!âJÐellspacing="0" ceŽÿ{ HUZURSUZ RUHLAR5

Osmanl? ?mparatorlu?u'nun çökü? sürecini de içeren Türkiye'nin son 100 y?l? büyük trajedilere sahne oldu. En sonunda Anadolu topraklar?na s?k??mak zorunda kalan insanlar?m?z?n hiç de küçümsenmeyecek bir miktar? Balkanlar'dan göçmeye mecbur b?rak?lm?? de?i?ik sava?lar?n k?l?ç art?klar?d?r; pek çok Balkan muhaciri ailenin evinde, o trajediyi ya?ayanlar?n getirdi?i a??tlar bugün bile duyulabilir.

Ievinde, o trajediyi ya?ayanlar?n getirdi?i a??tlar bugün bile duyulabilir.

'Ermeni k?y?m?' da trajedilerle dolu ayn? dönemin bir ba?ka yüzüdür bizler için; ne zaman üzeri aç?lsa gönlümüzden bir telin kopar?ld???n? yeniden ve yeniden duyumsamam?z? getiren bir büyük trajedi...

Amerikal?lar?n, Frans?zlar?n, ?sviçrelilerin veya herhangi ba?ka bir ülke vatanda??n?n bizlere hat?rlatmas?na lüzum yok; tarihimizin en karanl?k sayfalar?na kayd? dü?ülen trajedilerin hepsinin fark?nday?z... “Bir ç?rp?da” denilebilecek kadar k?sa bir zaman aral???nda milyonlarca insan?m?z? kaybeden bizleriz çünkü...

?ster bir tek Ermeni can vermi? olsun, ister on milyon, fark etmiyor; o dönemde Anadolu'dan sevk edilirken hayat?n? kaybedenler, aradan geçen bunca y?ldan sonra bile, bizleri huzursuz ruhlar haline getiriyor zaten. Kimden, nas?l özür dileyece?imizi bilemedi?imiz, kendilerinden özür dilememizi bekleyenlerin, ölümleri üzerine siyaset yapt?klar? atalar?na lây?k olup olmad???ndan emin olamad???m?z bir çaresizlik içerisindeyiz.

Biz özür dileyelim, tamam, ama ayn? dönemde, Balkanlar ve Anadolu'nun dört bir taraf?nda meydana gelen benzer olaylarda kaybetti?imiz bizim civanlar?m?z için kim bizlerden özür dileyecek?

Frans?z?, ?talyan?, ?ngilizi, Rumu tarihin ayn? döneminde bizim topraklar?m?z üzerinde at oynat?yorlard?. ??gal güçlerinin ne kötülüklere kadir oldu?unu Amerikal?lar?n cirit att??? Irak'ta ?imdilerde ya?ananlardan biliyoruz. 1920'ler öncesinde, ?stanbul, Anadolu'nun dört bir yan?, Balkanlar deh?etengiz trajedilere sahne oldu; onurumuzu k?rmay? hedefleyen trajediler...

Amerikal?lar, Frans?zlar ve tarihin karanl?k sayfalar?nda kalm??, öyle kalmas? herkesin menfaatine olan trajedileri günümüze ta??yanlar?n anlayamad?klar? da bu: Tarihiyle yüzle?tirmeye çal??t?klar? insanlar, tarihin okumalar? istenen sayfalar?ndan ayn? dönemlerde farkl? trajediler ya?and???n? da ö?reniyorlar; kendilerine kar?? yap?lanlara ses ç?kart?lmazken kendilerine mal edilen trajedilerden hesaba çekilmek insan?m?z? deh?ete dü?ürüyor.

De?i?ik ülkelerin parlamentolar?n?n ç?kard?klar? 'soyk?r?m yasalar?', büyük trajedilerin ya?and??? bir dönemde, ayn? topraklarda, Ermeni-olmayan unsurlar?n ba?lar?na gelenlerle ilgili tek bir sat?r içermiyor. Hayat?n? kaybeden bizim Ermenilerimiz için hep birlikte gürül gürül a?layal?m, bu tamam, ama o günlerin çat??mac? ortam?nda ayn? masumiyette kay?plar ya?ayan di?er insanlar için de bir damlac?k gözya?? bekleyemez miyiz?

Bizdeki vicdan? nas?rla?m??, tarihin bir döneminde olan-bitenin trajedi boyutunu göz ard? ederek, her ?eyi 'çat??mac? ahlâk' ile aç?klamaya çal??anlar? da unutuyor de?ilim elbette. Bir tek insan?n, b?rak?n çoluk-çocu?u, kad?n?-ya?l?y?, görevi sava?mak olan bir tek askerin ölümünün bile kâinat?n biti?ine e? de?erde bir 'trajedi' oldu?unu görmezden gelen bir vicdana 'vicdan' denebilir mi?

Kendi tarihleri büyük adaletsizlikler, k?yamlar ve k?y?mlar üzerine oturan Amerikal?lar, Frans?zlar ve di?erleri bunu anlayamayabilirler; ama bizler, tarihimizin bir döneminde ya?anm?? trajedileri nas?l olmam?? kabul edebiliriz? Ayn? vicdans?z hesaplar yüzünden birbirine k?rd?r?lm?? kendi insanlar?m?z?n bütünü için a?lamayacak kadar kurudu mu ya? bezlerimiz?

A?lamay? bilseydik kendi trajedimize a?latmay? da ba?arabilirdik gibime geliyor; trajedilerine a?lamay? becerebilenler “Ba?kalar? ne diyor?” diye fazla dertlenmezlerdi zaten...

Amerikal?lar?, Frans?zlar? ve di?erlerini de utand?rabilirdik o zaman...