!âJÐellspacing="0" ceŽÿŸ 'TAR?H TÜRK YETK?L?LER?N TEKEL?NDE DE??Lh

Türkiye'yi 1915-1923 aras?nda Ermenilere 'soyk?r?m' yapmakla itham eden Temsilciler Meclisi tasar?s?n?n akla yak?n hiçbir amaca hizmet etmeyece?i ve Türkiye-ABD ili?kilerini vahim ölçüde gerece?i, en iyimser ihtimalle karma??k hale getirece?i a?ikâr.

Fyimser ihtimalle karma??k hale getirece?i a?ikâr. Türklerin bu meselede a??r? derecede hassas oldu?u, Irak'taki sava?ta yard?mlar? dokundu?u ve ?srail'in dostu olduklar? için hislerinin hesaba kat?lmas? gerekti?i de a?ikâr. Bunlar do?ru; fakat bu kadar s?k öne sürülen sav Türkiye'ye nas?l da ihtiyaç duydu?umuz olmasayd? ve meselenin gerçekli?i es geçilmeseydi tasar?y? mahkûm ederken çok daha iyi hissederdim.

Holokost'la kar??la?t?r?lamaz
Buna dair bile baz? ku?kular?m var. Kongre tasar?s? tekrar tekrar, birçok akademisyenin kulland??? 'soyk?r?m' kelimesini kullan?yor. Fakat kavram? 1943'te ortaya atan Polonya-Yahudi göçmeni Raphael Lemkin'in akl?nda aç?kça Nazilerin Yahudilere ne yapmakta oldu?u vard?. Standart buysa (öyle olmas? ?art de?il) y?k?lmakta olan Osmanl? ?mparatorlu?u'nda ya?ananlara soyk?r?m denemez. Ya?ananlar çok vahimdi (belki de 1.5 milyona yak?n Ermeni yok oldu, ço?u do?rudan do?ruya öldürüldü), fakat sonradan Türkiye ad?n? alan topraklar?n her taraf?ndaki Ermeniler bundan ölümcül biçimde etkilenmedi. ?stanbul, ?zmir ve Halep'te hat?r? say?l?r büyüklükte Ermeni topluluklar? büyük ölçüde kurtuldu. Kendi Yahudileri için bunu söyleyebilecek tek bir Alman kenti yok.
Yine de ne derseniz deyin, 1915'te ba?layan affedilemez ve umulur ki, unutulmaz bir ?ey. Ancak bunu yapan art?k mevcut olmayan bir hükümet -yani sultan?, cariyeleri, harema?alar? ve kalan?yla birlikte ?u ünlü Osmanl? Bab?âli'si. 1915'te dahi miad? çoktan dolmu?, geni? topraklar?n? (Ortado?u ve Balkanlar'?n büyük bölümü) yönetemeyen bir hükümetti bu. ?mparatorluk çat?rd?yordu. Me?hur deyimle, Avrupa'n?n 'Hasta Adam?' son nefeslerini veriyordu. Askerleri açt? ve gerek Avrupa gerekse Ortado?u'da yerli halklar ba??ms?zl?klar?n? ilan ediyor ve ayaklan?yordu. Onlar aras?nda, H?ristiyanl??? ilk kabul eden halklardan biri olan Ermeniler de vard?. 19. asr?n sonlar?na gelindi?inde, gerilla faaliyetlerine giri?mi?lerdi. 1. Dünya Sava??'na gelindi?indeyse Türkiye'nin dü?man? olan Rusya'ya yard?m ediyorlard?. Türkiye içinde Ermenilerden 'be?inci bir kol' olarak korkuluyordu.
Bu yüzden de günümüz Türkiyesi meselelerin o kadar da basit olmad???nda ?srar etmekte haks?z de?il. Soyk?r?m kelimesi Holokost'u ifade eder ve Osmanl? ?mparatorlu?u'nda ya?anan bu de?il. Fakat Türkiye sadece bir kelimeyle didi?menin ötesine geçmi? durumda. Meseleyi gerçeklerle uyu?mayan ve ba???lanamaz bir tarzda ele al?yor. Nobel ödüllü en me?hur romanc?s? Orhan Pamuk, Ermenilerin k?r?ma u?rat?ld???n? kabul etti?i için gözalt?na al?nd?. Suçlamalar sonra dü?tü ve ceza yasas? baz? aç?lardan elden geçirilse de, ne yaz?k ki bir Türk için 1915'te neler ya?and???na dair aç?k ve üstü kapal? konu?mak hâlâ tehlikeli bir mesele.
Türkiye'ye hayran?m. Etkileyici bir ?ahsiyet olan Atatürk'ten ba?layarak modern liderleri, ülkeyi ortaça? karanl???ndan modernli?e ta??mak gibi muazzam bir i?i, üstelik al???ld?k kan banyolar?na mahal vermeden gerçekle?tirdi. (Sözgelimi Ruslar bu beceriyi gösteremedi.) Dahas?, Türkiye'nin modernite ve ?slam'? aç?kça bir arada kucaklamak, ikisinin uyu?maz olmad???n? göstermek yönündeki arzusuna övgüler s?ralayabilirim. (?ronik olan ?u ki, mazinizde bir doz soyk?r?m bulunmas?n?n -ABD ve K?z?lderililer, Almanlar ve Yahudiler vs.-'Bat?l? olmad???' da söylenemez.) Ek olarak, Temsilciler Meclisi Ba?kan? Pelosi'nin, Türkiye'nin ABD için muazzam stratejik önemini göz önüne al?p tasar?y? rafa kald?rmas? gerekti?ini de dü?ünüyorum. Kendisi ?u an s?radan bir meclis üyesi de?il, sorumluluklar? olan bir ba?kan.

Tehdit savurmak al??kanl?k oldu
Fakat Türkler çok uzun süredir gerçeklere direnmeyi al??kanl?k haline getirdi; gerek tehdit gerekse cezaland?rmalarla 1915'te olan bitenin tarihini sadece ama sadece kendilerinin yazaca??nda ?srar ediyorlar. Tasar?n?n iptalini isteyen yetkililerin büyük bölümü bugün de kâh o kâh bu tehdidi savurup (sözgelimi Irak Kürdistan?'na girmek) ayn? yolda gidiyor.
Belki de hükümetten biri, Türkiye'nin öfke nöbetlerinin, mu?lak (üstelik ba?lay?c? olmayan!) bir tasar?y? Ermeni trajedisi üzerine bir ba?ka ders dizisinin konusu haline getirdi?ini idrak eder. Meseleye soyk?r?m deyin veya ba?ka bir kelime bulun; fakat Türkiye'nin gerçe?i sadece kendisinin ve gücünün belirlemesi ?srar?na dair söylenebilecek tek ?ey var: Kabul edilemez.