B?ZANS ?MPARATORLU?U VE ERMEN? TEHC?R? |
| !âJÐ ="justify"> Ermeni tasar?s?n?n ABD Temsilciler Meclisinde onaylanmas? yine ayn? ve birbirinin ikizi tart??malar? gündeme getirdi. Ankara malûm “Konuyu tarihçilere b?rakal?m” tezini tekrarlamaktan öte bir?ey yapm?yor. Konuyu tarihçilere b?rakt???m?zda, yaln?z 1915 olaylar?, Anadolu ve Kafkas co?rafyas?nda çok ?a??rt?c? tarihi gerçeklerle kar??la??r?z.
ô ;rk Tarih Kurumu yay?nlar? aras?nda ç?km?? Selçuklu-Ermeni ?li?kileri adl? kitab?d?r. Sevim, burada tarihteki ilk Türk-Ermeni ili?kisinin Selçuklu devleti döneminde ba?lad???n?, Arap, Pars, Bizans, Süryani ve Ermeni vakayinameleriyle kaynaklar?ndan yararlanarak ortaya ç?karm??t?r. Sevim, ?unlar? yaz?yor:
“Selçuklular’?n Anadolu’yu fethinden önce, Ermeniler, Bizans ?mparatorlu?una(vasal) tabi olarak Do?u Karadeniz, Gürcistan ve Armenia ile verilen Vaspurkyan ad? verilen Van Gölü havzas?nda, iki büyük aile kolunun yönetiminde, kaynaklarda ’krall?k’ ad?yla zikredilen küçük siyasal te?ekküller halinde ya?amlar?n? sürdürmekteydiler.
Bizans ?mparatorlar?, özellikle ?kinci Basil, mezhep ayr?l??? d???nda, ba??ms?z bir devlet olmak amac?yla, Do?u’daki Müslüman emirliklerle i? birli?ine girerek, zaman zaman ciddi isyanlara kalk??an Ermeniler’e kar?? askeri harekatlara giri?mi?ler, neticede Vaspurkyan ile Armenia’daki Ermeni krall?klar?n? ilhak ettikten ba?ka halk?n? da Orta Anadolu ve Kilikya’ya (Çukurova-Adana) sürmü?lerdir.”
Prof. Sevim bütün bu bilgileri çe?itli tarihsel kaynaklar? göstererek kan?tlamaktad?r. “Yani bugün Anadolu’nun çe?itli yörelerine da??lan ve 1915 isyan?ndan önceki konumlar?nda Ermeniler, Bizans ?mparatorlu?u taraf?ndan göçe zorlanarak(tehcir) Anadolu’ya da??t?lm??lard?r.”
Sevim, bunun tarihteki en büyük Ermeni tehciri oldu?unu yazmaktad?r.
“Söz konusu techir sebebiyle Selçuklular’?n Anadolu’da fetih ve yurt tutma faaliyetlerine ba?lad?klar? zamanlarda, Do?u Anadolu’da art?k herhangi bir Ermeni siyasal kurulu?u mevcut de?ildi.”
Ali Sevim’e göre, Ermeniler Anadolu’yu fetheden Selçuklu ordusunu kurtar?c? olarak kar??lam??lar, Bizans’?n Ortododoksluk mezhebine geçmeleri için yapt?klar? bask?dan da kurtulmu?lard?r:
“Ermeni krall?k ve prenslikleri Büyük Selçuklu ?mparatorlu?u ve ard?ndan Anadolu Selçuklu Devlet dönemlerinde Müslim ve gayrimüslim olarak öteki Selçuklu vasallar? gibi iç yönetimlerde tamamen ba??ms?z olarak siyasal ya?amlar?’n? sürdürmü?lerdir.
Ermeniler, Türkiye Selçuklular? döneminde ba??ms?z Devlet kurmak için Selçuklu yönetiminin herhangi bir biçimde zaafa u?rad??? ve dolay?s?yla buhran, anar?i içinde bulundu?u s?ralarda, aralar?nda kin ve dü?manl???n mevcut olmas?na ra?men Bizans’la daha sonra Haçl?lar ve Mo?ollarla i?birli?ine ba?layarak, tâbi bulunduklar? Türkiye Selçuklular? devletine kar?? ço?u kez ba?ar?s?zl?kla sonuçlanan isyan hareketlerinde bulunmu?tur.”
Ermeni tarihçilerinin iddialar?n?n aksine, Anadolu’daki Ermeni az?nl??? Bizans tehciriyle ba?lam?? ve Ermeniler de t?pk? Kürtler gibi Selçuklu ve Osmanl? ?mparatorlu?u’na kar?? zay?fl?k anlar?nda sürekli isyan etmi?lerdir. Ancak Osmanl? yönetiminin Ermeni tehciri tarihte ilk de?il; ondan önce Bizansl?lar bunu ilk kez ve çok geni? kapsaml? biçimde gerçekle?tirmi?lerdir.
Bizans ve Osmanl? tehcir operasyonlar?n?n temel gerekçesi ise ayn?d?r: Ermenilerin tâbi bulunduklar? devletlerin ulusal güvenli?ini tehdit etmeleri ve istilac? d?? güçlerle i?birli?i yapmalar?!
| | | « Geri | | « »
|
|
|
Anasayfa
Ýletiþim
Makaleye Yorum Yaz
Tavsiye Et
