!ßÈÀ="justify">
1-2 Eylül 2005 tarihlerinde, ?ngiltere’deki Nottingham Trent Üniversitesi Hukuk Fakültesinde yap?lan “Soyk?r?m Ceza Hukuku: Uluslararas?, Kar??la?t?rmal? ve Kavramsal Boyutlar” konulu konferansta, soyk?r?m olgusuna ili?kin güncel sorunlar ele al?nd?. Soyk?r?m konusu, ba?ta Sudan, Ruanda ve Eski Yugoslavya olaylar? olmak üzere, sadece ceza hukuku boyutuyla de?il; uluslararas? hukuk, kar??la?t?rmal? hukuk, tarih, sosyoloji, psikoloji ve uluslararas? politika boyutlar?yla birlikte incelendi.

Konferans, Ermeni soyk?r?m? iddialar? ba?lam?nda, Türkiye kar??tlar?nca iyi de?erlendirilmi?; ?ngiltere’de faaliyet gösteren “Ermeni Soyk?r?m?n?n Tan?nmas? Kampanyas? Ba?kan?” Raffi Sarkissian’a -konferans temas?yla ilgisinin sorgulanabilirli?i bir yana- maksad?n? a?acak derecede uzun süre konu?ma olana?? sa?lanm??t?. Konferans?n odak noktas? Ermeni soyk?r?m? iddialar? de?ildi.Sarkissian’a göre asl?nda konunun tart???lacak bir yan? da yoktu (!). Türkiye’nin bu konuyu inkar politikas?n? anlamak mümkün de?ildi (!). Yüzbinlerce Ermeniyi öldüren Osmanl? – Türk yetkililerinin cezas?z kalmas?na kar??l?k, bunlardan birini öldürdü?ü “iddia edilen” genç bir Ermeninin yarg? önüne ç?kar?lm?? olmas?ndaki çarp?kl??? (!), soyk?r?m hukukunun öncüsü olan Polonyal? Yahudi hukukçu Rafael Lemkin de asla kabul edememi?ti.

Bu yöndeki iddialara cevap olmak üzere, ?srarla talepte bulunarak söz ald?m ve sözlü olarak ?u ?ekilde özetlenebilecek bir konu?ma yapma f?rsat?m oldu:

 “Vakit s?n?rl? oldu?undan, k?sa konu?aca??m. Ermeni soyk?r?m? iddialar? hakk?nda ilgi duyanlar, geçti?imiz günlerde yay?mlanan bir makalede k?sa ve özlü bilgiler bulabilirler: (Prof. Guenter Lewy, “Revisiting the Armenian Genocide”, Middle East Quarterly, Fall 2005.) Önce baz? konularda ek bilgi vermek gerekiyor. Osmanl? yetkililerin cezas?z kald???ndan söz edildi. Cezaland?r?lmak için suçun kan?tlanmas? gerekir. Zira mahkeme hükümleri gazete haberlerine, sava? zaman?n?n propaganda materyaline veya kayna?? belirsiz bilgilere de?il, gerçek ve do?rudan delillere dayanmak zorundad?r. Suçlama ba?ka, hüküm ba?kad?r. Suçlamalar?n veya iddialar?n, gerçekler – hüküm gibi kabulü yanl??t?r. ?ngilizler Ermeni iddialar?n? soru?turmu?lar, 100’ün üzerinde sivil – asker Osmanl? üst düzey yetkilisini gözalt?na alarak Malta’ya götürmü?ler, ancak sonuçta ?ngiliz hukuk makamlar?, suçlamaya yeterli / elveri?li delil olmad??? kanaatine varm??lard?r. Bir k?s?m Osmanl? yetkilisi de Osmanl? askeri mahkemelerinde yarg?lanm?? ise de, ?ngiltere ve müttefikleri aras?ndaki yaz??malarda bu süreç “fars” olarak nitelendirilmi?, ciddiye al?nmam??, bunun hem Türk Hükümetinin, hem de müttefik hükümetlerinin sayg?nl???n? zedeledi?i ifade edilmi?tir. Bütün bunlara ra?men, Talat Pa?a dahil, bir k?s?m üst düzey Osmanl? yetkilisi, ilk dalga Ermeni terör eylemleri sonucunda öldürülmü?lerdir. Hukuk ve politika birbirine kar??t?r?lmamal?d?r. ?nsanc?l hukukun geli?tirilmesine katk?da bulunmak kayd?yla, elbette tarihteki olaylar da inceleme konusu yap?labilir. Ancak burada yap?lan uygulama böyle olmam??t?r. Ermenistan ve Türkiye aras?ndaki politik bir uyu?mazl?k konusu, akademik bir foruma ta??nm??t?r. Ermeni dostlar?m?z?n yapt??? ?öyle bir benzetme ile aç?klanabilir: Sizden üç saat süren bir film hakk?nda ele?tiride bulunman?z isteniyor. Siz, amac?n?za uygun olarak seçti?iniz üç dakikal?k bir sahneyi esas alarak filmin bütünü hakk?nda ele?tiride bulunuyorsunuz. Oysa durum çok aç?kça ?öyledir: I. Dünya Sava?? sürmektedir. Osmanl? Devleti yabanc? i?gali alt?nda ve çökmekte olan bir devlettir. As?rlarca Osmanl?n?n sad?k milleti olarak adland?r?lan Ermeniler k??k?rt?lm??, ayakland?r?lm?? ve katliamlar yapm??lard?r. Osmanl? Hükümeti, ayaklanmaya kar?? koyma ba?lam?nda gerekli ve orant?l? önlemler almaya çal??m??t?r. Bu süreçte pek çok ac? olay da ya?anm??t?r. Ama nedense Bat?, ayn? dönemde müslüman halka neler yap?ld???, bunlar?n ak?betinin ne oldu?u konular?n? hiç merak etmemi?tir. Ermenilerin gündeme getirdi?i konular, olaylar?n sadece bir k?sm?d?r. Resmin bütünü de?ildir. Ayr?ca, Ermeni soyk?r?m?n?n kabulüne yönelik beyanda bulunman?n Türk Ceza Kanununda suç say?ld??? ifade edildi. Böyle bir yasa hükmünü ben bilmiyorum. Ermeni tezlerini destekler yaz?lar, konferanslar sürmektedir ve bildi?im kadar?yla hukuki engel yoktur. Varsayal?m ki iddia do?rudur. Bu yine tipik bir çifte standart uygulamas? olmaktad?r: Fransa veya ?sviçre insan haklar? hukukuna ayk?r? uygulamalar yapt???nda sessiz kal?nacak, ama Türkiye ele?tirilecek. Ermeni soyk?r?m? iddialar?na kar?? beyanlar? nedeniyle örne?in Türk Tarih Kurumu Ba?kan? Prof. Hallaço?lu hakk?nda ?sviçre’de soru?turma aç?lm??, bir ba?ka Türk siyasi parti ba?kan? Dr. Perinçek de ?sviçre’de gözalt?na al?nm??t?r. Bu gibi uygulamalar? anlamak mümkün de?ildir.”

Konferans, ülkemizin kamu diplomasisi alan?nda daha etkin olmas? gere?ini de ortaya koydu. Öte yandan, her ?eyi devletten beklemenin gerekli, mümkün ve uygun olmad???n? da görme f?rsat?m?z oldu. Bu ve benzeri faaliyetlerin, “disiplinler aras?” bir anlay??la ve ASAM’?n Ermeni Ara?t?rmalar? Enstitüsü gibi bir ulusal merkez eliyle sürekli izlenmesinde ve sürece tebli? sunularak kat?l?nmas?nda yarar bulunmaktad?r.