ZOR ZAMANLARIN ZAR?F ?ÖVALYES?...

Geçen y?l toplanan Ermeni konferans?yla ilgili bir haberle ba?lamak istiyorum Erdal ?nönü 'yü anmaya: "Erdal ?nönü, Bilgi Üniversitesi'ndeki Ermeni konferans?n? izledikten sonra ayr?l?rken ülkücülerin yumurtal? sald?r?s?na u?rad?. Bir grup ülkücünün sözlü sata?mas?yla kar??la?an ?nönü, polislerin taksiye binme teklifini kabul etmeyerek Taksim'e do?ru tek ba??na yürüyü?e geçti. Bu s?rada bir grup ülkücünün sözlü tacizine u?rayan ?nönü'ye domates ve yumurta at?ld?. Yumurtalardan birisi ?nönü'nün s?rt?na isabet etti. ?nönü, polislerin taksiye binme teklifine 'Buras? Türkiye, beni korumay?n. Taksiye binmeyece?im. Tek ba??ma Taksim'e kadar yürüyece?im. Yumurta atarsalar ats?nlar, bir ?ey olmaz' dedi. Taksim'e do?ru bir süre, 10 ki?ilik Çevik Kuvvet grubunun çemberinde yürüyen ?nönü, daha sonra tek ba??na yoluna devam etti. ?nönü, yürürken ayn? grubun sözlü sald?r?lar?na hedef oldu. Prof. Dr. ?nönü, toplant?ya girerken de bir grup taraf?ndan yuhaland?. ?nönü, ` Fikirleri tart??maktan hiçbir ?ey ç?kmaz. Korkmamal?' dedi."

Erdal ?nönü özetle bu haberdeki insand?.

Bundan tam 36 y?l önce, 4 Mart 1971 tarihinde Orta Do?u Teknik Üniversitesi Rektörü'yken " Deniz Gezmi? üniversitede saklan?yor" gerekçesiyle üniversitenin jandarma taraf?ndan bas?lmas?na kar?? ç?kan, üniversitenin mütevelli heyetinin bask?lar?na direnen ve üniversitenin bas?lmas?ndan sonra, gençlerin ba??na bir ?ey gelmemesi için sonuna kadar çaba sarf eden de Erdal ?nönü'ydü. 68 Ku?a?? ondan hep sevgiyle söz eder.

***

Erdal ?nönü, sakin ki?ili?iyle hep zor zamanlar?n insan?yd?. 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra siyasete girmi?ti. Çünkü o gün ortaya ç?kmak ve demokrasiyi savunmak gerekiyordu. Kendisine görev dü?tü?üne inand??? için siyaset sahnesine ç?km??t?.

Erdal ?nönü, zor zamanda siyasete girmi?, görevini tamamlad???na inand??? an da aktif siyaseti terk edip bilimsel dünyaya dönmesini bilmi?ti. Koltu?a yap??anlara inat, birçok insan?n ?a?k?n bak??lar? aras?nda koltu?u b?rak?p gitmi?ti.

Baz?lar? siyasetten kendisine bir ?eyler kat?p iktidar?n? sürdürmeye çal???rken ?nönü siyasete zekâs?n?, esprilerini ve sempatikli?ini eklemi?ti. Kendisini omuzlara almak isteyenlere kar?? yere yatmas? ve ba??ndan bu insanlar gidene kadar oldu?u yerden kalkmamas? de?i?ik bir siyasetçi kimli?inin göstergesiydi.

***

Erdal ?nönü'yü birkaç y?l önce Anadoluhisar?'ndaki evinde ziyaret etmi?tim. E?i Sevinç ?nönü 'nün de kat?ld??? ba? ba?a uzun bir sohbet yapm??t?k. Bu bulu?ma benim için ya?am?m?n ho? anlar?ndan birisidir.

Solda birli?i konu?tuk. Kendisinin aktif olarak bu sürece kat?l?p kat?lmayaca??n? sordum. Pek niyetli de?ildi, birlik için elinden gelen deste?i verebilece?ini ancak aktif siyasete art?k dönmek istemedi?ini söylüyordu.

Bu sohbetimiz s?ras?nda kendisine "S?vas Katliam?" n? da sordum. Çünkü o dönemde hükümette Ba?bakan Yard?mc?s?'yd?. Katliam?n geli?mesinde yeterince etkin davranmad??? için hep ele?tirilmi?ti.

Önce yanl?? bilinen bir noktay? düzeltti: Söylendi?i gibi o zaman Ba?bakan Vekili de?ildi. ?kinci olarak bütün gün telefonla elinden geldi?i kadar olaylara müdahil olmaya çal??t?, Aziz Nesin dahil ku?atma alt?nda Mad?mak Oteli'nde bulunanlarla temas kurdu ve destek verdi. Bu konuda kendisine haks?zl?k yap?ld???n? dü?ünüyordu.

S?vas katliam?n? devletin seyretti?i ve geli?meleri kendi haline b?rakt??? ?eklindeki yorumuma ilginç bir cevap vermi?ti: "Bir M?T yetkilisine ben de neden geç kal?nd? sorusunu sordum. Bana, 'bazen baz? kuvvetlerin gaz?n? almak için olaylar?n geli?mesi kendi haline b?rak?l?r' ?eklinde bir cevap vermi?ti."

***

Erdal ?nönü, siyasette zarafetin, sükûnetin, akl?n, demokrasinin, özgürlüklerin ve uzla?man?n sembolüydü. Avrupa Birli?i, Kürt sorunu, Ermeni sorunu gibi konular?n özgür bir ortamda tart???lmas?n? isterdi. Destek verirdi.

Bilim dünyas?nda ise alçakgönüllülü?ün ve çal??kanl???n sembolüydü.

Zor zamanlar?n, zarif ?övalyesiydi...

Onu çok arayaca??z. Hep sevgiyle anaca??z...