!ßõ�  ="justify">Abdullah Gül, Gence'yi ziyaret eden ilk cumhurba?kan? oldu dün. Yaln?zca Türk de?il, Azerbaycan d???nda bir devletin ilk cumhurba?kan? oldu. Asl?nda daha önceki Türk ba?bakanlar?, d??i?leri bakanlar? da Bakü d???nda hiçbir Azeri ?ehrine gitmemi?lerdi.

Tek istisnas?, ba?bakanl??? döneminde Nahc?van'a giden Süleyman Demirel idi.

Gence, Ermenistan s?n?r?na 60, ba?kenti Erivan'a 120 kilometre kadar uzakl?kta. 1918'de (Yani Türkiye Cumhuriyeti'nden önce) kurulan ve General Kirov'un K?z?l Ordu kolu da??tana dek iki y?l ya?ayabilen Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, Mehmet Emin Resulzade ve arkada?lar? taraf?ndan burada kurulmu?; 2 bin 500 y?ll?k tarihi olan bir ?ehir.

Gül ve heyeti ile Resulzade'nin karargâh?n? gezerken iki harita göze çarp?yor. Birisi, 1918 cumhuriyeti haritas?: Nahc?van ile Da?l?k Karaba? aras?na henüz Stalin Zengezor koridorunu sokmam??, ?ran'la Ermenistan'? birle?tirmemi?. Di?er harita, Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hatt?n? gösteriyor. Özelli?i, hatt?n geçti?i Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye, sanki tek ülkeymi? gibi ayn? renkte boyanm??.

Evde, Resulzade ve be? yolda??n?n foto?raflar? as?l?. Aralar?nda 1918'de Osmanl? ordular?n?n ba??nda Bakü'de 1917 Sovyet devriminin bo?lu?undan istifade kurulan Ermeni destekli hükümeti deviren Nuri Pa?a'n?n resmi de var. ?ttihat ve Terakki'nin Osmanl?'y? sava?a sokup da??lmas?n? h?zland?ran lideri Enver Pa?a'n?n üvey karde?i.

Gül, yan?nda Azerbaycan'?n ezeli ve ebedi kara kutusu Ba?bakan Yard?mc?s? Abit ?erifov ile, Nuri Pa?a'n?n Gence'de konuk kald??? evi de ziyaret etti dün. ?lk orada ev sahiplerine ve ?erifov'a, sonra Ankara'ya dönü? yolunda gazetecilere söyledi: Gelecek y?l hem Azerbaycan ordusunun kurulu?unun hem de, Nuri Pa?a'n?n Bakü seferinin 90'?nc? y?l?n? törenlerle kutlamay? önerdi. Bunun için Türk Y?ld?zlar?, sava? jetleri akrobasi grubu da gelir dedi. ?erifov, "Yah?? olar" dedi. Kür?ad Tüzmen söze girdi: "Hem kom?ular da görür, duyar". Gül gülümsedi.

Ermeni s?n?r?nda gösteri yapan Türk jetleri ilginç bir fikir. Gül'ün önceki gün Bakü'de Azeri Meclisi'nde verdi?i, 'Ermenistan, Azerbaycan'la Karaba? sorununu çözüm yoluna koysun, dev i?birli?i projelerine kat?labilir" mesaj?n? bu defa kar?? taraftan zorlayan bir fikir.

Ama Ermenistan'a mesaj göndermek için gelecek seneyi beklemeye de gerek yoktu zaten. Daha bir yar?m saat önce, Gül ?ehir meydan?nda, Cavad Han türbesinin yan?nda eski hamamdan bozma sanat müzesini gezerken söyleyece?ini söylemi?ti zaten. K?l?ç koleksiyonunun önünde, kendisine hediye edilen ?eyh ?amil k?l?c?n?n benzerini denerken, gazeteciler tak?ld?: 'K?l?c? da çektiniz. Tam da co?rafyas?nda'. Gül, yeniden k?lc? k?n?ndan çekti, yerle?tirdi: "K?l?ç hep k?n?m?zda" dedi. Bir gazeteci bunu iç politikaya çekmek istedi: "Siz de çetin mücadelelerden geçtiniz". Gül o topa girmedi, mesaj?n d?? politikada bir tetikte durma halini anlatt???n? netle?tirdi: "Kafkasya co?rafyas?nday?z. (K?l?c?n) Hep k?n?nda durmas? laz?m."

Gül sokaklarda da gezdi. Gerçi Azeri yönetimi eski al??kanl???yla halk?n sokaklardan caddelere dökülmesini engellemi?, yol üzerindeki dükkânlar kapat?lm??t?. Ama halk her buldu?u aral?kta, kav?akta, meydanda yol kenarlar?na dizilmi? Türk cumhurba?kan?na el sall?yordu.

Bas?n arac?n?n sürücüsü Kemal bey, "Biz Türkleri büyük a?abeyimiz görüyoruz" dedi;. "Türk milli tak?m? maç kazan?nca, sokaklara dökülüyoruz. Türkiye'ye güveniyoruz. Son zamanda burada ne varsa Türkler dikti (in?a etti)".

Gül, Gence'de Azer-Türk bankas?n?n aç?l???n? yapt?. Bakü'de i?adamlar?yla görü?tü, Tüzmen ?irket aç?l??? yapt?. Dönü? uça??nda Demirel, Orta Asya ülkeleriyle i?birli?inin art?r?laca??ndan, ziyaretlerin s?kla?aca??ndan söz etti. Ke?ke bunun bir tür ?ngiliz Uluslar Toplulu?u (Commonwealth) olabilmesi temennisinde bulundu.

Hafta ba??nda ?srail ve Filistin cumhurba?kanlar?n?n, ABD'deki Ortado?u toplant?s? öncesi birlikte Ankara'ya gelece?inden, Meclis'te konu?aca??ndan, Kö?k'te birlikte yemek yenece?inden söz etti.

Gül, Çankaya'daki yönetim üslubu aç?s?ndan sanki ikinci bir Demirel izlenimi veriyor. D?? siyasette aktif, a??rl???n? koyan bir cumhurba?kan? olmak üzere Demirel'in izinden yürüyor.