BAKÜ'DEK? KURULTAY

Türk Kurultay?’n?n ?ark Türklü?ü’nün kap?s?, Azerbaycan’?n ba?kenti Bakü’de toplanmas?, ba??ms?zl?ktan bu yana Azeri Türkleri’nin rüyas? haline gelmi?ti. Bu rüyan?n özellikle onlar aç?s?ndan gerçe?e dönü?mesine tan?k oldum Bakü’de. Bu kurultay?n gelenekselle?mesine öncülük eden rahmetli Alparslan Türke? bunu göremedi ama bugün O’nun ablas?, çocuklar? MHP Ankara milletvekili Tu?rul Türke? ile Profesör Umay Türke? toplant?da babalar?n?n ad?na yer alm??lar.
Tu?rul Türke?, 1992 y?l?ndan bu yana ilk kez Azerbaycan’a geldi?ini söylüyor:
“O dönemden beri bu karde? cumhuriyette önemli de?i?imler hemen her alanda görünüyor. Kurultay vesilesiyle burada bulunmaktan mutluyum. Özellikle Say?n Ba?bakan?n yapt??? aç?? konu?mas? ve toplant?n?n yap?lanmas? için verdi?i destek övgüye de?erdir.”
Profesör Umay Türke?’le sohbet ediyoruz. Yeni ç?kan hacimli ve alan?nda önemli yenilikler ta??yan Türk tarihiyle ilgili kitab?ndan söz aç?yor. Halen YÖK’ün K?br?s’taki temsilcisi olarak KKTC’de ya?ayan ve üniversitede ders veren Umay Han?m, Türk tarihine bak?? aç?s?n?n art?k de?i?mesi gerekti?ini anlat?yor:
“Tarih yeniden yaz?lmal? demiyorum ama romantizm ad?na baz? ?eylerin üstü örtülmemeli. Türkiye ve Türk cumhuriyetlerinin e?itim kültür alanlar?nda daha bir çok alanda bugün verdikleri görüntüyü de?erlendirdi?imizde, gerçekle?tirilen baz? sonuçlar?n köklerinde kabilecilik mant??? modern anlamda hâlâ kendini gösteriyor. Bütün bu ve buna benzer olumsuzluklar?n nedenlerini nesnel anlamda Türkler’in tarihindeki olaylarda, sosyo-ekonomik ?ekilleni?lerde aramak gerekir. Nas?l yeniden Türk Dünyas? bir güç olabilir, daha do?rusu kendi gücünün nas?l fark?na var?p bunu geçmi?ten gelece?e dönük anlamda yeniden üretip tan?mlayabilir. Ben bütün bunlar?n yan?t?n? vermeye çal???yorum kitab?mda.”
Marmara Vakf? Ba?kan? Akkan Suver ile Tu?rul Türke?, kurultay?n ikinci günü Bakü’ye gelen Dokuzuncu Cumhurba?kan? Süleyman Demirel’i havaalan?nda kar??l?yorlar. Ak?am, Demirel onuruna Ba?bakan Artu Rasizade ile yard?mc?s? Abid ?erifov taraf?ndan verilen yemekte Suver ve Türke? de vard?. Demirel bölgenin, Türk Dünyas?’n?n yak?n gelece?iyle ilgili önemli ?eyler söyledi. ?ran ve ABD ili?kilerinin giderek bozulmas? konusundaki sorulara ise uzun de?erlendirmeler yaparak yan?t verdi.
Kurultay?n toplanmas?ndan iki gün önce Azerbaycan Radyo Televizyon Kurumu Ba?kan?n?n Azeri televizyonlar?na getirmek istedi?i Türkçe yasa?? ise Türk heyeti üyeleri aras?nda kuliste tart???ld?. Ancak böylesi tarihi denebilecek bir toplant?n?n genel havas? içinde özel bir mesele olarak kald?.
Benim izlenimim bu yasa??n kendisinde de?il de o garip mant???ndaki zihniyete tak?l?yor. Azerbaycan RTÜK Ba?kan?, bu karar?n gerekçesini Azeri dilinin zay?flamas?na kar??n al?nacak bir denge tedbiri olarak aç?klam??. Azeri dili diye bir dil var m?? Ya da ?öyle soral?m: Türkiye ile Azerbaycan bir millet iki devletse nas?l iki ayr? dili olabilir bu milletin? Burada Azerbaycan’da Türkçü ayd?n ve yazarlar?n bile savundu?u garip, Stalin dönemini an?msatan Azerbaycanc?l?k adl? ideolojinin aç?l?m? var. Bir tür co?rafi milliyetçiliktir bu. Bizde Anadoluculuk, Kazakistan’da Kazakç?l?k, Türkmenistan’da Türkmencilik gibi. Co?rafi bir üst kimlik ad?na ,hayali bir ulus ve dili yukar? ç?kararak Türklü?ü bir alt kültür ve kimlik olarak göstermeye çal???yorlar. Örne?in Anar gibi sevdi?imiz takdir etti?imiz Türklük, Türk Dünyas? gibi kavramlar? a??zlar?ndan dü?ürmeyen seçkin yazarlar bile,  “Azerbaycanc?l?k”  ad? alt?nda kitaplar yazabiliyorlar.
Türk kurultaylar? Türk cumhuriyetlerinin il?kilerini ne kadar heyecanlan?rsak heyecanlanal?m, co?rafi milliyetçiliklerden kurtulmad?kça sonuç al?c? olmayacak diye dü?ünüyorum.