="justify">Fransa’da Ermeni Soyk?r?m?n? inkar edenlere ceza verilmesini öngören teklif ülkemizde ciddi bir tepkiye neden oldu. Ben böyle bir te?ebbüsten memnun oldum.Êhniyeti ifade eden bu tasar? bizi de?il onlar? zor bir duruma sokar ve bizi has?m olarak alan bir ülkenin böyle bir anlams?zl??a sürüklenmesi bizi mutlu etmelidir.

?nsanlar? ya da ülkeleri de?erlendirirken hepimiz onlar?n sahip olduklar? ?eylere bakar?z. Milli gelirleri, do?al kaynaklar?, nüfuslar? onlar?n s?ralamadaki yerlerini belirler. Bu do?ru bir yakla??m de?ildir. As?l belirleyici olan bir ülkeyi temsil eden ve yöneten ki?ilerin zihniyeti, dü?ünce kapasitesi ve dünyay? nas?l alg?lad?klar?d?r. Fransa böyle bir tasar?y?, kanunla?t?rmasa bile, tart??maya açmakla, dünya genelindeki yar??ta arka s?ralarda kalaca??n?n i?aretini vermi?tir. Böyle bir kanun bize ciddi bir zarar vermez ama Fransa’n?n kalitesi hakk?nda net bir kanaate sahip olunmas?na katk?da bulunur.

Bir ülkenin bir konuda ilkel ba?ka bir konuda ileri olmas? mümkün de?ildir. Ak?l her konuyu ayn? kapasiteyle de?erlendirir. Frans?zlar böyle bir kanunun olabilece?ini dü?ünüyorlarsa onlar?n strateji, ekonomi, uluslararas? siyasette ileri bir performans sergilemesi mümkün de?ildir.

Üyesi oldu?u ve önderlerinden biri kabul edildi?i AB’nin anayasas?n? reddetmesi ama be?enmedikleri ?eyleri de?i?tirmek için herhangi bir te?ebbüslerinin bulunmamas? nas?l yorumlanabilir? Nas?l bir AB istediklerini kim biliyor?

Dünya genelindeki ekonomik geli?melerin yaratt??? i?sizli?i de kanunla çözmeye kalk?p daha sonra geri ad?m atmad?lar m?? Ayaklananlar?n isteklerine uyarak kanunu ç?karmaktan vazgeçtiler ama i?sizlik sorununu nas?l çözecekler? Belki yeni bir kanun ç?kararak petrol fiyatlar?n?n artmas?n? engellemeye kalkarlar ya da Çin mallar?n? sat?n alan ülkelerin yöneticilerine hapis cezas? verilmesini öngören bir kanun ç?kar?rlar. Uygulad??? politikalarla ekonomik dengeleri alt üst eden, Avrupa’y? ekonomik aç?dan zora sokan Bush’u Frans?z hapishanelerinde dü?ünebiliyor musunuz?

Bu gerileme sadece Fransa’yla s?n?rl? görünmüyor. Avrupa’n?n nas?l bir dünya tasavvur etti?i ve kendi yerini nas?l belirledi?i anla??lam?yor. Kendisi silahla yap?lan siyaseti be?enmedi?i ya da buna haz?r olmad??? için demokrasi ve insan haklar? d???ndaki konularda herhangi bir etkisi yok. Ama ABD savunma bütçesini tarihi zirveye ta??yor ve sorunlar? güç kullanarak çözece?ini ilan ediyor. Frans?zlar sava? gibi kötü bir yolu bir kanun ç?kararak yasaklasalar iyi olacak.

Asl?nda biz de biraz Frans?z say?l?r?z. Her sorunu kanunla çözebilece?imizi zannetmek gibi bir saplant?m?z var. Mesela terörü anlamak ve ona kar?? bir strateji geli?tirmek yerine bir kanun ç?karmay? ye?leriz. Kanun ç?karmay?n demiyoruz ama hiç anlamad???n?z, herhangi bilimsel bir ara?t?rma yapmad???n?z, sadece ?ehit edebiyat? ile yakla?t???n?z bir konuyu kanunla çözebilece?inizi mi zannediyorsunuz? Terörü teröristlerin yapt???n? dü?ünen bir ülke bu sorunu çözemez.

Ya?ad???m?z dönemde sorun çözmeyi becerenler ba?ar?l? olacakt?r. Bunun yolu her ?eyi bir matematik problemi gibi alg?lamaktan geçer. Bütün önyarg?lar? bir yana b?rak?p son derece farkl? bir ortamda oldu?umuzu ve çözümlere geçmi?i örnek alarak ula?amayaca??m?z? bilmemiz gerekir. Duygusal olmamak duygusuz olmak de?ildir. Akl?n rehberlik etmedi?i duygular ?iddete ya da çaresizli?e götürür.

Belki biraz erken olacak ama ben Avrupa’n?n dünya ölçe?indeki mücadele ve yar??ta kaybedenler saf?nda olaca??n? dü?ünüyorum. Çünkü olaylara bak??lar? çözüm aramak yerine kendi de?er yarg?lar? yönünde davranmak biçiminde. ABD’nin metodu, be?enin ya da ele?tirin, güç kullanmak olarak belirleniyor. Birisi bu yola saparsa di?erleri protesto ederek onu yolundan çevirebilir mi?