="justify">Kafkaslar Türkiye için Asya'ya ç?k?? kap?s? olmas? nedeniyle önem ta??yor. Ermenistan, bu yol üzerinde ciddi bir engel olu?turuyor. Hem iktidar?yla hem de d??ar?daki diyasporas? ile Ermenistan küresel aktörlerin ç?karlar? do?rultusunda hareket ediyor.

µ9?n güvenli?i t?pk? Ortado?u ve Balkanlar gibi Türkiye için özellikle enerji kaynaklar?n?n ve ula??m hatlar?n?n güvenli?i bak?m?ndan hayati önemdedir. Avrasya s?rf enerji kaynaklar? ve sa?lad??? geni? pazar imkanlar? nedenleriyle 21. yüzy?l?n en önemli stratejik mücadele alan? olurken, bu co?rafyan?n en önemli köprü ba?lar?ndan biri olan Kafkasya'n?n güvenli?i, dengelerin kimin lehine oldu?u Türkiye için de, Bat? için de, Rusya için de çok önemlidir. Büyük ölçekte Kafkasya'da olan bitenlere ?öyle bakmam?z laz?m; nerede ne sorun veya kriz varsa ve büyük güçler burada ise sorun temelde enerji kaynaklar?d?r, petroldür, do?al gazd?r. Bu yüzden kimse petrol olmayan bölgelerde demokrasi falan aramaz ya da Suudi Arabistan gibi ABD'nin sözünden ç?kmayan ülkelerde demokrasi sormaz. Kafkasya'daki oyunlar?n arkas?nda da enerji kaynaklar? ve hatlar? vard?r.

DE???EN DENGELER VE STRATEJ?LER

Avrasya'da bir yandan ?angay ??birli?i Örgütü yolu ile Rusya ve Çin ?ran'? da yan?na almaya çal???rken, ABD ise Japonya ve Hindistan ile denge kurmaya çal??maktad?r. Ne için? Enerji kaynaklar?n?n ve hatlar?n?n güvenli?i için. Tüm dünyadaki enerji rezervlerinin bugünkü tüketim h?z? ile 66 y?l ömrü kalm??t?r. Çin ve Hindistan geli?mekte ve d??ar?dan daha çok petrol ve do?al gaz istemektedir. Bu durumda tüm enerji kaynaklar?n?n ömrü 30-35 y?la inecektir. ??te Büyük Ortado?u'nun Orta Do?u'dan Kuzey Afrika'ya ve Avrasya'n?n içine kadar uzamas?n?n da, Kafkasya'y? içine almas?n?n da nedeni budur. Gerçek plan enerji kaynaklar? olan ülkelerin müvekkel bir devlet haline getirilmesi için daha çok bölünmesi ve ABD sistemine eklemlenmesidir. Burada ABD ve Rusya Federasyonu kadar uzun y?llard?r Do?u Anadolu'da çe?itli k?l?flar içinde çöreklenen ve ?ran'a özel bir önem atfeden Almanya kadar ?ngiltere ve Fransa'n?n da AB k?l?f? alt?nda el alt?ndan yapt??? giri?imleri de yak?ndan takip etmeliyiz.

Bak?n Kuzey ve Güney Asya'da yeni eksenlerin ortaya ç?kmas? ile Avrasya k?r?lmakta. Avrasya güvenlik bölgeleri Balt?k'tan ba?layarak, Do?u Avrupa, Karadeniz, Kafkasya, Orta Asya, Kuzey, Güney ve Güney Do?u Asya ile nihayet Uzak Do?u'da ve güneye do?ru Okyanusya'da yeniden olu?maktad?r. ?lk k?r?lma Pakistan ile terör kullan?larak yap?lmakta, s?rada ?ran ve Azerbaycan bulunmaktad?r. Bölgede gizli servisler sivil toplum örgütü, NGO, i? adam?, akademisyen görüntüsü alt?nda cirit atmaktad?r. Rusya da ABD'den çok ?ey ö?rendi sadece iktidarlar? de?il muhalafetleri de art?k kontrol alt?na almaktad?r. Yumu?ak gücün ne oldu?unu da ö?renen Rusya bölgeye yeni bir güç projeksiyonu ile geri dönmektedir. Kafkasya'da son y?llarda Rus merkezli think tank merkezi, radyo, tv, dernek, sivil toplum örgütünden geçilmiyor.

?KNA YÖNTEM?YLE UFALAMA

Özetle kar??m?zda Türkiye ile bölge ülkeleri aras?ndaki ili?kilerinden kendilerine göre yararlanmak isteyen büyük güç merkezlerini temsil eden devletler ve devlet d??? aktörler var. Bir tarafta az?nl?klar?n istismar?n? yöntem olarak kullanan ve Büyük Ortado?u içine Kafkasya'y? da dahil ederek bölgeyi dönü?türmeyi ve daha çok ufalamay? ve yeni küçük devletler kurmay? hedefleyen ABD var. ABD'ye göre Kafkasya'dan daha 50 devlet ç?kacakt?r. Unutmamal?y?z ki ufalanacak ülkeler aras?nda biz de var?z ve tüm bunlar sözde demokrasi ve insan haklar? ad?na yap?lmaktad?r. Bunun için kulland??? yöntem küresel bir propaganda ve psikolojik a?? kullan?larak ikna etmek yani bizi buna raz? etmektir. Kendi ç?karlar? do?rultusunda ülke gündemini ve medyas?n? kurgulayarak kendi mesajlar?n? vermek ve kendi do?rular?na r?za gösterilmesini sa?lamakt?r.

En canl??? örne?i ise Kuzey Irak'ta olup bitenlerdir. PKK'y? canland?rd?lar, niye? Art?k Kerkük, Musul ve Türkmenleri konu?muyoruz, Türkiye'nin ç?karlar? ve gündemi PKK'ya indirgendi, bir yandan buradaki ç?karlar?m?z?n kaybolmas?na göz yumuyoruz di?er yandan da sanki ABD bize çok fayda katk? sa?l?yormu? gibi ABD'nin sa?lad??? düzene raz? olmaya yönlendiriliyoruz. PKK kart? bazen Kürt gruplara, bazen ?ran'a, bazen de Ermenistan'a mal edilerek büyük güçlere ricac? olmam?z sa?lan?yor. Tabi burada ABD ile AB'nin bu oyunda i?birli?i yapt???n? ve birinin elinden kaçan? öbürünün yola getirmeye çal??t???n? unutmayal?m. PKK, Kürdistan? kurman?n taktik arac?d?r. PKK konusuna gerekti?inden daha fazla önem atfetmemeli, halk?m?z?n gözlerinin kör edilmesine müsaade etmemeliyiz.

ERMEN?STAN'IN POL?T?KALARI

Di?er tarafta So?uk Sava? sonras? eski nüfuz sahas?na dönmek için her çabaya sarf eden Rusya Federasyonu var. Kafkasya'daki en büyük kalesi ise Ermenistan'd?r. Çünkü Ermenistan hem ABD'ye hem disaporaya hem Rusya'ya yani herkese muhtaçt?r. Tabi Rusya'da böyle bir kozu kaybetmek, yani Türkiye ile Ermenistan aras?ndaki sorunlar?n çözülmesini istemez. Nitekim 1999 y?l?nda yap?lan bir panelde çözüme çok yakla??lm??ken bugünkü yönetimin militan unsurlar? paneli bast?lar, milletvekillerini öldürdüler, arkalar?nda da Rus gizli servisinin oldu?u ortaya ç?kt?.

Ermenistan'?n kendisine geldi?imizde, 2015 y?l?na kadar tüm dünyada sözde Ermeni soyk?r?m?n?n tan?nmas?n? sa?lamay? amaçlayan bir ulusal politika pe?indedir. Anayasas?nda hala Do?u Anadolu'yu kendi topraklar?nda kabul etmektedir. Bunlardan medet uman kim? Bir aya?? Bugün Ermenistan'da iktidarda olmalar?n? a??r? milliyetçi söylemlere borçlu olan Koçaryan yönetimidir. T?pk? Yunanistan gibi iç politika malzemesi olarak bu ülkede de Türkiye dü?manl??? geçerlidir. Di?er aya?? ise d??ar?da Türkiye dü?manl???ndan siyasi ve ekonomik fayda uman Ermeni Diasporas?'d?r. Stratejileri ise kendi dokümanlar?nda yaz?l? üç "T"; yani tan?nma, tazminat ve toprak. Bizim hiçbir zaman dedelerimizin katil oldu?unu kabullenmek gibi bir niyetimiz olmad??? gibi, bu iddialar hem geçersiz hem de arkas?ndan neler gelece?i bellidir.

Bölgedeki istikrars?zl???n temelinde Ermenistan'?n kendisinin ve bölgenin ç?karlar?na hizmet etmeyen ak?l d??? ve mesnetsiz iddialara dayal? politikalar? yatmaktad?r. Bundan öncelikle ve en çok Ermeni halk? zarar görmektedir. Son günlerde PKK'n?n Da?l?k Karaba?'a yerle?tirilece?i ile ilgili haberler do?ru ise Ermenistan büyük bir hata daha yapm?? olacakt?r. Çünkü terörden etkilenen ülkelerin Ermenistan'a kar?? askeri gerekçe bulmalar? da me?ru zemin kazanm?? olacakt?r. Öte yandan 2015 y?l?na kadar bugün Ermenistan denen yerde art?k Ermeni halk? kalmayabilir, bu ülke bo? bir çiftlik arazisine dönü?ebilir. Ne yaz?k ki Ermeni halk?n?n bunu gerçekleri görmesi kendi ç?karlar?n?n ön planda tutan yönetim ve Ermeni diasporas? taraf?ndan önlenmektedir.

YEN? GÜÇ KURGUSU

K?saca Avrasya'da dengeler de?i?irken Kafkasya, yeni bölünmelere ve yeni bir Ortado?u olmaya gebedir. Peki, biz ne yap?yoruz? Reel olarak kocaman bir hiç. Orta Asya politikam?z? Rusya'n?n dümen suyuna dayam?? bir hükümet dört be? y?lda bir düzenlenen ve ortak dilin gerçekte Rusça ama ad?n?n "Türkçe Konu?an Ülkeler" oldu?u göstermelik zirveler d???nda hiçbir ?ey yapm?yor. Burada al?nan karar da yok, uygulama da yok, sadece temenniler ve tavsiyeler var.

Peki ne olmal?? Bölgeye ili?kin uzun vadeli ve ulusal ç?karlar?m?za dayal? proaktif politikalar ve amaç-araç dengesine uygun bir güvenlik ve güç kurgusu gereklidir. Çünkü politika olmadan strateji olmaz yani uygulama olmaz. Türkiye'nin Kafkasya ile ilgili öncelikli ç?kar? Kafkasya bölgesinin istikrar?d?r. Buna Ermenistan da dahildir. Kafkasya bölgesinin ve ülkelerinin istikrar? demek enerjinin güvenli?i, ekonomik refah, daha az yabanc? müdahale, daha çok entegrasyon ve i?birli?i ile kal?c? dostluk ve bar?? demektir. Bunun içinde rasyonel bir ?ekilde ç?karlar? birle?tirmek, i?birli?ini art?rmak ve ekonomik refah? yaymak laz?md?r. Ortak ç?karlar?m?z ayn?d?r; istikrar, birlik, güven, refah, sayg? ve ?effafl?k.

Bu yüzden art?k güvenlik ve güç kurgusu denildi?inde askerleri de?il ekonomiyi, bankalar?, ?irketleri, sivil toplum örgütlerini, ara?t?rma merkezlerini, üniversiteleri dü?ünmeliyiz. Bugün Kuzey Irak'ta olmas? gerekende bu idi. Bugünlerde Kuzey Irak'ta yap?lanlar da eksiktir, sadece PKK'ya yönelik olsa bile yetersizdir. Bölgede yap?lmas? gerekenlerin sivil yönü yani yumu?ak güç yönü yoktur. Çünkü bunlar? anlayacak ne kurgu ne entelektüel bir birikim bulunmaktad?r. AB sürecinde eskiden kör topal olan güvenlik kurgusu da da??t?lm??, yok edilmi?tir.

NASIL B?R STRATEJ??

21. yüzy?l?n ba?lar?nda Kafkasya, mevcut Ermenistan yönetimi ile çok fazla zarara u?ramaktad?r ve buna daha fazla tahammül edemez. Olan daha çok Ermeni halk?na olmaktad?r. Bu yüzden Ermeni halk? ile köprüler kurulmal?d?r. Türkiye'nin en önemli gücü demokrasisidir. Ermenistan'?n yumu?ak karn? da demokrasinin geli?memi? olmas?d?r. Kurumsal ili?kiler yolu ile Ermenistan ile ba?lar kurulmal? ve Ermeni halk? kazan?lmal?d?r. Türkiye, Kafkasya'y? ve Ermenistan'? Rusya'ya, ABD'ye veya Fransa'ya b?rakmamal?, ortak ç?karlar?m?z için nüfuz etmelidir. Bugünkü izolasyon politikas? ise bu amaca hizmet etmemekte, Ermenistan'da zehirin daha çok birikmesine neden olmaktad?r. Etnik milliyetçili?i ?iar edinmi? bir ülke bu tür politikalar ile yola getirilemez aksine daha da direnç gösterir.

Bölge ülkeleri de yabanc? güçleri kendi alanlar?na s?n?rs?zca sokmamal?, sorunlar?n? kendi içinde çözmeli, tarih sahnesinde birlikte, el ele ve birbirinden güç alarak yol almal?d?r. Türkiye, Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan dostluk ve i?birli?i içinde istikrar ve güven ortam? ile birlikte i?birli?i s?n?rlar?n? kom?u bölgelere öncelikle Türkmenistan ve Kazakistan'a ta??mal?d?r. Bu güzergah hem Asya'dan Avrupa'ya aç?lan ekonomik kaynaklar?n hem de potansiyel bir Türk Birli?inin otoban? olacakt?r. Bu otoban ve bölgesel ekonomik giri?imlerden bütün ülkeler faydalanacakt?r. Türkiye'ye dü?en rol ise köprü olmak de?il bu co?rafyalar?n tam ortas?nda merkez ülke olmakt?r. Y?lda yakla??k yüzde 7-8 bir büyüme, sa?lam bir döviz rezervi ve döviz kuru ile istikrar ve güven içindeki bir Türkiye 2023 y?l?na bölgenin Almanyas? olarak girebilir.

Tabii ki büyük güçleri, ABD'yi ve Rusya'y? yok sayamay?z. Rusya'n?n enerji oyununda tekel olma gayreti ve ABD'nin öncelikleri kar??s?nda ortak bile?keyi sa?lamak gereklidir. Ama her konuda ve her alanda onlarla yüzde yüz ayn? paralelde olmam?z da gerekmemektedir. Çünkü kar??l?kl? ili?kilerimizin pek çok boyutu vard?r, bir alt co?rafyada uyu?mayan politikalar ba?ka bir co?rafyada uyu?abilmektedir. ??birli?i yapaca??z ama tamamen dayanmayaca??z, ihale etmeyece?iz, teslim olmayaca??z. Hüner diplomaside ve güç kurgusunda. Türkiye, ulusal gücün her unsurunda güçlü ülke olmak zorundad?r, ba?ka ?ans?m?z yoktur. Art?k sorunlar? askeri güce havale etmek yerine daha çok yumu?ak güç ve ekonomik güce dayanan bir güvenlik konsepti ve ?irketlerin, bankalar?n, üniversitelerin, medyan?n ön cephede sava?t??? güç projeksiyonuna ihtiyac?m?z var. Bunun içinde bu kurguyu sa?layacak entelektüel bir birikimi acilen olu?turmak gereklidir.