!âJĞ ="justify">Ermeni sorunu' tarihsel bir trajediden kaynaklan?yor. Asl?nda her büyük insanl?k trajedisi gibi toplumsal ve ki?isel vicdan? ilgilendiren bir sorun ayn? zamanda... Geçmi?in büyük yaralar? siyasi sorunlar gibi 'çözülmez'. Bu yaralar ancak trajedinin taraf? toplum ve ki?ilerin kar??l?kl? anlay??lar?n? içselle?tirmeleri sonucu belki hafifleyebilir, güncelli?ini kaybedebilir, o ölçüde de siyasi yönü giderek arka planda kal?r, tarihsel niteli?i a??r basmaya ba?lar. Hrant Dink'in çabalar?n?n ba?l?ca amac? ve miras? i?te bu kar??l?kl? empatiyi sa?lamak, sorunun nefretle de beslenen siyasi kavga niteli?ini yumu?atmakt?. Vasiyeti de mutlaka bu yönde...
On y?llarca sessizlikle geçi?tirilen 'Ermeni sorunu' güncel ya?amda yer bulamay?nca toplum taraf?ndan bir iç muhasebe konusu yap?lmad?. 1970'lerde Türk diplomatlar?na kar?? i?lenen cinayetlerle sars?l?nd???nda da bir iç sorun de?il önce -isabetli bir ?ekilde- bir terör sorunu, sonralar? ise d??ar?dan dayat?lan bir d?? politika sorunu ?eklinde alg?land?.
Bu alg? sürüyor. Devlet politikam?z esas itibariyle d??a kar?? bu trajedinin sorumlulu?unu reddetmeye veya en az?ndan boyutlar?n? ve niteli?ini s?n?rland?rmaya dayand?r?ld?. 'Soyk?r?m' iddialar?, daha çok gerçe?i çarp?tan Ermeni lobilerinin etkisinde ve iç siyaset saikl? d?? politika hamleleri olarak görüldü.
'Konuyu bir tarihçiler konferans?n?n hükmüne b?rakmak' görü?ü de, objektif tarih diye bir kavramdan bahsetmenin kolay olmamas? ve bir tarihçi 'ortak görü?ü' olu?sa bile bunu kar?? görü?teki tarihçi d??? çevrelere kabul ettirmenin ve uygulatman?n mümkün olmamas? nedeniyle bir ölçüde havada kald?. Kald? ki, bu önerinin as?l amac?n?n siyasi bask?lar? hafifletmek oldu?u da bir gerçek.
Peki, konunun d?? siyaset alan?nda kalmas? ülkemizin yarar?na m? oldu? Politikam?z ne kadar etkili?
Bunun yan?t? aç?k, 'soyk?r?m'? tan?yan yabanc? ülkeler parlamentolar?n?n say?s?na bakmak yeterli.
Ama malum, arkas? da gelebilir...
Fransa Millet Meclisi'nin geçen y?l kabul etti?i ve bütün hukuk ve ifade özgürlü?ü ilkelerine ters dü?en 'soyk?r?m?' reddetmenin cezaland?r?lmas?yla ilgili tasar? bile her zaman gündeme getirilebilir, Frans?z Senatosu'nun ve bilahare Sarkozy'nin onay? ile kanunla?abilir. Bu alandaki en son geli?me ise, gelecek ABD ba?kan? olmas? ?ans? en yüksek olan her iki Demokrat Parti aday?n?n da Ermeni iddialar?n? tan?yacaklar?n? aç?klamas? oldu. Amerika Ulusal Ermeni Kongresi de ABD Kongresi'nde bekleyen 106 No'lu 'soyk?r?m'tasar?s?n? Kongre'den geçirme sözü veren Barack Obama'y? destekleyece?ini ilan etti.
Böylece Türkiye'nin üzerindeki siyasi bask?n?n hep art?? e?iliminde olmas?na kar??n, savunma stratejimiz ve elimizdeki malzeme de?i?meyecek gibi gözüküyor: Bir yandan ret, di?er taraftan 'siyasi ve ekonomik ili?kilerin zarar görece?i' tehdidini kullanmak. Asl?nda 'tezimi ba?l? ba??na ikna edici bulmad?n ama, s?rf aram?z bozulmas?n diye üzerime varma' ?eklinde yorumlanabilirse de, bu tehdidin etkisi de görülmedi de?il do?rusu. Fransa'n?n
¦?imdilik duralamas?n? buna ba?layabiliriz.
Ayn? ?ekilde, ?imdiye kadar ABD Ba?kan ve yönetimlerinin Kongre'den bir 'soyk?r?m tasar?s?' ç?kmas?n? önlemeye çal??malar?nda ve bunu ba?armalar?nda Türkiye'nin 'stratejik önemi' unsurunun rol oynad??? bir gerçek. Barack ve Clinton için, önceki örneklere bak?p 'adaylar oy kayg?s?yla böyle söyler ama seçilince gerçekler a??r basar' avuntusu da yine belki geçerli olabilir.
Ama nereye kadar? Hep endi?e ile mi ya?ayaca??z?
D??i?leri Bakan?m?z Babacan'?n geçen hafta Kanal24'deki söyle?isinde bu konuda kulland??? ifadeler pek de yeni bir aç?l?m i?areti vermiyor.
"Babacan, Benim babam?n dedesinin, yani Aziz Babacan'?n kötü bir ?ey yapt???n?, katliam yapt???n? kabul etmemi istiyorlar. Biz bunu nas?l kabul ederiz." demi?. Say?n Aziz Babacan tabiat?yla tenzih edilmeli ama bu savunman?n ne kadar etkili oldu?u, ayr?ca 'elimizden gelen' neler yapt???m?z pek aç?k de?il tabii.
Davos'ta iken D??i?leri Bakan?'n?n, 'Ermenistan'da yap?lacak seçimden sonra daha pozitif yakla??mlara sahip bir hükümet olursa sorunlar? daha rahat görü?ürüz diye dü?ünüyorum" demesi ise olumlu say?labilir. Ancak bu yakla??m yine '?artl?' ve yine ad?mlar her zamanki gibi kar??dan bekleniyor.
Hâlbuki bu konudaki yakla??m?m?za kendimiz yeni bir soluk getirmedikçe d?? ili?kilerimizin üzerindeki ipote?i hafifletemeyece?imiz bir gerçek.
Israrla tekrar etmekten ba?ka çare yok...
Ermenistan'la -ba?ta s?n?r?n aç?lmas? olmak üzere ili?kilerin normalle?tirilmesi ve-Ermeni toplumu ile kar??l?kl? yak?nla?ma ortam?n?n te?viki, her iki taraftan ba?naz yakla??mlar?n marjinalle?tirilmesi yolunda ilk ad?mlar olacakt?r.
Yine tekrarlayal?m... Türkiye'nin bu sorunun yaratt??? siyasi bask?y? azaltmas?n?n genel bir ko?ulu da içeride gayrimüslim az?nl?klar konusundaki sakat zihniyetin art?k terk edilmesi, Rum, Ermeni, Musevi ve di?er gayrimüslim vatanda?lar?m?z? 'sak?ncal? yabanc?lar' olarak görerek kamusal ya?amdan d??laman?n, misyonerli?i suç sayman?n utanc?ndan kurtulunmas?d?r... Maalesef aksine i?aretlerin pek ço?alm?? olmas?na ra?men, az?nl?k politikalar?m?z? AB normlar?na uygun hale getirmemiz ve bu alanda gerçek bir zihniyet reformunu gerçekle?tirecek önlemleri almam?z Ermeni sorununda da bizi daha rahatlatacakt?r. |