face="Verdana" sŽÿ(
ZOR SORULARÈKanada Ba?bakan? Stephen Harper 24 Nisan'da Ermeni soyk?r?m? iddias?n? destekleyen aç?klamas?n? yapt???nda, kendi kamuoyu bunun fark?nda bile de?ildi. ‘uuml;yükelçisi Aydemir Erman'? isti?arelerde bulunmak üzere Ankara'ya ça??r?nca olaya yer verdi ve Kanadal?lar o zaman Ba?bakan Harper'in böyle bir beyanda bulundu?unu ö?renmi? oldu...
Bu, yüz bin Ermeninin ya?ad??? ve lobicilerin yo?un bir faaliyet içinde oldu?u Kanada'da, Ermeni soyk?r?m iddialar? lehindeki ilk geli?me de?il. ?ki y?l önce Kanada Parlamentosu bu yönde bir karar suretini kabul etmi?ti. Bunda o zaman Stephen Harper'in ba??nda bulundu?u muhalefetteki Muhafazakâr Parti'nin büyük rolü olmu?tu.
Bu y?l?n ba??nda yap?lan seçimleri Muhafazakârlar kazan?nca Ermeni lobisi yeni hükümeti parlamentonun karar?n? benimsemesi için s?k??t?rmaya ba?lad?. Ba?bakan Harper muhalefetteki tavr?n? sürdürmek zorunlu?unu hissedip soyk?r?m iddialar?n? kabul eden bas?n bildirisini yay?mlad?.
Böylece Kanada'da Ermeni iddialar?na destek, sadece parlamentonun de?il, hükümetin de tavr? olarak kay?tlara geçmi? oldu.

Fransa fark?...
Bu konuda Kanada ile Fransa'n?n tutumlar? aras?nda baz? farklar var. Örne?in Fransa'da hükümet Ermeni iddialar?na aç?k ve resmi bir destek veren bir beyanda bulunmu? de?il. Ama buna kar??l?k -daha kötüsü- parlamento, Fransa'da Ermeni soyk?r?m iddialar?n? inkâr etmeyi suç sayan ve bunu cezaland?rmay? öngören bir yasa tasar?s?n? ele alm?? durumda. Bu tasar?n?n meclisteki ak?betini bu per?embe günü görece?iz.
Fransa'da Ermeni varl??? ve nüfuzu malum. ?ç politika faktörleri, Frans?z parlamenterleri Ermeni yanl?s? bir tav?r almaya sevk ediyor.
Kanada'da bu nas?l oluyor? Asl?nda sadece Kanada'da de?il, Ermeni topluluklar?n?n çok daha az oldu?u birçok Latin Amerika ve Avrupa ülkelerinde de son zamanlarda meclislerden benzer kararlar?n ç?kt??? görülüyor.
Bunda ku?kusuz Ermeni diasporas?n?n örgütlü faaliyetinin ve bu ülkelerdeki nüfuzunun büyük pay? var. Buna kar??l?k Türkiye'nin uzun süre meydan? bo? b?rakmas?, kendi görü?lerini duyurmakta ba?ar?l? olmamas?, aç?kça gündeme gelen "Ermeni sorunu" konusunda yeni stratejiler üretmemesi de ?imdi yer yer böyle durumlar?n ortaya ç?kmas?na yol aç?yor.
Ankara genelde bu meseleye tepkisini dile getirmekle veya k?sa vadeli baz? önlemler almakla kar??l?k veriyor. Ne var ki baz? hallerde verilen kar??l?k önleyici veya cayd?r?c? bir etki yapmaktan çok, ilgili ülkelerle ikili ili?kilere gölge dü?ürüyor. Bundan önce Fransa ve di?er baz? Avrupa ülkeleriyle ya?and??? gibi...

Kanada örne?i
?imdi Kanada için ne yapaca??z?
Türkiye birkaç günlü?üne Ottawa Büyükelçisi'ni ça??rd?. Son olarak da Kanada'da yap?lan bir NATO tatbikat?na kat?lmad?...
Bu "sembolik" hareketlerin d???nda akla gelen ve tart???lan ba?ka "önlemler" de var. Örne?in, ticari ve ekonomik ili?kilerin k?s?lmas? gibi. ?ki ülke aras?ndaki ticaret 1 milyar dolar civar?nda Kanada firmalar?n?n Türkiye'deki yat?r?mlar? da 700 milyon dolar...
Ancak baz? önemli projeler (nükleer santral gibi) üzerinde yap?lan temaslar var. Bütün mesele Kanadal?lar?n d??lanmas?n?n pratikte nas?l bir sonuç verece?ini iyi hesaplamakt?r. Böyle bir "ceza" Kanada'n?n tavr?n? de?i?tirmesini sa?lar m?? Büyük uluslararas? firmalar?n d??lanmas?, çe?itli kaynaklardan Türkiye'ye gelebilecek yat?r?mlar? nas?l etkiler? ??in bu taraf?n? da dü?ünmek gerekmez mi?