="justify">Son iki ayd?r Ermenistan'da iki büyük siyasi ve sosyo-psikolojik kriz ya?anmaktad?r. 1 Mart'ta iktidar?n sokaklardaki sivil muhalefetin üzerine silahl? polis güçlerini sürmesi sonucu 10 ki?i hayat?n? kaybetti.

y'ml;k bir darbe oldu. Ermenistan'da ya?anan ikinci büyük siyasi ve sosyo-psikolojik kriz 24 Nisan'da ya?and?. Ermeni ayd?nlar?yla Ermeni siyasetçilerinin propagandas? aras?nda s?k???p kalan Ermeni halk?, kom?u Türkiye ve Azerbaycan Cumhuriyetlerinin bayraklar?n? yakt?.

KAYBETT?KÇE RAD?KALLE??YOR

24 Nisan'da ya?ananlar?n siyasi uzant?s?n? son aylarda Ermenistan iç ve d?? politikas?nda ya?anan ba?ar?s?zl?klarda aramak gerekmektedir. 2007 y?l?na kadar Ermenistan'da her ?ey yolundayd?. Fakat Koçaryan iktidar?n?n son günlerine do?ru "galip devlet" tezi yava? yava? çökmeye ba?lad?. Özellikle son iki y?ld?r Türkiye-Azerbaycan lobi te?kilatlar?n?n Hocal? soyk?r?m?n?n tan?nmas? için yürüttü?ü ba?ar?l? propaganda çal??malar? Ermenistan'da rahats?zl?kla kar??lanmaktad?r. Durumun kendi aleyhlerine dönü?ece?inden ciddi anlamda rahats?z olmaktad?rlar. 2007 y?l?nda Nancy Pelocy'nin ABD'de Kongre ba?kan? olmas?yla umutlanan Ermenilerin, istedikleri sonucu alamamas? da Ermenistan diplomasinin ba?ar?s?zl??? olmu?tur. Bu olayda ABD'nin Türkiye'yi "tercih" etmesi Ermenistan'da büyük hayal k?r?kl??? yaratm??t?r.

Cumhurba?kanl??? seçimleri sürecinde Levon Ter-Petrosyan'?n propaganda çal??malar? Koçaryan-Sarkisyan ikilisinin Ermeni halk?n? oyalama takti?ine bir darbe oldu. Çünkü Petrosyan, Koçaryan-Sarkisyan ikilisinin Ermenistan'? Rusya'n?n bir vilayetine dönü?türdü?ünü Ermeni halk?na duyurmaya ba?lam??t?. Azerbaycan topraklar?n?n i?galinin Ermenistan'a hiçbir fayda vermedi?i gerçe?ini Ermenistan vatanda?? birçok Ermeni anlamaya ba?lam??t?. Ermenistan'?n Koçaryan dönemindeki kötü yönetimi sadece Ermenistan Ermenilerinin de?il yurtd???ndaki Ermeni lobisinin de tepkisini çekmi?ti.

1 Mart 2008'de iktidar-muhalefet çat??mas?na ili?kin uluslararas? alandaki tepkiler üzerine 14 Mart 2008'de BM'de Ermenistan aleyhine al?nan karar Ermeni diplomatlar? için bir hezimetti. BM karar, Vartan Oskanyan'?n d??i?leri bakanl???n?n sonu oldu. Her ne kadar kendisi istifa etti?ini söylese de Ermenistan bas?n? Oskanyan'?n, "Ermenistan'?n Da?l?k Karaba? konusunda diplomatik anlamda yapaca?? bir ?ey kalmam??t?r" sözlerinin faturas?n?n kendisine ç?kt???na dikkate çekmekteydi. Ermenistan'?n Da?l?k Karaba? konusunda diplomatik anlamda yapaca?? bir ?ey kalmad??? gerçe?i k?sa sürede ortaya ç?kt? ve Ermeni yazarlar? Ermenistan'?n bu politikas?n?n kökünden de?i?tirmesi gerekti?ini tart??maya ba?lad?.

Bu geli?meler Ermenistan yönetimi için bir tehlikeydi ve bu sebepten gündemi de?i?tirme ihtiyac? ortaya ç?kt?. En iyi yöntem yava? yava? gündemden dü?mekte olan konular? tekrar ve daha radikal bir biçimde gündeme getirmekti.

Yeni olu?turulan Ermenistan hükümeti radikal aç?klamalar yaparak gündemi siyasal iktidar?n lehinde de?i?tirme?e çal??t?. Ermenistan'?n yeni Cumhurba?kan? Serj Sarkisyan'?n 1915 olaylar?n?n "soyk?r?m" olarak tan?nmas? için diplomatik çal??malar?n? ikiye katlayacaklar?n? ve Da?l?k Karaba?'daki sözde devletin tan?nmas?n?n Ermenistan d?? politikas?n?n ana hatlar?ndan biri olaca??n? vurgulad?. Savunma Bakanl???'na 1992'de Azerbaycan'?n Hocal? kasabas?nda soyk?r?m yapan 366. Motorize Alay?n komutan? Seyran Ohanyan'? getirdi. Ohanyan 2007'de Azerbaycan Parlamentosunca Hocal?yla ilgili kabul edilen kararda suçlanan üç ?ah?stan (Seyran Ohanyan, Yevgeni Nabokin ve Valeri Mkrtçyan) biriydi.

Ermeni siyasetçilerin halk? radikalle?tirmek amaçl? yapt??? aç?klamalar? ve ad?mlar? Ermeni ayd?nlar taraf?ndan da desteklendi. 24 Nisan'da düzenlenen toplant?da Ermeni Milli Akademisi Tarih Enstitüsü Ba?kan? A?ot Melkonyan, 1915 olaylar?yla ilgili yeni bir safhaya gelindi?ini ve Ermenistan'?n "soyk?r?m"?n tan?nmas?ndan sonraki ad?mlar? belirlemesi gerekti?ini söylerken, Siyaset Bilimi profesörü Armen Ayvazyan, "soyk?r?m" meselesi Ermenistan'?n güvenli?ini ilgilendiren bir meseledir, manevi konudan topraksal konuya dönülmeli ve bu nedenle toprak talebinden vazgeçilemez, aç?klamas?n? yapt?. Ayd?nlar ve siyasetçiler taraf?ndan yap?lan radikal de?i?imler ve aç?klamalar Ermenistan'daki Ermenilerin yatm?? öfkesini dirilmesine sebep oldu.

Son y?llarda sürekli diplomatik yenilgilere maruz kalan Ermenistan yönetimi, yenildikçe sald?rganla??yor ve bu da Ermeni halk?na yans?yor. Di?er taraftan kendini toparlamak ve Ermeni halk?na hala "galip" devlet oldu?unu gösterebilmek için Ermenistan yönetimi Türkiye ile ili?kilerini ve Karaba? görü?melerindeki tutumunu daha da radikalle?tirebilir. Radikalle?me Ermeni toplumu için normal olman?n da ötesinde Ermeni yöneticilerinin istedikleri ve yaratt?klar? bir sonuçtu.

RAD?KALLE?T?KÇE KAYBED?YOR

24 Nisan'da ya?ananlar? sadece siyasi boyutuyla analiz etmek yeterli olmayacakt?r. Asl?nda bu olaylar Ermenistan için al???lm?? bir gerçektir ve bu gerçeklik Ermeni kilisesinin, siyasetçilerinin ve ayd?nlar?n?n son iki yüzy?ldaki eseridir. Ermeni kilisesi, ayd?nlar? ve siyasetçilerinin propagandas?n?n ürünü olan bu psikolojik durum Ermeni halk?n?n yarar?na de?ildir. Buna paralel olarak 24 Nisan olaylar? iktidar-muhalefet çat??mas?nda iktidar?n?n bask?s? nedeniyle tepkisini içinde tutmak zorunda kalan Ermeni gençli?inin öfkesini d??avurumudur. Sonuçta bu tepkinin bir ?ekilde ortaya ç?kmas? gerekliydi ve önemli olan siyasi iktidar?n zarar görmemesiydi. ??te bu iki sosyo-psikolojik durumun bile?imi ortaya kom?u devletlerin bayraklar?n? çi?neme ve yakma gibi milletle?me sürecini tamamlayan toplumlar için normal olmayan sonucu ortaya ç?karmaktad?r.

1915 olaylar?n?n 93. y?ldönümünde Ermeni ayd?nlar?n?n ve yöneticilerin yaratm?? oldu?u toplumsal psikoloji kendini ürkütücü bir ?ekilde d??a vurmu?tur. Bu hastal?kl? durumu herkes iyi dü?ünmelidir. Çünkü bugüne kadar hiç bir devlet ba?ka milletten öç almak için o devletin bayra??n? resmi törende çi?nenmek için yere atmam?? veya yakmam??t?r. Sonra bayra??n? çi?netti?i devletle normal diyalog süreci ba?latmak istedi?ini söylememi?tir. Diyalog süreci "patolojik" durumdan ç?km?? yönetimlerle ba?lat?labilir. Devletin bayra??na ve topra??na sayg? duyulmuyorsa o zaman normal diyalog sürecinden de bahsedilemez. Bu radikalle?meden en fazla zarar gören fakat yeterince fark?nda olmayan Ermeni halk?n?n kendisidir. Ermeni yöneticilerin ve ayd?nlar?n?n halk?na yönelik siyaseti Ermeni halk?n?n psikolojisini bozmaktad?r. Asl?nda Ermeni yöneticileri de Ermeni halk?na a??lad?klar? bu bunal?mdan siyasi amaçlar? için faydalanmak istemektedir. Bu süreçten en karl? ç?kan taraf Rusya Federasyonu'dur. Bu nedenle Ermeni yöneticilerin ba?ar?s?zl?klar?n? radikalle?en duygular üzerinden kapatma çabalar? Ermenistan'?n ba??ms?z ve istikrarl? bir devlet olmas?na en büyük engeldir. Ermeni halk?n?n bu sosyo-psikolojik bunal?m?ndan Ermenistan yöneticileri ve ba?l? bulunduklar? Rusya Federasyonu ba?ar?l? bir ?ekilde yararlanmaktad?r. Günün birinde sosyo-psikolojik durumu bozulan Ermeni halk? kazma-kürekle Türkiye s?n?r?na sald?r?rsa ?a??rmamak laz?m. Bu "tehlike" Sarkisyan döneminde daha ola?and?r.

Bugün hala Türkiye'de 1915 olaylar? ile ilgili tezlerin sadece yurt d???ndaki Ermeni lobisine ait oldu?una ve Ermenistan'?n böyle bir talepte bulunmad???n? savunanlar var. Fakat Ermenistan'?n Cumhurba?kan? Serj Sarkisyan'?n 24 Nisan'da Ermeni halk?na hitaben yay?nlad??? mesaj Ermenistan'?n tutumunu ortaya koymaktad?r. Mesajda Ermenistan'?n 1915 olaylar?yla ilgili tutumu ?öyle özetlenmektedir:"Ermeni "soyk?r?m?n?n" uluslararas? alanda tan?nmas? ve k?nanmas? Ermenistan d?? politikas?n?n vazgeçilmez ve me?ru bir parças?d?r. Bütün Ermenilerin ana vatan? olarak Ermenistan, tarihi adaletin tecelli etmesi için çabalar?n? devam ettirmek zorundad?r." ?lginçtir ki, yeni Vak?flar Yasas?'n? yeterli bulmayanlar, Türkiye'nin s?n?r ötesi operasyonuna kar?? ç?kanlar, KKTC konusunda Türkiye'nin kar??l?ks?z ad?mlar atmas?n? isteyenler ile Ermenistan'la kap?lar?n aç?lmas?n? isteyenler ayn? isimlerdir.