="justify">GARANT? Bankas?’n?n "Anadolu Sohbetleri"nin 52’ncisi nedeniyle Kars’tayd?k. Tam dönü? yolunda, gözüm gazetelerin birinci sayfas?ndan verdikleri The Economist Dergisi’nin haberine tak?l?yor.

é'stan peynir diplomasisi."

Habere göre, Türk, Ermeni ve Gürcü peynirciler önce Kars’ta, ard?ndan Ermenistan’?n Gümrü ?ehrinde bulu?mu?.

Giri?imi organize eden ise Türk-Ermeni ?? Geli?tirme Konseyi yani k?sa ad?yla TABDC.

?stanbul’a döndükten sonra ara?t?r?yorum.

Gümrü’ye giden Karsl? peynircilerden biri de Koçulu Peynircilik ?irketinin sahibi ?lhan Koçulu.

Koçulu, giri?imin Kars aya??n? geli?tiren ki?i.

Giri?imin gazetelerde "Peynir Diplomasisi" olarak yer almas?na üzülmü?.

"Bizimkisi sivil inisiyatif. Diplomasi dedi?iniz zaman i? siyasalla??yor. Yapt???m?z ?ey halklar aras?nda kom?uluk ili?kisi ba?latmak. Folklor ile olabilirdi. Ama tat unutulmayan bir ?ey oldu?u için peynirle ba?las?n dedik" diyor.

Koçulu, Gümrü’de insanlarla konu?mu?.

"Halk resmi politikalardan b?kt?. Eski kom?uluk ili?kilerinin canlanmas?n? istiyor" diyor.

ÖNÜMÜZDEK? AY KARS’TA

Türk, Ermeni ve Gürcü peynirciler önümüzdeki ay yeniden Kars’ta bulu?acakm??.

Koçulu "Kars’ta bulu?aca??z ama i?in içine politika girmemeli" diye tekrarl?yor.

Peki önce Kars’ta, sonra geçen hafta Gümrü’de peynirciler neyi payla?t??

??in arka plan?n? soruyorum Koçulu’ya.

Projenin amac? Kafkasya yöresindeki peynirlerle ilgili bilgi al??veri?i.

Ortak bir kültürün canlanmas?.

Ermenistan ve Gürcistan peynir yap?m?nda yerel tatlar?n, eski peynir kültürünün korunmas?nda titiz.

Kars ise teknoloji, hijyende ileride.

Yani taraflar?n birbirlerinden ö?renecek çok ?eyi var.

Peynircilik i?in görünen k?sm?.

Bir de tabii ki y?llarca "dü?man" gibi belledi?in insanlarla nas?l ortak yanlar?n oldu?unu ke?fediyorsun.

Koçulu, Gümrü’ye beraberinde götürdü?ü "civil peyniri" ustas?n?n Kars dönü?ü Ermenilere kar?? önyarg?lar?n?n nas?l silindi?ini anlat?yor.

"Bin y?ldan fazla ayn? kültürü payla?m???z. Folklordan cenaze törenlerine kadar her ?eyimiz ayn?" diyor.

ALERJ? YARATAB?L?YOR

Koçulu öyle diyor ama Kars’ta kimi zaman "Ermeni" sözcü?ü bile bir alerji yaratabiliyor.

Örne?in, Anadolu sohbet toplant?s?nda turizm tart???l?rken Ani Harabeleri’nin Ermeni kimli?inin dile getirilmesi salonda bir elektriklenmeye yol aç?yor.

Ermeni Krall??? taraf?ndan kurulmu? olan Ani ?ehri Kars tan?t?m kitapç?klar?nda An? olarak geçiyor.

Antik ?ehrin giri?indeki tan?t?m yaz?s?nda ise Ermeni varl???na hiç at?f yok.

K?saca Kars’?n bir ikilemi var.

Hem geçmi?i silmeyi istiyor.

Hem di?er yanda da s?n?r kap?s?n?n aç?lmas?n? talep ediyor.

Bu yüzden Koçulu’nun dedi?i gibi, hükümetleri, siyaseti filan bir yana b?rakarak halklar?n ortak alanlarda biraraya gelmeleri çok önemli.

Koçulu ileri bir tarihte aynen peynir oldu?u gibi iki taraf? "bitki çe?itlili?i" üzerinde bilgi al??veri?i yapmas?n? tasarl?yor.

312 ev koruma alt?nda

KARS’a 2005 y?l?nda gitmi?tim.

Bu son gidi?imde ?ehri oldukça de?i?mi? buldum.

Özellikle kald???m?z sekiz odal? butik Kar’s Oteli dekoruyla, hizmetiyle çok yüksek standartta.

Dört y?l önce vefat etmi? Karsl? müteahhit Tuncer Güvensoy taraf?ndan yapt?r?lan oteli görmek için bile Kars’a gitmeye de?er.

Tuncer Güvensoy Kars’ta 40 y?ll?k Rus i?gal?ndan kalan evleri restore etmeye ba?layan ilk ki?i.

Tuncer Güvensoy Evi olarak bilinen ev de onun eseri.

Belediye Ba?kan? Naif Alibeyo?lu’nun verdi?i bilgiye göre halen 312 ev koruma alt?nda.

Alibeyo?lu özel sektörden, AB fonlar?ndan kaynak bularak bunlar? ayakta tutmaya çal???yor.

Yine Karsl? i?adam? ?smail Aytemiz, Kars’s Oteli’nin kar??s?ndaki konservatuvar?n restorasyonunu üstlenmi?.

5 bin ki?ilik spor salonuyla, Güzel Sanatlar Lisesi’ni de yapm??.

100 y?ll?k bir gelene?i sürdürüyor

?LHAN Koçulu, 100 y?ldan fazla bir süreden beri mand?rac?l?k yapan bir ailenin dördüncü ku?ak temsilcisi.

Ailenin ilginç bir hikayesi var.

Kökleri, Çarice Katerina’n?n "emmantal" peyniri yapt?rtmak için getirtti?i Alman Alexander Gayzer’e uzan?yor.

?lhan Koçulu’nun babaanne taraf? Gayzer ailesinden.

Koçulu’nun aile gelene?ini koruyarak üretti?i emmantal ya da gravyer peyniri bugün ?stanbul’un gözde ?arküterilerinde sat?l?yor.

Karsl?lar ’s?n?r kap?s? aç?ls?n’ diyor

GARANT? Bankas? Genel Müdürü Ergun Özen’in de kat?ld??? Kars toplant?s?n?n iki ana gündem maddesi var.

"Kars’ta modern hayvanc?l?k" ve "Kars nas?l turizm merkezi olabilir?".

Kars, kültür çe?itlili?ine, zengin tarihi miras?na ra?men en yoksul illerimizden.

Ki?i ba?? milli geliri 838 dolar.

Kars Belediye Ba?kan? Naif Alibeyo?lu’nun deyi?iyle "Afrika’dan bile geri".

Kars sokaklar?nda her be? dükkandan, her be? evden en ikisi "sat?l?k".

Be? bin ki?inin "icral?k" oldu?u söyleniyor.

Özetle ?ehirde ekonomik s?k?nt? had safhada.

Dolay?s?yla, Karsl?lar kendi geleceklerinin tart???ld??? Garanti Bankas?’n?n bu toplant?s?na önem veriyorlar.

Toplant? salonu t?kl?m t?kl?m.

Sunumlardan ve soru-cevaplardan sonra net olarak ortaya ç?kan tablo ?u:

Karsl?lar?n öncelikli talebi te?vik.

Kars Ticaret ve Sanayi Odas? Ba?kan? Ali Güvensoy, "Kars’a yeni te?vik plan? gerek. Bu bizi 20 y?l vergiden muaf tutmal?" görü?ünde.

Ço?unluk Ermenistan ile s?n?r kap?s?n?n aç?lmas?n? istiyor.

Hatta "S?n?r kap?s?n? kapal? tutularak Kars cezaland?r?l?yor" diyenler var.

"?stanbul ile Erivan aras?nda direkt uçu?lar yap?l?rken s?n?r kap?s?n?n kapal? tutulmas? hükümetlerin beceriksizli?i" diyenler de ç?kt? toplant?da.