!âJĞ="justify">Türk halk? ABD'ye temelde Ortado?u politikalar?ndan dolay? k?zg?n. Hele Ba?kan George Bush'tan nefret had safhalarda. Bu tepki, Bush'un partisinin yeni ba?kan aday? Senatör John McCain'e ne ölçüde yans?r bilemem.
 
Ancak Bush politikalar?na muhalefeti temsil eden Senatör Barack Obama'ya Türk milletinin biraz daha s?cak bakma ihtimali yüksek. Obama'n?n Afrika kökenli olmas?, sempati katsay?s?n? iyice art?r?yor.

Bu muvacehede, Obama'n?n ba?kanl??? ilk bak??ta Türkiye ile ABD aras?nda yeni bir sayfa aç?lmas?na imkân verebilir gibi görülüyor. Ancak nihai durum, hem Amerika hem Türkiye'deki birçok farkl? e?ilime ve faktöre ba?l? olacak. Bunlar aras?nda birisi var ki, özellikle psikolojik aç?dan en belirleyicisi belki o: Obama ba?kan olursa, Ermeni soyk?r?m? iddialar?n? resmen tan?yacak m?? Kongre'ye ilgili tasar?lar tekrar gelirse, tavr? ne olacak?

Obama'n?n Ermeni iddialar?na destek verdi?i, ABD hükümetinin ve Kongresi'nin 'soyk?r?m' kelimesini kullanmas? gerekti?i görü?ünde oldu?u biliniyor. Gerçi daha önce de birçok ba?kan aday? Ermeni lobisine göz k?rpm??, ama iktidara geldiklerinde milli güvenlik lobisinin bask?n ç?kmas?yla o kelimeden uzak durmu?lard?. Seçimde bol vaat verip daha sonra üstüne yatan tipik bir Washington siyasetçisi olmad???n? ispata çal??an Obama'y? siyasi ve ahlaki aç?dan hayli zor bir tercih bekliyor. Ya ?imdiye kadar Ermenilere verdi?i sözleri yutacak, ya da Türkiye'yi kaybedecek.

Ço?u icraat? Obama taraf?ndan tasvip edilmeyen Bush yönetiminin en büyük hatalar?ndan biri, Irak Sava??'nda Türkiye'yi kaybetmesiydi. Sonradan ak?llar? ba?lar?na biraz geldi ama özellikle yönetimdeki neocon kal?nt?lar?n, do?ru resmi henüz tam gördü?ü söylenemez. Onlar, Türklerin ABD'den uzakla?ma sebebini s?rf Türkiye içi faktörlerle izah etmekte ?srarl?. Pentagon'daki uzant?lar? hâlâ 'siyasal ?slam yükseliyor' vesvesesiyle RAND gibi dü?ünce kurulu?lar?na ara?t?rma sipari?lerinde bulunuyor.

Amerika dahil tüm dünyada globalizasyonun san?ld??? gibi milliyetçilikte azalma de?il art??a yol açt???, Türkiye'nin de bundan nasibini ald??? muhakkak. Ancak Washington'un Türkleri kaybetmesinin ana sebebi, d?? siyaset tarz?d?r. Tek tarafl? hareket (unilateralism) ve önleyici sald?r? (preemptive strike) gibi doktrinleri kullan?p kendi ç?kar? için uluslararas? me?ruiyet tan?maks?z?n dünyay? yakabilen, oraya buraya bomba ya?d?ran bir ülke imaj? olu?turdular. ABD bugün Türkiye'de ne halka, ne de devlete tam güven vermektedir. Obama e?er Ermeni lobisinin zehirli tesirinden kendini kurtaramazsa, bu güven krizi daha da derinle?ir. Belki daha da önemlisi, düzeltme f?rsat? kaç?r?labilir.

Ermeni konusunda Türkiye'nin yakla??mlar?n? a??r? tepkisel bulanlar, bu tür meselelerin ancak ileri derecede demokratik ve müreffeh bir Türkiye'de daha serinkanl? tart???labilece?ini unutmamal?. Böyle bir Türkiye'ye giden en güvenli yol ise, ABD dahil Bat? ailesiyle aray? açmamaktan geçer. ABD ne kadar dost alg?lan?rsa, telkinleri de o denli etkili olur. Obama'n?n Türkiye'de demokrasi ve reformlar? te?vik konusunda Bush'tan daha aktif bir çizgi izleyece?inden ?üphemiz yok. Ancak Obama yönetimi sözde Ermeni soyk?r?m?n? tan?rsa, ço?u kesimi rencide edece?inden, te?vik kabiliyeti kaydade?er ölçüde azal?r. Reform telkinleri yapan AB ve ABD gibi ülkelere aleyhtarl??? körükleyen baz? resmi ve gayri resmi statükocu güçlere büyük malzeme verilmi? olur.

Ermeni lobisinin dar kafal? giri?imlerinin ba?ar?l? olmas? ne ABD'nin, ne Türkiye'nin ne de Ermenistan'?n ç?kar?na. Acaba ABD soyk?r?m? tan?rsa Türkiye ile Ermenistan aras?ndaki ili?kilerin normalle?ebilece?i mi san?l?yor? Ne var ki, kimileri hiç uslanaca?a benzemiyor. Geçen seneki son giri?imlerinde küçük dü?ürücü bir yenilgiye u?rayan, Amerikan kamuoyunda bile tefe koyulan Demokratik Partili Kongre yönetimi de, yenilen pehlivan güre?e doymazm?? misali, hâlâ akl?n? ba??na alm?? de?il. Müsait bir zemin ve zaman kollamaya devam ediyorlar. Obama'n?n ba?kanl???n? bekliyorlar.

Demokratik Parti e?er böyle bir hata yaparsa, d?? politika kabiliyetlerinde ciddi zaaf bulundu?u, ferasetlerinin Cumhuriyetçi Bush yönetiminden çok da ileri olmad??? anla??l?r. Türkiye, ABD için stratejik önemini görünür gelecekte kaybetmeyecektir. ?ster Irak, ister ?ran, ister ?slam-Bat? meseleleri, ister ?srail'in bekas? gibi konular olsun, ABD'nin nice hayati ç?kar alan? Türkiye'nin kazan?lmas?n?, en az?ndan kar??ya al?nmamas?n? gerektirmektedir. Türkiye art?k So?uk Sava? dönemindeki gibi çantada keklik bir NATO uydusu da de?ildir. Giderek kendi ayaklar? üstünde durabilen bir bölgesel, hatta k?smen küresel bir oyuncu haline gelmeye ba?lam??t?r.

Bunlar?, 'Ermeni soyk?r?m?n? tan?rsa ABD ile köprüleri atmal?y?z' görü?ünü savunmak için yazm?yorum. Amerika'n?n böyle bir ad?m atmas? kendi ad?na ne denli büyük bir ak?ls?zl?k olursa, s?rf bu yüzden Washington ile gemileri yakmak da Türkiye aç?s?ndan o denli büyük ferasetsizlik olur. Her ?eye ra?men, ABD ile ortak savunulmas? gereken demokratik de?erlerimiz ve stratejik ç?karlar?m?z az?msanamaz. Ankara'ya dü?en, yeni Amerikan yönetimini ve Kongre'yi ikna için elinden geleni yapmak, ba?ar?l? olamazsa da a??r? duygusal tepkilerden kaç?nmak ve elden geldi?ince halk? teskin etmektir.

Obama ba?kan olursa, Ermeni meselesi yüzünden Türkiye ile tats?z bir ba?lang?ç yapmamas?, belki Ankara'n?n giri?imlerinden çok, alaca?? dan??manl?k hizmetlerine ba?l?. Birileri ona etnik bir lobinin küçük hesaplar? yüzünden Türkiye gibi kilit bir ülkeyi kaybetmenin (ya da kazanamaman?n) bedelini iyi izah etmeli.