="justify">Krizlerin çözümünde diplomasi çaresiz kald???nda, spordan yard?m istenir. ABD ile Çin aras?ndaki "Ping-pong diplomasisi"nden bu yana bar?? umutlar?n? spora ba?layanlar?n hiçbir zaman mahcup olmad?klar? söylenir.

D ayn? gruba dü?meleriyle birlikte "Futbol diplomasisi"nin dinamikleri harekete geçti.
Önce Ermenistan'?n yeni Devlet Ba?kan? Serj Sarkisyan geçen ay Moskova ziyareti s?ras?nda 6 Eylül'de Erivan'da oynanacak Türkiye-Ermenistan milli maç?na Cumhurba?kan? Abdullah Gül'ü davet etmeye haz?r oldu?unu bildirdi. Ard?ndan Çankaya'ya yak?n kaynaklar, böyle bir davetin olumlu kar??lanaca??n? f?s?ldad?lar.
Ve beklenen ad?m at?ld?: Sarkisyan'?n sözcüsü davetin dün Gül'e ula?t?r?ld???n? aç?klad?.

1915 söylemi yumu?ad?
Bu geli?me Ermenistan'la ili?kilerin normalle?mesi ve 1991'den bu yana kapal? olan s?n?r?n aç?lmas? sürecini tetikleyebilir mi?
O kadar kolay de?il. Çünkü iki ülke aras?nda A?r? Da?? kadar yüksek engeller var. Sorunlar? iki grupta de?erlendirmek gerekiyor.
?lki elbette her gün en az bir ilmik daha at?lan 1915 olaylar? hesapla?mas?. Türkiye bu konuda 2005'te Ba?bakan Erdo?an'?n giri?imiyle ciddi aç?l?m yapt?: Zaman?n Ermenistan Devlet Ba?kan? Robert Koçaryan'a iki ülkenin tarihçilerinden olu?acak bir komisyon kurulmas?n? ve ar?ivlerin aç?lmas?n? önerdi, "Bu komisyonun varaca?? sonucu kabullenece?ini" resmen taahhüt etti. Koçaryan, soyk?r?m iddias?n? varl?k nedeni yapan Ermeni diasporas?n?n bask?s?yla ça?r?y? reddetti.
Ancak geçen ?ubat'ta Koçaryan'?n yerine seçilen Sarkisyan daha ?l?ml? ve yap?c? bir politika izlemeye karar verdi. Çünkü Ermenistan bir yandan Türkiye'nin, di?er yandan Azerbaycan'?n fiilen abluka anlam?na gelen ambargolar?yla nefes alamaz duruma gelmi?ti.
Sarkisyan ve sözcüleri önce 1915 olaylar?yla ilgili söylemlerini ve tan?mlar?n? yumu?att?lar: "Soyk?r?m" suçlamas?n?n yerini "Kitlesel ölümler", "Geçmi?in ac? olaylar?", "Tarihi gerçekler" gibi daha makul göndermeler ald?.
Onu ortak tarihçiler komisyonu önerisine s?cak bak?labilece?i i?aretleri izledi. Ancak bir ko?ullar? vard?: Bu komisyon ancak iki ülke aras?nda diplomatik ili?kilerin kurulmas?ndan ve s?n?r?n aç?lmas?ndan sonra mümkün olabilirdi.
Daha sonra da Ankara'n?n çizgisine geldiler: "Önko?ulsuz masaya otural?m." Yani, tehcir ve sonuçlar?yla ilgili görü? ayr?l?klar? daha sonra tarihçilere havale edilsin.
Erivan'?n vard??? nokta, bölgesindeki politikalar?n? "Kom?ular?yla s?f?r sorun, s?f?r ihtilaf" ilkesine dayand?ran Ankara için elbette güzel bir geli?me.

Karaba? kanad?kça olmaz
Ancak Türkiye ile Ermenistan aras?ndaki sorunlar?n bir ba?ka kal?n dosyas? daha var: Yukar? Karaba?.
Hemen hat?rlatal?m; Türkiye, Ermenistan s?n?r?n? sözde soyk?r?m iddialar? için de?il, Yukar? Karaba?'daki Ermeniler'in silahl? kalk??m ayla tek yanl? ba??ms?zl?k ilan etmeleri nedeniyle kapatt?. Ve de bu ayr?l?kç? hareketin trajik sonuçlar? yüzünden: Hocaali katliam?, 1 milyona yak?n Azeri'nin yerindenyurdundan edilmesi, Da?l?k Karaba? s?n?rlar? d???nda kalan Azerbaycan topraklar?n?n da i?gali gibi.
Kafkaslar'da hiçbir etken veya geli?me, Haydar Aliyev'in "Bir millet iki devlet" vecizesiyle anlatt??? TürkiyeAzerbaycan ili?kilerinden daha önemli olamaz. Geçmi?leri gibi gelecekleri de ortak olan iki devletin karde?li?i ve kader birli?i, hiçbir ?eye feda edilemez.
Yani? Yukar? Karaba? sorunu Azerbaycan'?n hakk?n? teslim edecek ?ekilde çözülmedikçe, Türkiye ne Ermenistan s?n?r?n? açabilir, ne de diplomatik ili?ki kurabilir.
Yukar? Karaba? sava?? s?ras?nda birçok dostu canlaba?la ve ola?anüstü özveriyle Azeriler'in yard?m?na ko?an Gül de bu gerçe?in belirledi?i çerçevenin veya k?rm?z? çizgilerin d???na ç?kman?n kolay olmad???n? çok iyi bilir.
Çare? Yukar? Karaba? sorununa çözüm için olu?turulan ve Türkiye'nin de yer ald??? Minsk Grubu'nun taraflar? uzla?maya mecbur, hatta mahkum etmesi.
Yoksa "Uluslararas? Kriz Grubu"nun da uyard??? gibi, Azerbaycan ile Ermenistan ve Yukar? Karaba? Ermenileri aras?nda yeni ve çok daha kanl? bir sava? kaç?n?lmaz hale gelecek. Üstelik pek de uzak olmayan bir gelecekte.