Dünkü yazýmýzda Rusya Federasyonu Dýþiþleri Bakaný Sergey Lavrov’un Karabað sorununun çözümlenmesi konusundaki beyanlarýnýn Azerbaycan ve Ermenistan’da ne gibi resmi tepkilere neden olduðunu anlattýk.

îri Ermenistan ve Diaspora basýnýnda da olumsuz yankýlar yaratmýþtýr. Bunlarýn baþýnda Karabað sorununun Rusya’nýn yardým etmesiyle kendi lehlerine çözümlenebileceðine dair Ermenilerde öteden beri yerleþmiþ inancýn sarsýlmasýnýn yarattýðý düþ kýrýklýðý gelmektedir. Ýkinci olarak Lavrov’un Ermenistan’ýn içinde bulunduðu güçlüklere temas ederken Azerbaycan’ýn geniþ imkânlarýndan söz etmesinin, Karabað sorununda arabuluculuk yapan bir ülkeye yakýþmadýðýnýn ifade edilmesidir. Ayný þekilde Lavrov’un Karabað sorununun çözümünün Türkiye’nin bu konuda yapacaðý yardýma (sýnýrlarýný açmasýna) baðlý olduðunu ifade etmesi de yerinde bulunmamaktadýr. Ayrýca bu sorunun çözümünde Karabað halkýnýn iradesinden bahsedilmemesi de iyi karþýlanmamaktadýr. Bir yorumcu Azerbaycan’ýn sahibi olduðu doðal kaynaklarýn (petrol ve doðal gaz) tarihte olduðu gibi bugün de Rusya’nýn tutumunu tayin ettiðini iddia etmektedir. Bir diðeri ise Moskova’nýn Koçaryan zamanýnda böyle beyanlarda bulunamayacaðýný, þimdi bu þekilde konuþulmasýnýn Sarkisyan’ýn Koçaryan politikalarýndan vazgeçmiþ olduðunu gösterdiði ileri sürülmektedir.

Ermeni basýnýnýn pek üzerinde durmadýðý ancak gerçekte çok önemli olan bir husus Lavrov’un Minsk Grubunun diðer eþ baþkanlarýnýn da Karabað sorununun çözümü için halen gerçek olanaklar bulunduðunu kabul ettiklerini söylemesidir. Amerikan Eþ Baþkaný Matthew Bryza’nýn Lavrov’un görüþlerini paylaþtýðýný ifade etmesi, son zamanlarda Kosova, Gürcistan, füze kalkan sistemleri gibi birçok konuda ayrý görüþlere sahip iki büyük devletin Karabað sorununun bir an önce çözümlenmesi hususunda  birleþtiklerini göstermektedir. Bu birleþme, bugün yapýlmakta olan Azerbaycan Baþkanlýk seçimlerinden bir süre sonra Ermenistan ve Azerbaycan üzerinde Karabað konusunda anlaþmaya varmalarý için dostane ancak kararlý bir baský kurulacaðýnýn iþaretidir. Özellikle Ermenistan’ýn bu baskýya direnmeye çalýþacaðý görülmektedir. Ancak iki büyük devlet beraber hareket etmeyi sürdürdükleri takdirde Karabað sorununun makul bir zaman içinde bir çözüme baþlanmasý beklenmelidir.

Lavrov’un sözlerinin diðer önemli bir yönü de Karabað konusunda Türkiye’nin kilit bir rol oynadýðýný ortaya koymasýdýr. Karabað sorununun kökeninde 1990’larýn baþýnda yaþanan çarpýþmalar sonucunda Karabað ve bu bölgeyi çevreleyen yedi Azerbaycan ilinin iþgal edilmesi ve buralarda yaþayan Azerilerin evlerinden kovulmasý bulunmaktadýr. Sorunun çözümü ise Ermenistan’ýn gerek iþgal edilmiþ topraklar gerek Azerilerin evlerine dönmeleri konularýnda vereceði tavizlere baðlýdýr. Oysa Koçaryan döneminin uzlaþmaz politikalarýnýn etkisinde olan Ermenistan kamuoyu ve pek çok siyaset adamý için bu tavizlerin kabul edilmesi zordur. Bu durumda Sarkisyan verdiði tavizlerin karþýlýðýný aldýðýný ülkesi kamuoyuna inandýrmak durumundadýr. Karþýlýk olarak ileri sürülebilecek tek husus ise Türkiye sýnýrýnýn açýlmasýdýr. Ermenistan’ýn içinde bulunduðu izolasyon son zamanlarda çok endiþe yarattýðýndan Ermeni kamuoyu Türk sýnýrýnýn açýlmasýný memnuniyetle karþýlayacaktýr.
(Yarýn devam edeceðiz)