Fransa’da nispeten küçük (400 - 450 bin kiþi) ancak siyaset ve medyada gayet aktif bir Ermeni topluluðu vardýr. Bu topluluk, dünyanýn diðer yerlerindeki Ermeniler gibi,  soykýrým iddialarýnýn tanýnmasýný baþlýca amacý olarak görür ve olabildiði kadar da Türkiye ve son yýllarda da Azerbaycan aleyhinde çaba gösterir.

Bu grubun etkisi altýnda Fransýz Meclisi epey bir duraksamadan sonra 2001 yýlýnda þu cümleden oluþan bir kanunu kabul etmiþtir: “Fransa 1915 Ermeni soykýrýmýný açýkça tanýr”.

Dönemin T.B.M.M. ve Ecevit Hükümeti bu kanuna büyük tepki göstermiþ, bildiriler birbirini izlemiþ, medya ve resmi olmayan birçok kuruluþ da Fransa’yý þiddetle eleþtirmiþ hatta okullarda Fransýzca öðretiminin kaldýrýlmasý bile önerilmiþ; iki ülke ticareti de bu durumdan etkilenmiþ ve özellikle Fransa’dan askeri alýmlar durmuþtu. Kanunun çýkmasýný önleyemeyen Fransýz Hükümeti durumu düzeltebilmek amacýyla  Türkiye’nin Avrupa Birliði üyeliðinin gerçekleþmesi için yardým etmeye baþlamýþtý. Ne var ki Avrupa Anayasasýnýn referanduma sunulmasý sürecinde Fransýz kamuoyunun çoðunluðunun Türkiye’nin Avrupa Birliðine üyeliðe karþý olduðunun anlaþýlmasý üzerine Baþkan Chirac tutumunu deðiþtirerek Avrupa Birliðine üye olacak ülkelerin referandumla onaylanmasý esasýný getirmiþ ve böylece ilerisi için Türkiye’nin yolunu týkamýþtý. Bu durum iki ülke iliþkilerinin yeniden bozulmasýna yol açmýþtý.

2001 yýlý kanunun çýkmasýndan az zaman sonra Fransa’daki Ermeni çevreleri bu kanunun yetersiz olduðunu, Yahudi soykýrýmýný inkâr edenler için olduðu gibi Ermeni soykýrým iddialarýný inkâr edenlerin de cezalandýrýlmasý gerektiðini ileriye sürmeye baþlamýþlardýr. Taraftarlarý tarafýndan hazýrlanan ve Ermeni “soykýrýmýný” inkâr edenlere hem hapis hem de para cezasý verilmesini öngören bir kanun tasarýsý, Türkiye’nin AB üyeliðine karþý olunmasýnýn yarattýðý olumsuz havadan da yararlanýlarak, 2006 yýlýnda  Fransýz Meclisi tarafýndan kabul edilmiþ ve tasdik için Senato’ya gönderilmiþti. Ancak Meclis’te bu tasarýya karþý çýkan Hükümet, tasarýnýn  Senato gündemine alýnmasýný geciktirmiþti. Yeni seçilen Baþkan Sarkozy ise Ermeni soykýrým iddialarýnýn tanýmasý gerektiðini ve Türkiye’nin AB üyeliðine karþý olduðunu açýkça söylemesine raðmen söz konusu tasarý karþýsýnda sessiz kalmayý yeðlemiþti.

Bu arada tarihi olaylar hakkýnda deðer yargýsýnda bulunan baþka Fransýz kanunlarý olduðunu da belirtelim. Bunlarýn baþýnda Yahudi soykýrýmýný inkâr edenlerin cezalandýrýlmasý hakkýndaki kanun gelmektedir. Ayrýca esir ticaretini kýnayan ve sömürgeciliðin iyi yönleri olduðunu belirten kanunlar da vardýr. Diðer yandan Sovyetler döneminde Ukrayna’daki kýtlýðý, Ýngiliz idaresindeki Ýrlanda’da  “patates kýtlýðýný” ve Ýkinci Dünya Savaþýndan sonra Doðu ve Orta Avrupa ülkelerinden kovulan Almanlarýn durumunu ele alan ve bu olaylarý kýnayan bazý kanun tasarýlarý da onaylanmayý beklemektedir.  “Bellek Kanunlarý” adýný taþýyan bu kanun veya tasarýlarýn  artmasý,  bunlarýn düþünce özgürlüðünü zedelediðini ve  bilimsel araþtýrmalarý güçleþtirdiðini belirterek birçok tanýnmýþ  Fransýz tarihçinin tepkisini çekmiþtir. Bu tarihçiler  “Tarih Ýçin Özgürlük” adýný taþýyan bir dernek kurarak söz konusu  kanun ve tasarýlarýn iptali için çalýþmaya baþlamýþlardýr. Sonunda   Fransýz Millet Meclisinin Baþkaný  Bernard Accoyer tarafýndan kurulan bir  grup bu kanun ve tasarýlarý incelemiþ ve vardýðý sonuçlarý on gün kadar önce açýklamýþtýr.  Buna göre, tarihi olaylarý nitelendiren ve bunlar hakkýnda hüküm veren kanunlar kabul etmenin ve özellikle de bu konuda cezalar koymanýn Parlamentonun görevi olmadýðý belirtilmiþ; ancak  bu konularda daha önce kabul edilmiþ olan kanunlarýn yeniden ele alýnmayacaðý da ifade olunmuþtur.

Bu raporu Ermeni soykýrým iddialarý açýsýndan incelediðimizde 2001 yýlý kanununun kalacaðý ve ancak ceza  öngören 2006 yýlý  tasarýsýnýn kanunlaþmayacaðý sonucuna varýlmaktadýr.
Nitekim, iki gün önce Fransýz Millet Meclisinde, daha önceden verilmiþ bir soru önergesine cevaben Devlet Bakaný Alain Marleix tarihsel olaylarýn yazým ve yorumunun parlamentonun deðil tarihçilerin iþi olduðunu belirerek ve 2006 yýlý tasarýsýnýn yasalaþmasýna gerek olmadýðýný söylemiþtir.

Böylece Türkiye ile Fransa arasýnda iki önemli sorundan biri ortadan kalkmýþtýr.  Diðer sorun, hiçbir bilimsel esasa dayanmadan 1915 olaylarýný soykýrým olarak niteleyen 2001 yýlý kanunudur. Bu kanun Fransa’da son zamanlarda belirmiþ olan ve yukarýda açýklamaya çalýþtýðýmýz, tarihi olaylar hakkýnda parlamentonun kanun çýkarmamasý kararýna  tamamen aykýrý olmanýn yanýnda Birleþmiþ Milletlerin Soykýrým Suçunun Önlenmesi ve Cezalandýrýlmasýna iliþkin 1948 tarihli sözleþmesine de aykýrýdýr. Zira bu Sözleþmeye göre bir olayýn soykýrým olup olmadýðýna bu konu için özel olarak kurulmuþ milli mahkemelerin veya uluslararasý ceza mahkemesinin karar vermesi gerekmektedir, parlamentolarýn deðil. O itibarla Türkiye’nin, uluslar arasý hukuka riayeti esas alarak ve ayrýca  Türkiye-Fransa iliþkilerinin tamamen normal hale gelmesini de saðlamak üzere  2001 yýlý kanunun da iptali istemeye devam etmesi  gerekmektedir.