Anasayfaİletişim
  
English
Makaleler

UZAKLARDA ARA(T)MA

Hrant DİNK
14 Temmuz 2006 - Birgün

!á½p="justify">?lkin birbirinden ba??ms?z üç ayr? habere dikkat çekeyim. Vatan gazetesininki hayli mizahi. "Çekirdekle soyk?r?m" man?etini atm?? ve Türkiye'den g?da ürünü ithalat?n? geçen ay yasaklayan Ermenistan'?n bu kez de "Türk çekirdekleri k?s?rl?k yap?yor" diye Türk kuruyemi?lerini raflardan toplatmaya ba?lad???n? bildiriyor.  ? Enstitüsü, Türkiye'den ithal edilen bisküvi, gofret ve süt ürünlerinin hijyenik olmad???na karar vermi?, "?nsan sa?l??? ulusal güvenli?in bir parças?d?r. Türk ürünleri Ermenilerin can?na kastediyor" diyerek yasak getirmi?.

Referans'ta ç?kan bir ba?ka habere göre ise, Türk ihracatç?lar?n bu yasakla birlikte u?rad??? ma?duriyetin alt? ayl?k bilançosu 60 milyon dolar.

Ermenistan özel olarak Türk ürünlerine ambargo konulmad???n?, sadece standartlara uygunluk arand???n? ve uygunluk bulunmayanlara izin verilmedi?ini belirtiyor.

Türk ihracatç?lar ise g?dalar?n sa?l?ks?z oldu?u iddialar?n? kabul etmiyorlar ve sorunun politik oldu?unda ?srarl?lar.

•••

Birkaç ay öncesinin bir ba?ka haberinde, Ermenistan'?n me?hur konya?? "Ararad", ?i?esinin üzerinde A?r? da?? amblemi oldu?u için Türkiye'ye giri? izni alamam??t?.

•••

Bugünlerin bir di?er önemli haberi ise Alman Der Spiegel dergisindeydi. Haberi kaleme alan?n iddias?na göre, 13 Temmuz'da resmi aç?l??? yap?lan Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hatt?, Da?l?k Karaba? bölgesinde Ermenilerin tehdidi alt?nda.

•••

?u bir gerçek ki, Türkiye'den bak?ld???nda da, Ermenistan'dan bak?ld???nda da, kar??l?kl? politik husumetleri her an her alana, hatta ekonomi dünyas?n?n rekabet alan?na ta??yacak çarp?k zihniyetler ve bu zihniyetlere tenezzül eden gayretke?ler fazlas?yla mevcut.

Onlar?n varl???n? art?ran ise iki ülke aras?nda gerçek bir diplomatik ili?kinin bulunmamas?.

Gerçek anlamda yaz?k oluyor her iki tarafa da...

Tabi geçen ve kaybedilen zamana da.

•••

Birkaç y?l önce Ermenistanl? diplomatlarla yapt???m?z konu?malar? an?ms?yorum. Özel bir gayret gösterip, uzla?ma ve i?birli?i arayarak Bakü-Ceyhan Boru Hatt?'n?n Ermenistan'dan geçmesini sa?lamalar?n?n gelecek nesiller aç?s?ndan herkes için ne kadar büyük

bir kazanç olaca??n?, yarat?lacak bu ve benzeri "ortak ç?kar alanlar?" sayesinde di?er siyasal ve politik zor konular?n da kademe kademe yumu?ayabilece?ini, ekonomik kazan?m-lar?n yan? s?ra insani ili?kilerde de kazan?mlar sa?lanabilece?ini ve bu sürecin normalle?meye do?ru taraflar? götürebilece?ini ?srarla dile getirdi?imizde, duymazdan geliyorlard?.

Her ?eyden önce, zaten Ermenistan olmaks?z?n Bakü-Ceyhan'?n gerçekle?me ihtimalinin olanaks?z oldu?una inanm??lard?. ??in içindeki yabanc? konsorsiyumlar?n Ermenistan'? da muhakkak projeye dahil edeceklerini ve bu konuda Türkiye ile Azerbaycan'a bask? yapacaklar?n? umuyorlar, kendileri ad?m atmakta gerek görmüyorlard?.

Ama yan?ld?lar i?te.

Boru hatt? k?sa yol varken uzun yoldan yürüdü ve Tiflis üzerinden Ceyhan'a kadar uzand?.

Dün de büyük bir törenle resmi aç?l??? yap?ld?.

Azerbaycan'a, Gürcistan'a ve Türkiye'ye hay?rl? olsun.

Ermenistan'a da biraz geçmi? olsun, biraz da ders olsun.

Fena m? olurdu Ermenistan da bu kazan?m?n içinde yer alm?? olsayd?, aç?l??taki o güzel foto?rafta yer alsayd??

•••

?imdi ikinci bir büyük proje konu?uluyor bölgede.

Ermenistan'? yine ?skalayacak bir demiryolu hatt? kurmaya soyunuyor Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan üçlüsü.

Ermenistan bu kez istekli, kendisinde zaten haz?r olan hatt?n kullan?lmas?n? istiyor.

Bu do?ru bir politika ve bunda ?srar edilmesinde herkes için büyük yarar var.

Türkiye ve Azerbaycan, Ermenistan'? bu tür bölgesel projelerin d???nda b?rakarak bir ?ekilde cezaland?rd?klar?n? ve sonuç alacaklar?n? san?yor olabilirler.

Ancak bu bir yan?lg?.

Bölgesindeki ülkeler taraf?ndan tecrit edilmi? bir Ermenistan, kom?ular?ndan bulamad??? yak?nl??? uzaklardaki ülkelerde arayabilir.

Nitekim gidi?at öyle de.

•••

Ancak bu gidi?at?n sak?ncalar? bir hayli fazla.

Birincisi, bu gidi?at sadece Ermenistan'? de?il, bölgeyi yabanc? ç?karlara aç?k tutar.

?kincisi, uzaktaki ülkelerin ma?dur duruma dü?mü? Ermenistan'a di?erlerinden farkl? olarak pozitif ayr?mc?l?klar göstermesinin yolu aç?l?r. Di?er bir deyi?le, bölge ülkeleri taraf?ndan "ötelenen" Ermenistan, uzaktaki ülkeler taraf?ndan "kollanan" ülke durumuna dönü?ebilir.

Üçüncüsü ve ön önemlisi ise, bu tür bir öteleme ve kollama politikas?na yönelmek bölgesel istikrars?zl??? sürekli diri tutar.

Türkiye'nin, Azerbaycan'?n ve Gürcistan'?n bu öteleme politikalar?n?, Ermenistan'?n ise bu kollanma politikas?n? yeniden gözden geçirmeleri gerekiyor.

Çareyi uzaklarda aramak da, aratmak da benzer ?ekilde yanl?? politika.

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »