Anasayfaİletişim
  
English
Makaleler

KAZANIRKEN KAYBETMEK

Gündüz AKTAN, Emekli Büyükelçi
27 Ocak 2001 - Radikal

!á½pellspacing="1" cellpadding="0" width="98%" border="0" class="yazi2">

?lk kez önemli bir Bat? ülkesi yasama organ?, Türklerin Ermenilere soyk?r?m yapm?? oldu?unu yasa ile tan?yor. Bunun devam?n?n gelmesi olas?. Denebilir ki Ermeniler davalar?n? art?k kazan?yorlar.

Ermeni olaylar?n? ara?t?r?p yazanlar?n hemen hepsinin tarihçi olmas? bu durumun nedenlerinden biri. Soyk?r?m hukukta bir suç kategorisi. Oysa tarihçiler ço?unlukla hukuk bilmiyorlar. Önemli say?da sivilin öldü?ü her olay? soyk?r?m diye nitelemek e?ilimindeler. Hele Ermeni davas?n?n adamlar?ysa...

Bunlar?n yazd?klar? kitaplar, 1980 ve 1990'larda, Bat? kamuoylar?n? Ermenilerin soyk?r?ma u?rad?klar?na inand?rd?. Bat?l? ülkelerin Ermenilerin istekleri do?rultusunda hareket etmemek için bizimle ç?kar ili?kilerinin çok güçlü olmas? ve bizim de sürekli bu ili?kileri bozma tehdidinde bulunmam?z gerekti. Seçim dönemlerinde Ermeni oylar?na muhtaç ülkelerde art?k bu tür çabalar da yetersiz kalmaya ba?lad?.

Fransa'da ba?ka bir geli?me daha oldu.

Frans?zlar 1997-98'de Papon davas?yla tarihlerinin karanl?k sayfalar?yla 'yüzle?meye' ba?lad?lar. S?ra Cezayir'e geldi?inde Ermeni olay?n? hat?rlad?lar. Frans?zlar da, di?er Bat?l?lar gibi, kendilerinden daha kötü oldu?una inand?klar? bir günah keçisi olmadan, geçmi? günahlar?yla yüzle?emiyorlar.

Bu özel durum da Ermenilerin i?ine yarad?.

Ermeni görü?leri lehine tarih kitaplar?n?n birbiri ard?na ç?kt??? 1990'lar?n ortas?na kadar, 1948 tarihli Soyk?r?m Sözle?mesi hiçbir yarg? organ? taraf?ndan herhangi bir olaya uygulanmad???ndan ortada bir içtihat da yoktu. Hatta dünyada bu kadar insan ölürken bu sözle?menin bir i?e yaramad??? ele?tirileri yo?unla??yordu. Bu dönemde ya sözle?medeki soyk?r?m tan?m? hukukla ba?da?mayan biçimde geni? yorumland? ya da yeni ve gev?ek soyk?r?m tan?mlar? önerildi.

Frans?z milli meclisinin kabul etti?i yasan?n ard?nda raportör olarak François Rochebloine'?n raporu bulunuyor. Bunda, soyk?r?m sözcü?ünün mucidi Polonyal? Yahudi hukukçu Lemkin'in tan?m? bilerek esas al?nm??. Buna göre, herhangi bir grubun siyasi, sosyo-ekonomik, kültürel, moral, fizik ve biyolojik olarak yok edilmesi yolunda at?lan tüm ad?mlar soyk?r?m olu?turuyor. Böylesine geni? bir tan?m?n içine ne isterseniz sokabilirsiniz.

Ancak sözle?me tasla?? üzerinde yap?lan müzakerelerde, kültürel soyk?r?m kavram? terk edilirken, sadece fizik ve biyolojik yok etme soyk?r?m fiili say?ld?. Siyasi amaçl? mücadele eden gruplar da, bizzat Lemkin'in önerisiyle tan?m d???na ç?kar?ld?. Soyk?r?ma u?rayabilecek gruplar 'ulusal, etnik, ?rki ve dini' olarak dörtle s?n?rland?. Oysa Ermeniler kurduklar? H?nçak ve Ta?nak siyasi partileri ve bunlar?n silahl? kollar?yla, reformdan otonomiye, oradan da ba??ms?zl??a giden yolda siyasi mücadele yap?yorlard?. Etnik, ?rki ya da dini grup olduklar?ndan de?il, sava? s?ras?nda dü?man Ruslarla birle?ip nihai siyasi hedeflerine varamas?nlar diye tehcir edildiler. Zaten I. Dünya Sava?? sonunda toplanan Paris Bar?? Konferans?'na galipler saf?nda kat?lmalar? da siyasi mücadelelerini gösteriyordu. Ermeniler siyasi gruptu.

Bosna-Hersek sava?? ve Rwanda soyk?r?m? konusunda kurulan özel mahkemelerin çal??maya ba?lamas? ve Uluslararas? Ceza Mahkemesi statüsünün Roma'da kabulü her ?eyi de?i?tiriyor. Ermeniler siyasi 'zafer' kazan?rken, olay?n hukuken bir soyk?r?m olmad??? giderek daha iyi anla??lacak.
Bosna ve Rwanda mahkemelerinde okunan iddianameler ve verilen kararlar, insanlar?n sadece bir gruba mensup olmalar? nedeniyle öldürülmelerini soyk?r?m say?yor. Zira soyk?r?m sözle?mesinin müzakeresi s?ras?nda metne, insanlar?n 'bir gruba mensup olmas? nedeniyle' yok edilmesi ibaresi eklendi. Bunun, bir grubu, Nazilerin Yahudilere duyduklar? gibi bir ?rkç? nefret nedeniyle yok etmek anlam?na geldi?i, tutanaklara geçti. Yani ?rkç? nefret olmadan soyk?r?m olmuyor. Türkler antisemitizme benzer bir 'antiermenizm'e hiç sahip olmad?lar.

Sorun Bat?l?lar?n bu gerçe?i kabul edip edemeyeceklerinde. Zira bu tür ?rkç?l?k, Rwanda hariç, sadece Bat? uygarl???n?n özelli?i.

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »