Anasayfaİletişim
  
English
Makaleler

FRANSA'NIN PINOCHET'LER?

Gündüz AKTAN, Emekli Büyükelçi
20 Ocak 2001 - Radikal

!á½pellspacing="1" cellpadding="0" width="98%" border="0" class="yazi2">

Frans?z Meclisi'nde 18 Ocak günü kabul edilen tek maddelik yasada 'Fransa 1915 Ermeni soyk?r?m?n? resmen tan?r' deniyor. Bat? Avrupa ülkelerinde Yahudi soyk?r?m?na ili?kin yasalar var. Ancak soyk?r?m oldu?una yasalarla karar verilmi? de?il. II. Dünya Sava??'n?n sonunda kurulan Nüremberg mahkemesi uzun bir yarg?lama sürecinde, savc?lar?n kan?tlar? ve daval?lar?n savunmalar?yla Almanya'da bir soyk?r?m cereyan etti?ini karara ba?lam?? ve sorumlular? cezaland?rm??t?.

1915-16 Ermeni olaylar? konusunda böyle bir yarg? sürecinden geçirilmemi?ken, ilk kez bir Bat? Avrupa yasama organ?, kendini yarg? yerine koyuyor ve soyk?r?m i?lendi?ine karar veriyor.

Bu yasan?n hukukili?i hakk?nda ilerde çok konu?ulacak. ?imdiden Frans?z Anayasas?'na ayk?r?l??? ileri sürülmeye ba?land?. Yasan?n Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilebilece?i söyleniyor. Asl?nda tasar?n?n yasala?mas?n? engellemek için Frans?z hükümetinin elinde bir çok imkân vard?. Ama hükümet meclisi serbest b?rakmay? tercih etti. ?imdi yasay? iptal için çal??mas?na bir neden yok. Yine de yap?lan yanl??tan dönmek için hâlâ geç de?il.

Bu yasan?n Türkiye üzerinde herhangi bir hukuki yapt?r?m gücü yok. Devletler hukukundaki son geli?melere göre, soyk?r?m suçunun i?lendi?i durumlarda i?leyen ki?ilerin ki?isel sorumlulu?u do?uyor. Devlet sorumlulu?u do?muyor. Bu suçla suçlanabilecek herkes çoktan öldü. Kald? ki devlet dahi de?i?ti. Bize olumsuz tek etkisi, yasa ç?karm?? tek ülke olman?n yükünü payla?mak için Fransa'n?n di?er AB ülkelerini de benzer yasalar ç?karmaya ikna etmesi. Belki böylece bizi AB üyeli?inden tamamen so?utmak amac?na da ula?m?? olurlar.

Yasada, Ermeni 'soyk?r?m?'n? inkâr etmenin suç olu?turaca??na dair bir hüküm yok. Ancak Bernard Lewis, daha bu yasa yokken, 'özellikle baz? uluslararas? kurulu?larda, olay?n mahiyeti konusunda ortaya ç?kan unsurlar? meskut geçmek' ve 'kurbanlar?n hissiyat?n? göz önüne almamak' gibi sudan iddialarla 1995'te tazminata mahkum edilmi?ti. ?imdi bu yasa yapt?r?m öngörmese bile, 'soyk?r?m kurbanlar?'n?n soyk?r?m? 'inkâr' edenlere kar?? mahkemeye ba?vurma ve kazanma ?ans? artm?? olmaktad?r. Zamanla inkârc?lara kar?? savc?lar?n da resen harekete geçebilece?i ileri sürülüyor.

Böylece, tarihi bir konuda bir devlet, nihai bir görü? saptam?? ve bunu dayatm?? oluyor. 'Türkiye'de Ermeni soyk?r?m? olmu?tur' denebilecek; ama Fransa'da 'olmam??t?r' demek yasak olacak. Ve de Fransa bu i?i, yasan?n gerekçesi olan rapora göre, Türkiye'de demokrasiyi ilerletmek, AB üyeli?imizi kolayla?t?rmak ve Kafkaslar'da bar??a hizmet etmek için yapt???n? iddia edecek. 'Mon oeil'.

Belki biz de Fransa'ya ayn? ?ekilde yard?mc? olabiliriz. Biliyorsunuz, bir ?spanyol savc?, Pinochet ?ili diktatörüyken, 3 bin ki?inin i?kenceyle ölümüne sebep oldu?unu iddia etmi?; bunun 'insanl??a kar?? suç' oldu?u gerekçesiyle ?ngiltere'de iki y?l kadar ev hapsine tabi tutulmas?n? sa?lam??t?. ?ngilizlerin ancak sa?l?k gerekçesiyle ülkeye dönmesine izin verdi?i Pinochet ?imdi ülkesinde yarg?lan?yor.

Fransa'da son iki ayd?r Cezayir ulusal mücadelesi s?ras?nda Frans?z ordusunun i?ledi?i i?kence olaylar? tart???l?yor. Tüm komutanlar ve i?kenceci subaylar suçlar?n? itiraf ediyorlar. Hepsi de Pinochet'den daha sa?l?kl?. Ama kimse harekete geçmiyor. Frans?z ba?bakan? san?klar? ve kan?tlar? herkesçe bilinen bu olaylar?n dahi tarihe b?rak?lmas?n? istiyor.

Asl?nda sorun i?kenceye indirgenemeyecek kadar vahim. Frans?z ordusu Cezayir halk?n?n neredeyse üçte biri olan 900 bin ki?iyi öldürdü. Bu aç?kça bir soyk?r?m. AB üyesi ülkelerin savc?lar?n?n bu i?le u?ra?malar? beklenemez. Ne de olsa Fransa AB üyesi. Öldürülenler de bizim gibi Müslüman.
Türk savc?lar?n i?e el atmas? için, zamana??m?na u?ramayan ve geriye i?leyebilen soyk?r?m ve insanl??a kar?? suçlar konusunda mevzuat?m?za bir ilave yapmak ve sonra da Interpol'den k?rm?z? bülten ç?karmak yeterli.

Amaç Fransa'ya yard?mc? olmak de?il mi?

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »