AnasayfaÝletiþim
  
English
Makaleler

301 ÜSTÜNE SÖYLENENLER

Taha PARLA
05 Ekim 2006 - Radikal

.A°*="justify">Hukuk adam? Sami Selçuk. Yazarlar, Elif ?afak... ...Hrant Dink... ...ve Orhan Pamuk. Bir çiçekle bahar olmayaca?? gibi, bir f?krayla 301'in "madde metninde ba?ka de?i?iklik olmasa da" çözüme katk? sa?lanaca?? çok ku?kulu. Millet, etnisite vb. öyle konular ki, b?rak?n "f?kra"y? birkaç cilt kitapla zor hallolur

·ayg?n hukukçudan (Sami Selçuk ve Ömer Faruk Emina?ao?lu) 301 ile ilgili kayda de?er öneriler geldi (Radikal, 23.09.2006, s.6). Yasalar, rejimimizin hukuk ve me?ruiyet normlar?yla olan çok say?da sorunlu ili?kisine, yarg?n?n içinden gelen görü?ler/ele?tiriler belki de bir gelenek ba?latacak. Öyleyse, ne iyi.
Önce tart??ma zeminini olu?turan 301'i al?nt?layal?m:
Madde 301: (1) Türklü?ü, Cumhuriyeti veya Türkiye Büyük Millet Meclisini alenen a?a??layan ki?i, alt? aydan üç y?la kadar hapis cezas? ile cezaland?r?l?r. (2) Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, devletin yarg? organlar?n?, askeri veya emniyet te?kilat?n? alenen a?a??layan ki?i, alt? aydan iki y?la kadar hapis cezas? ile cezaland?r?l?r. (3) Türklü?ü a?a??laman?n yabanc? bir ülkede bir Türk vatanda?? taraf?ndan i?lenmesi halinde, verilecek ceza üçte bir oran?nda art?r?l?r. (4) Ele?tiri amac?yla yap?lan dü?ünce aç?klamalar? suç olu?turmaz.
Sami Selçuk, 301/1'deki "Türklü?ün" yerine "Türk ulusunu" (niye küçük harfle?) koyuyor. Makulle?tirme çabas? belli oluyor, ama bence yeterli de?il: Zaten hiçbir sosyal ve kültürel grup a?a??lanmamal?, Türk(lük) dahil; ama ayr??t?rmak ve ayr?cal?kland?rmak da "zait", derim.
Sami Selçuk'un "a?a??lama" fiili/suçu tan?m? 301'e göre ilk bak??ta daha ekonomik ve mant?kl?: "Türkiye Cumhuriyeti Devleti"ne, onu olu?turan kurumlar?n ba??nda gelen "yasama, yürütme ve yarg? organlar?na ... alenen hakaret" (abç). Ceza hukuku normlar?na da daha uygun. (Ulus küçüktü; Devlet niye büyük harfle?) Bu noktadaki problem, ayn? 301/2'deki gibi, hafif bir redaksiyonla, "askeri ve kolluk ile korumaya ili?kin güçler"e hakaretin de devletin üç erkine hakaret ile e? düzeye konmu? olmas?. Evet, tabii ki, onlara da hakaret edilmemeli ama benzerlerini zikretmezseniz, vergi dairesine, posta idaresine, herhangi bir e?itim müdürlü?üne, sa?l?k oca??na, tüm bakanl?klar?n merkezi ve yerel te?kilat?na hakaret caiz midir ya da daha m? az vahimdir sorusunu davet edersiniz. Devletin yürütmesine ba?l? yönetiminin baz? daire ve ?ubelerini ayr?cal?kland?rm?? ve demokratik devletin organizasyon ?emas?n? bozmu? olursunuz. (Ayr?ca, "?iddet/silah tekeli"ni elinde bulunduran kurumlardan niye burada bekçi, zab?ta, kontrgerilla, özel harp dairesi, gizli servisler vb. de yok?)
301/3'deki "yabanc? diyar" temas?n? biliyoruz: "Kol k?r?l?r, yen içinde kal?r", "elalem ne der", "kirli çama??r aile içinde y?kan?r", vs. gibi milli endi?elerimiz söz konusu. Bir dereceye kadar anla??labilirse de, niye daha a??r ceza? Yok e?er, gerçekten daha vahim bir suç ise niye üç kat?, be? kat? de?il?
301/4'deki "ele?tiri amac?yla yap?lan dü?ünce aç?klamalar? suç olu?turmaz" ?eklindeki suret-i haktan ifade ise hem bir emekleme hamlesi olarak iyi hem de hâlâ yetersiz. Çünkü bizim "dü?ünce suçu" ile göbek ba??m?z? hâlâ kesemedi?imizi gösteriyor. Ele?tirinin sertini bile hâlâ "dü?ünce suçu" kapsam?na sokacak imalar ve imkanlar içeriyor. Oysa dü?ünce suçu, terimlerde çeli?kidir; dü?üncede suç olmaz, eylemin dahi birço?u suç de?ildir; ?iddet kullanan ve aç?k-yak?n (mevcut) tehlike arz eden eylemler bile münazara konusudur diyemiyoruz bir türlü.
Sami Selçuk 301/4'ü yine görece makulle?tirmeye çal???yor: "Normal" ele?tiri s?n?rlar?n? a?ar "ve" kamu güvenini ve sayg?nl???n? örseler/sarsar biçimde gibi kay?tlar getiriyor. Ama bunlar t?pk? "devletin hikmeti", "milli menfaat" gibi, kim taraf?ndan hangi amaçla kimin lehine tan?mland??? fevkalade tart??mal? nazik kavramlar oldu?u için ceza hukukunun "kanunsuz" (kanunda aç?kça yaz?lmam??) suç (ve ceza) olmaz ilkesine pek uymuyor.
Sn. Selçuk'un "yukar?daki suçlar" için kovu?turmay? Cumhurba?kan?'n?n iznine ba?lama önerisini ise hiç duymam?? olmay? tercih ederdim.

Türklü?ü makulle?tirme
Sn. Emina?ao?lu'nun da, 301/1'deki "Türklü?ü" makulle?tirme niyetiyle de olsa, derde deva getirme katk?s?nda bulundu?unu dü?ünemiyorum. "Türklükten ne anla??lmas? gerekti?i ve tan?m?"n?n bir f?kra halinde yasaya eklenmesi önerisi, egemen kültüre ve legal pozitivizme verilmi? gereksiz bir ödün gibi görünüyor. Bir çiçekle bahar olmayaca?? gibi, bir f?krayla 301'in "madde metninde ba?ka de?i?iklik olmasa da" çözüme katk? sa?lanaca?? çok ku?kuludur. Millet, etnisite, kolektif kimlik vb. öyle konular ki, b?rak?n "f?kra"y?, birkaç cilt kitapla zor hallolur.
Bugünkü 301'e göre S.S.-Ö.F.E. tadilat? m? daha iyi, yoksa eski 159 mu daha iyi idi tart??mas?na hapsolmayal?m. Tart??ma incelmi? veya derinle?mi? olmuyor. Problem, sistem, mevzuat yeniden üretilmi? oluyor. Dü?ünce ve ifadenin ?öylesine ceza var, böylesine yok demek, dü?ünce ve ifade özgürlü?üne güvence sa?lamaz, bunlar? tahdit alt?nda bulundurmaya devam eder.
"Sadece ele?tirme maksad?", otoriter ve ho?görüsüz siyaset ve hukuk kültürümüzdeki "y?k?c? de?il yap?c? ele?tiri" kavram? gibi, keyfi hareket edebilecek bir egemenin (?ah?s veya kurum) elinde iki tarafl? kesen bir b?çak haline kolayca gelebilir.
Ayn? ?ekilde, "tahkir ve tezyif kasd? bulunmaks?z?n" ibaresi de sorunsuz de?ildir. Birinci terim (tahkir-hakaret/a?a??lama) tabii ki olmamal?, ama ikinci terim (tezyif-zay?flatma/zaafa dü?ürme), me?ru ele?tirinin asli unsurlar?ndan birinin ta kendisidir. Ele?tiri statükoyu peki?tirmek için yap?lmaz. Terbiyeli, bar??ç?l, demokratik yöntemlerle dünyay? ve kanuni rejimi de?i?tirmek, yeni hukuk yaratmak için yap?l?r.

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »