|
1960'lar... Paris'te Madeleine Meydan?'nda bir ö?le üzeri...40 ya?lar?ndaki Madam Janine Thepenier kar??s?ndaki Türk delikanl?yla sohbet ediyor. Benoist-Mechin'in "Mustafa Kemal" kitab? yeni ç?km?? piyasaya...
Daha önce Türkler ve Türkiye üzerine hiç bilgisi olmayan Frans?z kad?n kitab? yeni okumu?, bizim delikanl?ya sorular soruyor:
"- ?üphesiz Mustafa Kemal davas?nda hakl?ym??. Fakat niye bu kadar çok kan dökmü?? ?stiklal mahkemelerinde kelle uçurmak olacak i? mi?"
Sonra Menderes'in idam?na getiriyor laf?:
"Anayasa'y? çi?nedi diye Ba?bakan'?, bakanlar? asmak do?ru mu?"
"K?br?s ç?karmas?nda masumlar?n kan?n? dökmek günah de?il mi?"
Delikanl? sat?r aralar?ndan "Nedir sizdeki bu vah?et" sorusunu kokluyor. Ve kar?? sald?r?ya geçiyor:
"Benim bildi?im Fransa (1. Dünya Sava?? kahraman?, Mare?al) Petain'i idama mahkûm etmi?, ya?l? diye cezas?n? süresiz hapse çevirmi?tir. Laval'i ise kur?una dizmi?tir. Bunlardan birisi ba?kan, öteki de bakan de?il miydi?"
Madam Thepenier hayretle itiraz ediyor:
"Aaaa, o ba?ka..."
"Peki Danton, Robespierre, Babeuf gibi ihtilal ba?kanlar?n?n kesildi?i yer bu Paris de?il midir?"
Cevap ayn?:
"Aaaa, o ba?ka..."
"Fransa para?ütçüleriyle Gabon'a niye müdahale etmi?ti? E?er Cezayir'de Araplar orada kalm?? Frans?zlar? kesmeye, aç b?rakmaya ya da sürmeye ba?lasalard? Fransa müdahale etmeyecek miydi?"
"Aaaa, o ba?ka..."
* * *
Bu çifte standart kar??s?nda saç?n? ba??n? yolan "Fransa hayran?" delikanl?n?n ad? Attilâ ?lhan'd?.
Bu izlenimlerini "Hangi Bat?"da (Bilgi, 1976, s. 41) ?öyle sonland?racakt?:
"?nsan sonra sonra Bat?l?n?n, yani Frans?z?n olaylar?, insanlar? ve sorunlar? iki ayr? gözle gördü?ünü, iki ayr? ölçekle de?erlendirdi?ini fark ediyor.
"Birisi, dünyay? 'yöneten' ülkelerden biri olmaktan gelen yukar? bir ölçü, kendine toz kondurmayan, kom?usuna kar?? ho?görülü...
"Ötekisi, 'yönetti?i' ya da hizada sayd??? ülkelere ve halklara uygulad???, hafif alayc?, epeyce küçümser, adamak?ll? merhametsiz ve toptan haks?z bir ölçü. Avrupal? de?il misiniz, 'Avrupal?y?m' diye 40 y?ld?r y?rt?nsan?z bile her hareketiniz ba?ka bir ölçüyle yarg?lanacakt?r.
"Diyece?im, Paris'in iki gözü, iki ayr? renk..."
* * *
Aradan geçen 40 y?lda fazla bir ?ey de?i?medi Fransa'da:
Ayn? çifte standart, ayn? önyarg?, ayn? kibir...
?u farkla ki; bu tavr?n?n bedelini, varo?lar?ndan yükselen ve 60'lardakine hiç benzemeyen bir ?iddet dalgas?yla ödemeye ba?lad?.
Türkiye ise Bat? yolunda kom?ular?yla bar??ma, önyarg?lar?ndan ar?nma, tarihini sorgulama, yasalar?n? demokratikle?tirme yoluna girdi.
?imdi Türkiye'de Bat?l? dü?ünenler "Soyk?r?m vard?r" diyenlerin hapsedilmesine fikir özgürlü?ü ad?na kar?? koyarken, "fikir özgürlü?ünün Kâbe'si" kabul edilen Bat? "Soyk?r?m yoktur" diyenleri hapsetmeye haz?rlan?yorsa, bize dü?en, Bat?'n?n de?erlerini Bat?'ya hat?rlatmak, bu çifte standard? yüzlerine vurmak ve en önemlisi yolumuzdan caymamakt?r.
Bu vesileyle, yar?n 1. ölüm y?ldönümünde anaca??m?z, Paris'teki o "ebedi delikanl?"y? sayg?yla selaml?yorum.
|
Anasayfa
İletişim
Makaleye Yorum Yaz
Tavsiye Et
