AnasayfaÝletiþim
  
English
Makaleler

SAYGIN TAR?HÇ? PROF. DR. NORMAN STONE: ERMEN? SOYKIRIMI YOKTUR VE HAPSE G?RMEYE HAZIRIM!

Norman STONE
20 Ekim 2006 - Zaman

ellspacing="0" ceŽÿLXSAYGIN TAR?HÇ? PROF. DR. NORMAN STONE: ERMEN? SOYKIRIMI YOKTUR VE HAPSE G?RMEYE HAZIRIM!ò

Diaspora Ermenileri, "tarihçilerin" soyk?r?m davas?n? kabul etti?ini söylüyor. Ortada, diasporan?n çizgisini onaylayan "soyk?r?m uzmanlar? birli?i" olarak nitelendirilen saçma bir örgüt var; ancak bunlar kim ve ne tür ehliyetlere sahipler? Ruanda, Bosna ve hatta Auschwitz hakk?nda bir ?eyler biliyor olmak onlara 1915'teki Anadolu'yu tart??ma salahiyeti vermez...

>@rmez...

'Ermeni soyk?r?m? emperyalist bir komplo.' Marksist bir üslup içinde böyle dile getirmi?ti Do?u Perinçek ve bunu ?sviçre'de söylemeyi tercih etmi?ti. ?sviçre, 1915 y?l?nda Osmanl? Ermenilerinin soyk?r?mdan geçti?ini inkar eden herhangi birine hapis cezas? öngören bir yasay? kabul etmi?ti ve Perinçek s?rf buna kar?? ç?kt? diye polis taraf?ndan sorguya çekilmi?ti. Ne yaz?k ki di?er ülkelerde de benzer olaylar cereyan ediyor ve ?imdi de Frans?z parlamentosu ?sviçre'den daha sert bir yasay? onaylam?? durumda: Bir y?l hapis ve a??r para cezas?. Bu saçma, gülünç ve de rezilce bir i? - tarihin karalanmas? ve ondan geri kalmayan popülist politikalar. Asl?nda, mali aç?dan da çok kirli bir i?. Zira hepimiz biliyoruz ki, Ermeniler için yasal sistem i?leyebilir: mahkeme davalar?n?n sonunda kârlar?n payla??m? kar??l???nda hukukçular hiçbir ?ey yapmama konusunda anla?acakt?r. Mahkeme davalar? her zaman çok pahal?d?r ve bu nedenle bankalar, ?irketler ya da hastaneler için, herhangi bir sorumluluk kabul etmeden ödeme yapma anla?mas? yapmak daha kolayd?r; çünkü davayla u?ra?mak absürd bir biçimde pahal? olacakt?r ve -Amerikan jüri sistemi prosedüründe oldu?u gibi, sonucun ne getirece?i kestirilemez. Ne ironiktir ki h?rs?zl?k yapmak istedi?i evin çat?s?ndan dü?en ve feci ?ekilde yaralanan h?rs?z, ev sahibini mahkemeye veriyor: Sonuç, u?rad??? kaza dolay?s?yla kendisine ödenen zarar miktar? bir milyon dolar! California'da Ermenilerin soyundan gelen diaspora üyelerinin s?n?f eylemleri de, 1915 tarihine giden iddialar nedeniyle Deutsche Bank'? silkeledi ve 17 milyon dolar toplad?; daha sonra ayn? ?eyi bir Frans?z sigorta ?irketiyle denemeye çal??t?lar. Tümüyle emin olabiliriz ki, Türkiye'nin "soyk?r?m? tan?mas?" durumunda mali iddialar da pe?i s?ra gelecektir.

Türkler soyk?r?m yapmad? ...

Ancak Türkiye, bunu kabul etmeyi reddederse, tamamen iyi bir zeminde kalacakt?r. Söylenmesi gereken ilk ?ey, "soyk?r?m" i?i hiçbir zaman kan?tlanmad?. Gösterilen en iyi kan?tlar dolayl? düzeyde ve ?ngilizler, ?stanbul'u i?gali s?ras?nda hiçbir zaman direkt bir kan?t ya da belge bulamad?. ?ngilizler, Türklere kar?? kan?t bulmak amac?yla önde gelen baz? Türkleri Malta'da tutsak etti; ancak hiçbir ?ey bulamad?lar. ?ngilizler, Amerikal?lara bir ?ey bilip bilmediklerini sorduklar?nda ald?klar? cevap sadece 'hay?r'd?. Sonuç, oldu?u iddia edilen "soyk?r?m?n" hiçbir zaman do?ru düzgün bir mahkeme sürecine konu olmamas?d?r. ?ngilizler, Türk esirleri b?rakt? (adi bir biçimde onlar?n Malta'dan ülkelerine dönebilmeleri için gerekli yol paras?n? ödemeyi de reddetti). Bu olay?n vuku bulmas?n?n ard?ndaki nedeninin milliyetçi Türklerin ?ngiliz yetkililerini rehin tuttu?u yönünde kar?? iddialar da mevcut; ancak gerçek ?u ki, kanun adamlar? aç?k bir biçimde tutsaklar?n? yarg?lamak için ellerinde yeterli kan?t?n bulunmad???n? söyledi.

Diaspora Ermenileri, "tarihçilerin" soyk?r?m davas?n? kabul etti?ini söylüyor. Ortada, diasporan?n çizgisini onaylayan "soyk?r?m uzmanlar? birli?i" olarak nitelendirilen saçma bir örgüt var; ancak bunlar kim ve ne tür ehliyetlere sahipler? Ruanda, Bosna ve hatta Auschwitz hakk?nda bir ?eyler biliyor olmak onlara 1915'teki Anadolu'yu tart??ma salahiyeti vermez, ayr?ca Osmanl? uzmanlar? hiçbir ?ekilde "soyk?r?ma" ikna olmam??lard?r. Asl?nda, diaspora çizgisini hiçbir zaman kabul etmeyen ayr? bir tarihçiler "tak?m?" bulunmaktad?r. Fransa'da Selanik tarihçisi ve müthi? bir bilgin olan Gilles Veinstein, L'Histoire'de 1993 y?l?nda yay?nlanan o ünlü makaledeki kan?t? yeniden inceledi. O zaman da Ermeni diasporas? hop oturup hop kalk?yordu ve Veinstein, tarafs?zca, takdire ?ayan bir ?ekilde soyk?r?m iddialar? ve aksi argümanlar? özetledi. Gerçek ?u ki, ortada bir "soyk?r?m" kan?t? yok, bir bak?ma Ermenilerin imha edildi?ini gösteren hiçbir belge ortaya ç?kmad?. Ancak düzmece bir kan?t var. 1920 y?l?nda, Andonian isimli bir gazeteci taraf?ndan ?ngilizlere verilen baz? belgeler var. Andonian, bu belgelerin kendisine Naim ismindeki bir Osmanl? yetkilisi taraf?ndan verildi?ini iddia ediyordu. Belgeler, ?ngilizce ve Frans?zca olarak bir kitapta yay?nland? ve e?er bunlar? itibari de?ere al?rsan?z etkileyicidirler: Burada valilere Ermenileri katletmelerini söyleyen bir Talat Pa?a vard?r, tabii yetimhanelerdeki çocuklar?n katledilmeleri unutulmayacakt?r; ancak her ?ey gizli tutulacakt?r.

Ermeniler düzmece dokümanlar? öne sürüyor

Ancak dokümanlar?n düzmece oldu?u çok a?ikard?r -tarihler ve imzalarda basit hatalar yap?lm??t?r. 1920 y?l?nda, yeni Ermeni Cumhuriyeti da??l?yordu. Kaz?m Karabekir, Kars'a (hemen hiç direni? olmadan dü?tü) ilerliyordu ve Türk milliyetçileri Moskova ile i?birli?i yap?yordu (asl?nda ortada bir pazarl?k vard?: Türkiye Azerbaycan'? terk edecek, Rusya da Anadolu Ermenistan'?n?). Ermeniler çaresizce Trabzon'a asker ç?karan ?ngilizlerin müdahale etmesine ve kendilerini korumalar?na muhtaçt?.

Bununla birlikte, ?ngiliz'in (ve daha fazla Frans?z) Küçük Asya'da yeteri kadar problemi zaten vard? ve esas mutluluk yeni Türkiye'ye yerle?mekti. Önde gelen Ermeni "soyk?r?mc?s?" V. Dadrian hâlâ tutkulu bir biçimde bu belgelerin do?rulu?unu savunuyor; ancak bu çabalar onun uzmanl???na fazla bir itibar sa?lamamaktad?r: Örne?in, belgelerin yaz?l? oldu?u ka??d?n Halep'teki bir Frans?z okulundan geldi?i yönündeki iddiaya kar??n Dadrian, o dönemde ka??t s?k?nt?s? oldu?u yan?t?n? veriyor (Tabii, yönetimdeki Osmanl? valisi Fans?z bir okul müdürüne kendilerinin okul ka??d?n? kullan?p kullanamayaca??n? sormu?tu? Hiç ihtimal dahilinde de?il.) Naim-Andonian belgeleri kazara bir mahkemede test edilmedi. ?ngilizler onlar? kullanmay? reddetti ve bir Alman mahkemesi ise onlar? bir kenara sallad?. Sonra ortadan yok oldular-tüm "soyk?r?m" kan?t?n?n bu belgelerden ibaret oldu?u göz önünde bulundurulursa kaybolmamalar?n? beklersiniz de?il mi? Aksi halde, bir ?ngiliz mahkemesinin "ikincil kan?t" karar?yla kalakal?rs?n?z -bir tan?k, ba?ka bir tan???n ba?kas?na söyledi?i bir ?eye tan?kl?k ediyor. Böylesi bir ?ey kan?t say?lmaz. Son üç y?ld?r Ermeni tarihçiler aç?k bir biçimde iki düzine ülkede neler bulundu?unu ara?t?rmak için dilencilik ediyor -örne?in Danimarka ar?ivinde. ?çerikleri ise bizim daha önce bildiklerimiz-sava? s?ras?na Anadolu'nun birçok bölümünden göç ettirilen çok say?da Ermeni'nin öldürüldü?ü ya da öldü?ü. Osmanl?, bir ?rk? imha etmeye mi niyetlendi ya da sadece çok berbat geçen bir s?n?r d??? m? vard??

Bu hususa gelince uzmanlar bölünüyor. Yolunda gitmeyen bir s?n?r d??? pek çok ehliyetli tarihçinin hükmü-Bernard Lewis, Heath Lowry, Justin McCarthy, Yusuf Hallaço?lu. Eski alfabeyi ve geçmi?i bilen di?er tarihçiler bunun önceden tasarlanan bir imha kampanyas? oldu?una inan?yor ve bu tarihçilerin baz?lar? Türk (Mete Tunçay, Selim Deringil gibi). Kitab? sava? suçlar? yarg?lamalar?na dayanan bir Türk tarihçi Taner Akçam, ?ngiliz i?galinin ilk dönemlerinde katliamlar oldu?unu yaz?yor ve soyk?r?m tezini kabul ediyor (her ne kadar sürecin Nazi Almanyas?'nda Nazilere kar?? yap?lanla kar??la?t?r?lamayaca??na vurgu yapsa da). Uzmanlar?n bu görü? ayr?l??? dü?ünüldü?ünde, Frans?z ya da ba?ka bir parlamentonun cevabin ne oldu?una dair hüküm vermesi aç?kça kepazeliktir. Ancak dahas? kötüdür çünkü Ermeni diasporas? a??r? derecede intikamc?. Örne?in, Gilles Veinstein tarafs?z makalesine ödül olarak bir iftira kampanyas? ile kar?? kar??ya kald?. Veinstein, seminerler vermeleri için ülkedeki en iyi uzmanlar? seçen College de France için aday olmu?tu. Ancak, Ermeni diasporas? ona kar?? bir kampanya ba?latt?, her nedense özellikle matematikçiler aras?nda. Ekonomi profesörlerinden birine, bir bütün olarak Frans?z tarihçilerin Veinstein'i destekledi?i ve soyk?r?m tezini sevmedikleri söylenince onun çevab?, "Onlar?n tümü Osmanl?c?" oldu, sanki bu onlar? ehliyetsiz k?l?yormu? gibi. Gerçek ?u ki Ermeni diasporas? bu iddialar?n? do?ru düzgün bir mahkeme sürecine ta??mad?. Bunun yerine, Veinstein gibi adamlar? susturmaya çal???yorlar. ?ki y?l önce bir Amerikan yay?n?nda ola?anüstü bir olay vard?. Massachusetts Üniversitesi'nde bir profesör olan, çok iyi bilinen bir tarihçi ve modern Alman tarihi üzerine birkaç kitab? bulunan Gunther Lewy, Alman dokümanlar? çerçevesinde Ermeni katliamlar? üzerine bir kitap yazd?. Kitap özellikle de?erliydi; çünkü Dadrian'?n, Alman kan?t?n? nas?l da e?ip büktü?ünü gösteriyordu. Lewy, her zamanki yay?nc?s?na, Oxford University Press (New York) bu kitab? önerdi. Bir komisyon taraf?ndan haz?rlanan rapor Lewy'nin çok büyük yanl??lar yapt???n? iddia etti: Ne yanl?? olmamas? için u?ra?t?lar ne de herhangi birinin kolayca giri?ebilece?i gibi küçük de?i?ikliklere gittiler. Lewy'nin kitab?n?n metni "Türk inkarc?lar?n?n konu?malar?" damgas? vurularak reddedildi. Lewy, bir ba?ka yay?nevi buldu, University of Utah Press. Ve kar??na ne ç?ksa be?enirsiniz, ABD'de k?demli bir Ermeni tarihçisi Richard Hovannisian (California Üniversitesi), yay?n? basan üniersiteyi Ba?kan Bush'a ?ikayet eden bir protesto yaz?s? kaleme ald?.

Fransa'da gerçe?i hayk?rmaya haz?r?m...

Bu arada akl?ma gelmi?ken, Hovannisian'?n Ba??ms?z Ermenistan Tarihi isimli eserinin son iki cildi iyi kaleme al?nm?? ve tarafs?z -baz? aç?lardan klasik bir tarihi yaz? bile denebilir (daha önce yaz?lan iki cilt ayn? s?n?fta de?ildi).

?imdi, ortada yanl?? olan bir ?ey var. Do?ru oldu?una inan?yorsan, o zaman kan?t?n bizzat kendisinin konu?mas?na izin vereceksin ve muhalefetle kar??la??rsan ?u ya da bu ?ekilde argüman?n kazanmas?n? umut edeceksin. Kar?? sesleri susturma çabalar?, konferanslar? boykot etmeler, Justin McCarthy'e yap?ld??? gibi, kabaday?l?k etmek ya da yabanc? politikac?lar? manipüle etmek -bunlar?n tümü Ermenilerin kendilerinin davalar?n?n çok güçlü bir konumda olmaktan uzak oldu?unu bildiklerini gösterir. Her halükarda, bu lalettayin ?ey Ermenistan için bir yarar sa?lamaz. Türkiye'nin do?usuna ve Kars'a giderseniz, s?n?rdan kar??daki Ermenistan'a bir bak?n. Ülke çok fakir ve Türkiye ile ticaret ba?lamazsa öyle kalmaya devam edecek. Tek endüstri, Moskova ve Ba??ms?z Cumhuriyetlerin verdi?i vizeler sayesindedir (ya da Türkiye'de ya?ayan 100 bin eski Sovyet Ermeni'sidir). Ermenistan, diaspora paras?n?n s?rt?ndan geçiniyor (ve Amerikan fast food yerlerinin yayg?nla?mas? ?imdi halk?n daha fazla obez olmas? anlam?na geliyor). Sovyet döneminde Ermenistan'?n nüfusu 3 milyona yakla??yordu. Daha sonra ba??ms?z oldular ve Karaba? sava?? patlak verdi. Nüfus gittikçe azal?yor ve ?u an bir buçuk milyonun üzerinde de?il. Absürd olansa ba??ms?zl???n Ermenilerin, 1915'te yok oldu?unu varsayd?klar? nüfustan iki kat fazlas?n? kaybetmesine neden oldu?udur. Di?er bir deyi?le, tüm samimiyetimle söylüyorum ki bu saçma i?in özünde bir hastal?k var.

Türkiye ne yapmal?? E?er Frans?z yasas? onaylan?rsa, o zaman Türkler eyleme geçmek için haz?r olmal? aksi takdirde tazminat için devasa rakamlar ödeme riski ile kar?? kar??ya kalacakt?r. Örgütlenmek gerekmektedir. Ben gönüllü olarak Fransa'da s?k?nt? ç?karabilirim: Halka aç?k bir konferans vermek ve tüm "Ermeni soyk?r?m?" tezi içinde neyin yanl?? oldu?una i?aret etmek benim için çok kolay olurdu -asl?nda sadece Veinstein'in makalesini de okuyabilirim (ya da o dönemin önde gelen ismi Alman General Bronsart von Schellendorf'un makalesini). Frans?z hükümeti muhtemelen bir süre için beni cezaevine koymak için yeteri kadar s?y?rm?? olacakt?r (asl?nda bu suçu, çok say?da Afrikal?n?n köle ticaretine dahil edildi?ine i?aret etmek olan ve baz? kölelerin bu ticaretin kendilerini yamyaml?ktan korudu?u için götürülmeye gönüllü oldu?unu yazd??? için cezaland?r?lan sayg?n bir Frans?z tarihçiye de yap?lm??t?). Ancak birisinin ç?k?p da, parlamentonun yetkisinin saçma bir ?ekilde suistimal edilmesine ve neredeyse yüz y?l önce ve iki bin kilometre uzaktaki ve dilini bugün sadece çok az say?da insan?n konu?abildi?i bir ülkedeki bir olay hakk?nda tarihçilere ne söylemeleri gerekti?ini dikte eden bir parlamentoya kar?? bir duru? benimsemesi gerekmektedir.

*Bu yaz?y? Zaman için kaleme alan Prof. Dr. Norman Stone, ünlü bir tarihçidir. Uluslararas? alanda yak?ndan bilinen sayg?n tarihçi Prof. Norman Stone, ?ngiltere eski Ba?bakan? Margaret Thatcher'a uzun süre d?? politika dan??manl??? yapt?. Tarih çal??malar? büyük bir ilgi ile izlenen Prof. Stone, alan?nda önemli ödüllerden biri olan Wolfson Ödülü sahibi. Prof. Stone, ?u anda Koç Üniversitesi Ö?retim Üyesi olarak görev yapmaktad?r.

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »