YARGICIN TARAF OLMASI

Hrant Dink'in mahkumiyet karar?n?n en çarp?c? yönü, muhalif üyeler Osman ?irin ve Muvaffak Tatar ile muhalefet ?erhinde görü?lerine yer verdikleri Doç. Dr. Sami Selçuk' un da vurgulad??? gibi, yerel mahkeme hakiminin davada taraf bir görüntü çizmesi asl?nda. Muhalefet ?erhinde aç?kça belirtildi?i gibi, dü?ünce ve ifade özgürlü?ünün s?n?rland?r?lmas? genelde milli, manevi, sosyal ve dini üst de?erlere ili?kin görü? aç?klamalar?nda ortaya ç?kmakta.
?irin ve Tatar'?n da belirtti?i gibi, bu kapsamdaki suçlarla ilgili yarg?lamada yarg?ç tarafs?zl??? yönünden bir s?k?nt? ortaya ç?kmakta.
Bu davalarda, bizim gibi ülkelerde olu?an manzara, yarg?c?n kendini ayn? de?erlerin sahibi ve koruyucusu görmesi ve bu duygular?n etkisiyle tarafs?zl???n? yitirme riskiyle kar?? kar??ya kalmas? oluyor. Görülen o ki, Hrant Dink davas?nda yerel mahkeme bu yanl??a dü?mü?.
Önce ?irin ve Tatar'?n bu konudaki görü?lerine yer verelim:
"Bu tür suçlarda; toplumsal tepkilerin etkisiyle yarg?ç kendi de?erlerine de sald?r?da bulunuldu?u sakl? dü?üncesiyle taraf olabilmektedir.
Nitekim konu yarg?lamada yerel mahkeme, bu e?ilimi sergileyen tav?rlarla yarg?lama hatalar? yapm??t?r.
Oysa yarg?c?n zarar görenler saf?ndan uzakla?mas?, duygusall?ktan kurtulmas?, yanlar?n d???nda ve üstünde olmas? gerekti?inin bilincine varmas? ve bu yans?zl???n? kendi duygu ve dü?üncelerine kar?? da gerçekle?tirebilmesi zorunludur.
Konu yarg?lamada ise bu görüntü eksiktir."
Doç. Dr. Sami Selçuk da savunma dosyas? için yazd??? hukuki de?erlendirmede yarg?c?n tarafs?zl?k ilkesini ihlalini ?u sözlerle de?erlendirmi?:
" Yerel mahkeme say?n yarg?c?n?n bir Türk olarak ulusal kimlik ve Türklük konusundaki duygular? elbette takdire de?er. Ancak bu duygular, ulusal bir tören ya da toplant?da dile getirilebilir. Ama bir yarg?ç olarak karar?na gerekçe olamaz . Zira; hukukun ne dedi?ini söyleyen bir ki?i olarak de?il, bir kurum olarak yasay? yorumlama yetkisini tekelinde tutan yarg?ç, her türlü ilgili kar??s?nda üçüncü ki?idir, yanlar üstüdür, özneler d???d?r.
Yans?zl?k için bu da yetmez. Cüppeyi giyen yarg?ç/savc?, kendi inançlar?na, görü?lerine, hatta duygular?na kar?? kay?ts?z ve ba??ms?z olmal?, tutkular? ve önyarg?lar?yla birlikte içindeki hukukçu/yarg?ç olmayan insan? silmelidir. Yarg?c?n ba??ms?zl??? kendi kar??s?nda da ba??ms?zl???d?r.
Bu nedenle, yarg?ç, hüküm kurarken taraflar üstü olmaya özen göstermek, kendi inançlar?na, ideolojilerine, ulusal duygular?na kar?? da ba??ms?z olmak ve nesnel mant?kla dü?ünmek zorundad?r ."
Selçuk, de?erlendirmesinin sonunda genel kurulun kulak ard? etti?i ?u önemli ça?r?y? da yapm??:
"Kurucusu ile birlikte Türk Ulusunu soycu/?rkç? bir temele dayand?ran, Türk Ceza Yasas?'n? ça? gerisi ayr?cal?kl? bir hukuk anlay???na yasland?ran ve bu durumuyla Anayasa'n?n 10. ve Türk Ceza Yasas?'n?n 3/2. maddelerine ters dü?en bu karar?n kesin hükme dönü?mesine ve gelece?in adalet tarihi ar?ivinde yer almas?na izin verilemez. Verilmemelidir."
?ki gündür Yarg?tay karar?n?n yaz?m ?eklindeki hata nedeniyle muhalif iki görü? oldu?unu yaz?yorum. Asl?nda karara muhalif say?s? alt?.
Karara muhalif üyeler, Osman ?irin ve Muvaffak Tatar ile birlikte Zeki Aslan, Hamdi Yaver Aktan, Muhlis Karaka? ve Zeki ?skender .
Burada son al?nt?y? muhalif üye Yaver Aktan'?n Amerikan Yüksek Mahkemesi karar?na yapt??? at?fla noktalayay?m:
"Anayasal tak?m y?ld?z? içinde, e?er sabit bir y?ld?z varsa o da, hiçbir resmi makam?n politikada, milliyetçilikte, dinde ya da dü?ünce ile ilgili herhangi bir alanda tek do?runun ne olaca??n? buyurma yetkisine sahip olmad???d?r."
Üç gündür sürdürdü?üm bu yaz? dizisinde Türk Ceza Hukuku sistemi içinde devletçi, ulusçu e?ilimin varl???na, hukuku, özgürlükleri dar anlamda yorumlama e?iliminin gücüne dikkat çekmek istedim.
Bu karar?n A?HM'den dönmesi kesin gibi ama biz bunlar? kendi aram?zda tart??mazsak hukuk sistemimizi bir ad?m öteye götüremeyiz. Yasalar? özgürlükçü aç?dan yorumlayan de?erli hukukçulara buradan bir kez daha sayg?lar?m? sunuyorum.