AY?E KUL?N'?N ERMEN? EN??TES?

Dünkü Hürriyet'te (yani, 3 Kas?m) Ertu?rul Özkök, Ay?e Kulin'in nerede yay?mlanm?? oldu?unu bilmedi?im bir yaz?s?ndan uzun bir parça iktibas ederek yay?mlam??. Bu yaz?, daha do?rusu, yaz?y? düzenleyen mant?k, bana ilginç göründü.
Ay?e Kulin bir Ermeni olan eni?tesini anlat?yor. Bu eni?tesinin varl???n? da bir 'Ermeni soyk?r?m?' olmamas?n?n kan?t? olarak sunuyor. Gazetedeki parça ?u cümleyle ba?l?yor: "Biz Ermenilere soyk?r?m? uygulamad?k." Hemen arkas?ndan Ay?e Kulin, 'Bunu, hem tarihi iyi inceledi?im için hem de eni?temden dolay? biliyorum' cümlesini eklemi?. Tarihi ben de epey inceledim ve ç?kard???m sonuçlar Ay?e Kulin'inkilere benzemiyor.. diye dü?ünürken, okumaya devam ettikçe, benzeyen ?eyler de oldu?unu gördüm:
"Masum Ermenilere çektirdi?imiz derin ac?lar? belki de hiç bilemeyecektim. Çünkü, bir ak?am ailece ak?am yeme?i için masa ba??na topland?klar? s?rada, jandarma ani bir bask?nla evlerine dalarak, babas?n? ve amcas?n? al?p götürdü?ünde çocuk ya?ta olan eni?tem, ileriki y?llarda, bana o gecenin deh?etini nakledemeyecekti."

Ben de, kendi hesab?ma, tarihte okuduklar?mdan, bu 'deh?eti' ve bu ac?lar? hissetti?im için, bu ac?lar? dindirecek bir ?ey yap?ld???n? görmedi?im, tersine, sürekli bir inkâr politikas?yla olan?n üstüne bir o kadar a??r bir psikolojik eziyet bindirildi?ini gördü?üm için, bu do?runun ortaya ç?kar?lmas?na 'angaje'yim.
Ay?e Kulin, biraz daha ileride de ?unlar? söylüyor: "Suçlu Ermenileri cezaland?rmak ve vatanlar?n? korumak ad?na, baz? Osmanl? yöneticileri kurunun yan?nda ya?? da yakm??, tehcire, i?kenceye, k?y?ma ba?vurmu?, fatura sonraki y?llarda ödenmek üzere, bu i?le hiç alakas? olmayan 'T.C. Türklerine' yaz?lm??t?.
Biz Türkler ve (madem kimliklerinin vurgulanmas?nda ?srarc?lar) Kürtler, Ermenilerin ço?una hak etmedikleri bir ezay? reva görmü?tük."
Birtak?m vurgu farklar?yla, tarihten benim ö?rendiklerim de bunlar. 'Vurgu fark?' da önemli, tabii. Ay?e Kulin, 'suçlu' Ermenileri vurguluyor. Hikâyesini anlatt??? ki?inin ailesinin erkekleri Merzifon'da ev bas?l?p götürülmü? ve geri gelmemi?. Merzifon'da m? 'Rus askerlerine yatakl?k yapmalar?n?, Rus üniformalar? giyerek bize kar?? sava?malar?n? önlemek için' Ay?e Kulin'in tespitiyle, öldürmemi? ama sürgüne yollam???z! Peki, böyle yapm??sak, götürülen o iki adam?n dönmemesine mi bakaca??z, yoksa bir çocukla kad?nlar?n öldürülmemi? olmas?na m??
Ba?ka küçük ayr?nt?lar da anlatm?? Ay?e Kulin: 'k?z? bir Ermeniyi sevdi?inden dolay? intihara te?ebbüs' eden 'Maliye Naz?r? Re?at Bey' ve 'bir Türk k?z?n? sevdi?i için üniversite bahçesinde zaman?n Kerinçsiz'leri taraf?ndan Allah'?n günü' tartaklanan Ermeni genci gibi ayr?nt?lar.

'Kurunun yan?nda ya??n yanmas?' bence durumun toplam felaketini anlatmakta çok yetersiz kalan bir deyim. Bir rakam verme durumunda '... yüzlerce Ermeni sürülmü?...' ibaresi do?rusu ?a??rt?c?. Ama sonuçta Ay?e Kulin, 'Biz k?y?m yapmad?k' demiyor. Buras? Türkiye ve kendisi de bir Türk yazar? oldu?una göre, herhalde, 'buna da ?ükür' dememiz gerekiyor.
?mdi, 'soyk?r?m' yapan, herkesi öldürmek ister, ama bilinen bütün örneklerde çok say?da kurtulan olmu?tur. Bir giri?imin soyk?r?m olup olmad???n?n ölçütü, bundan kurtulanlar?n varl??? de?ildir. 1915'in 'soyk?r?m' olup olmad??? konusunda benim de tereddütlerim var, kaç kere yazd???m için tekrar etmeyeyim. Ama bir de halen geçerli, uluslararas? hukukun temel ald???, Lemkin'den kaynaklanan 'soyk?r?m tan?m?' var. Ay?e Kulin bunu da biliyor olmal?, 'tarihi iyi inceledi?i'ne göre. Oldu?unu anlatt??? ?eyler o maddeye göre nedir?