.E€ �="justify">Amerikan seçimlerinde Bush yönetimi a??r bir yenilgi ald?. Temsilciler Meclisi'nde ve Senato'da ço?unlu?unu yitirdi. Yenilginin çe?itli nedenleri var. En önemli neden olarak, ABD'nin Irak'ta sürdürü?ü sava? gösteriliyor.

Nitekim, Demokratlar?n Temsilciler Meclisi Ba?kan aday? olan Nancy Pelosi, seçim sonuçlar? belli olduktan sonra yapt??? ilk konu?mada, Bush yönetiminin Irak politikas?n? de?i?tirmesi için çal??acaklar?n? duyurdu.

Demokratlar, Irak sava??n?n ba? sorumlusu olarak gördükleri Savunma Bakan? Donald Rumsfeld'in derhal görevden al?nmas?n? da istiyorlard?. Ba?kan Bush önceki gün (dün) yapt??? bas?n toplant?s?nda, Rumsfeld'in görevden al?nd???n? duyurarak bu ça?r?y? yan?tlad?. En yak?n adam? olan Savunma Bakan?'n?, kendisine yönelik ele?tirileri yumu?atabilmek amac?yla harcamaktan çekinmedi.

Bu, asl?nda Irak sava??nda yap?lan yanl??lar?n kabulü ve Irak politikalar?nda önemli de?i?iklikler yap?labilece?inin bir i?areti olarak de?erlendirildi.

Bu yaz?da amac?m, bundan sonra Irak'ta neler olabilece?ini tart??mak de?il.

ABD büyük ihtimalle Irak'tan ç?k?? tarihini öne almak zorunda kalacak. Böyle bir karar ise, ba?ta Irak olmak üzere Türkiye ve di?er bölge ülkelerini çok yak?ndan ilgilendiriyor.

Bu aç?dan bak?ld???nda ABD seçimlerini öncelikli olarak Irak'taki muhtemel de?i?imler aç?s?ndan de?erlendirmek gerekti?ini dü?ünebilirsiniz.

Ama söz konusu ülke Türkiye ise yan?l?rs?n?z.

Türkiye'de ABD seçimlerinin sonuçlar? böyle de?erlendirilmiyor. Ya da en az?ndan ilk tepkiler böyle de?il.

Türkiye'de bu meseleye, ?u s?ralarda ABD'nin en güçlü siyasetçisi olan Demokrat ço?unluk grubunun lideri ve Temsilciler Meclisi ba?kanl???na getirilece?i kesin olan Pelosi'nin Ermeni yanda?l??? aç?s?ndan yakla??l?yor. ABD'nin bu en popüler politikac?s?na ?imdiden kan kokan ba?l?klarla sald?r?l?yor.

Sebep malum: Pelosi Ermeni soyk?r?m iddialar?na sempatik yakla??yor ve bu konuda bir yasa ç?kart?lmas?n? destekliyor. ?imdiye kadar çe?itli gerekçelerle bu tür giri?imleri engelleyen Bush'un art?k böyle bir ?ans? bulunmuyor.

Demek ki ABD Kongresi'nden yak?nda böyle bir yasa ç?kmas? sürpriz say?lmamal?.

Türkiye'de Pelosi'ye gösterilen tepkilerin nedeni bu.

Neden bu da, giderek dozu artacak gibi görünen bu tepkilerin bir yarar? olur mu?

Bu gibi tepkilerin bir fayda sa?lamad???n? yak?ndan biliyoruz. Ermeni meselesinde bu gibi tepkisel yakla??mlar, meselenin daha a??rla?mas? ve içinden ç?k?lmaz bir hal almas?na yard?mc? oluyor, o kadar.

Mesela, Ba?bakan ve di?er yetkililerin yapt?klar? gibi, “Hodri meydan, biz ar?ivleri açt?k, siz de aç?n” demek de i?e yaram?yor.

Bunlar gerçekçi ?eyler de?il. “Hangi ar?ivleri?” ve “Hangi ?artlarda?” diye sorsalar buna ne cevap verebiliriz?

Bu sorulara verebilecek do?ru ve aç?k bir cevab?m?z yoksa, bu tür meydan okumalardan vazgeçsek daha iyi olur.

Ba?bakan, bir toplant?da kendisine soru yönelten Ermeni gazetecinin sorusuna verdi?i cevapta ?unlar? söylüyor:

“Bak?n ben aç?kça meydan okuyorum. Cumhurba?kan?n?za söyleyin, açabiliyorsa ar?ivlerini açs?n. Biz açt?k. ?u anda ofislerimde Osmanl? padi?ahlar?n?n Ermeni hastanelerine, vak?flar?na kendi ceplerinden gönderdikleri yard?mlar?n fermanlar? var. 1915 olaylar? bir tehcirdir. ?syanda bulunan, isyana kat?lan insana herhalde sava? ortam?nda kimse 'ho? geldin' demez. ??in ehli olanlar gelsin çal??s?n. Hukukçular, tarihçiler çal??s?n. Ondan sonra siyasetçiler bir karara vars?n.”

Do?ru ama bu meseleyi çözmenin yolu bu tür tek tarafl? belgeler de?il.

Do?ru. Böyle belgeler var. Ama öte yandan ortadan kaybolan –hadi milyon demeyelim– sava?lara, isyanlara bula?mam??, s?radan insanlar, yüzbinler var. Onlarla ilgili belgelerden söz eden yok. Böyle tek tarafl? belgerle kimseyi ikna etmemiz mümkün de?il.

E?er bu belgelerin bulunabilece?i ar?ivlerimizi açam?yor, sadece bizi destekleyen belgelere ili?kin ar?ivleri kullan?yorsak, bu konuda inand?r?c? olamay?z.

Ama buna ra?men bu konuda israr etmeyi sürdürüyoruz.

Son olarak, Genelkurmay Ba?kanl???, 1915 y?l?nda ç?kar?lan Tehcir Kanunu ile ilgili orijinal dokümanlar ve foto?raflar?, ?stanbul'daki Harbiye Askeri Müzesi'nde sergilemi?. Orada da bu tek tarafl? belgecilik anlay??? hakim. Ar?ivler i?imize geldi?i gibi kullan?lm??.

?nsan merak ediyor: Bu ar?ivlerde acaba hiç mi Ermeni tehciri, katliam? vb. ile ilgili belge yok? Varsa, niçin onlar da te?hir edilmiyor? Ba?bakan'a iletilmiyor?

Bence Pelosi'ye tepki göstermek ve küfür etmekle bu meseleyi halletmek mümkün de?il.

?imdiden daha akl? ba??nda, ciddi önlemler neler olabilir, bunlar? dü?ünmeye ba?lasak daha iyi olacak.