!á½ pgn="justify">
Justin McCarthy'nin 'Ölüm ve Sürgün' adl? büyük ara?t?rmas?nda, 1820 Yunan isyan?ndan 1922 ?stiklal Sava?? sonuna kadar geçen yüzy?l içinde ölen ve Anadolu'ya göçe zorlanan Türk ve Müslümanlara ili?kin rakkamlar veriliyor.
Kafkasya ve K?r?m'? bir tarafa b?rak?p, Balkanlar ve Anadolu'ya bakal?m:
1877-78 sava??nda Bulgaristan'da öldürülen Türkler 260 bin, Anadolu'ya sürülenler 515 bin: Balkan sava?lar?nda ölen Türkler 1.45 milyon, sürülenler 410 bin; Do?u Anadolu'da Rus ve
Ermeni düzenli ve düzensiz kuvvetleri taraf?ndan öldürülen Türk ve Müslümanlar 1.19 milyon, iç göçmenler 900 bin:
Yunan i?gali nedeniyle Bat? Anadolu'da öldürülen Türkler 1.25 milyon, iç göçmenler 1.2 milyon; mübadeleyle Yunanistan'dan gelenlerse 480 bin.
K?saca 1877-1922 aras?nda ölen Türkler 4.15 milyon, Anadolu'ya sürülenler 1.4 milyon.
Anadolu içinde göçmen durumuna dü?ürülenlerse 2.1 milyon. Tabii buna 3 milyon Kafkas göçmenini de eklemek gerek.
1915-16 Ermeni olaylar?n? bu çerçevede anlamak mümkün.
Sevr Anla?mas?'n? kabul eden Versay Bar?? Konferans?'n?n tutanaklar?nda, Ermeni delegasyon ba?kan? Bogos Nubar'n?n, Ermeni kay?plar?n?n (sava?anlar dahil) en fazla 1 milyon, buna kar??l?k Türklerin kayb?n?n (sava?anlar dahil) en az 1.25 milyon oldu?unu; tehcirden sonra dahi Ermeni nüfusun birçok yerde Türklerden ve hatta Türk ve Kürt nüfus toplam?ndan fazla oldu?unu;
500 bin Ermeni'nin ise Ermenistan'a geçti?ini anlatt??? yer al?yor.
?stanbul'daki ?ngiliz Büyükelçili?i'nin 3 Nisan 1919 tarihli bir istihbarat raporunda Damat Ferit hükümetinin '?ngiliz otoritelerinin görü? ve talimat?na göre çal??aca??' belirtiliyor. Aktar?lan hükümet program?n?n iki maddesi ise 'tehcir ve katliam'dan sorumlu olanlar?n yarg?lanmas?yla ilgili. Yani Osmanl? hükümeti Ermeni olaylar?n?n sorumlular?n? bulup yarg?lamakta ?ngiliz otoritelerinin emrinde.
26 Mart 1919 tarihli bir notayla Osmanl? hükümeti, tarafs?z be? ülkeden (?spanya, ?sviçre, Danimarka, ?sveç ve Hollanda) iki?er hukukçunun olu?turaca?? bir komisyonun Ermeni olaylar?n? tahkik etmesi için giri?imde bulundu?unu, ?ngiliz Büyükelçili?i'ne bildiriyor. ?ngilizler bu giri?imi derhal durduruyorlar.
Tarafs?z bir soru?turmadan yana de?iller.
?ngilizler Ermeni olaylar?ndan sorumlu tuttuklar? Türkleri Malta'da hapsediyorlar. 1915-16 y?llar?nda Anadolu'da aç?k olan Amerikan konsolosluklar?n?n raporlar?nda bunlar aleyhine kan?tlar bulundu?undan eminler. Amerikan D??i?leri bu raporlar?n en önemlilerini bir ?ngiliz diplomata gösteriyor. 13 Temmuz 1921 tarihli bir notada ?ngiliz büyükelçi, zanl? Türkler hakk?nda bu raporlarda en ufak bir kan?ta rastlanmad???n? ve bu i?ten vazgeçmenin daha do?ru olaca??n? Londra'ya bildiriyor.
79 y?l sonra bu kez bu y?l?n 13 Temmuz günü, ?ngiliz Bakan Barones Asthal, Lordlar Kamaras?'nda bir soruya cevaben, 'Osmanl? yönetiminin Ermenileri yok etmek amac?yla bir karar ald???n? gösteren kesin bir kan?t yokken, ?ngiliz hükümetleri (ço?ul) 1915-16 olaylar?n? soyk?r?m olarak tan?mamaktad?r' diyor.
Soyk?r?m itham? i?te bu.
E?er Ermeni olaylar? soyk?r?msa Türklerin 50 y?l boyunca kar??la?t?klar? olaylar?n ad? nedir?
Peki, neden biz kendi ba??m?za gelenlerin hesab?n? sormuyoruz? Bu tavr?m?z? geçmi?in defterini kapat?p gelece?e bakmak olarak aç?klayabilir miyiz?
Belki k?smen.
As?l neden: Geçmi?imizde öyle büyük ac?lar yat?yor ki, de?il ara?t?rmak, tümüyle unutmak istiyoruz.
Bu kadar ac?yla yüzle?ecek gücümüz yok.
Ermeni soyk?r?m iddias?, kendi ac?s?n? unutmaya çal??an bizleri, ba?kas?n?n ac?lar?na neden olmakla suçlad??? için, infial ve isyana sevk ediyor.
E?er soyk?r?m tasar?s? Amerika'da kabul edilirse ve bunu Avrupa ülkelerindeki parlamentolar izlerse, Türk toplumunun tehlikeli bir ruh haline girmesi mümkün. Birbiri ard?ndan gelecek tazminat taleplerinin yarataca?? bunal?mla. Bat?'ya kar?? olu?acak tepki a??r? milliyetçi ve dinci bir kutupla?maya dönü?ebilir. ?ç siyasi hayat?m?z ve d?? ili?kilerimiz büyük bir sars?nt? geçirebilir.
Çanlar çal?yor.