.G` ="justify">Eski bakan ?smail Cem'e göre Fransa'ya kar?? Türkiye'nin elinde üç önemli koz var: A?HM'de dava açmak, AB Adalet Divan?'ndan yapt?r?m istemek, Fransa'da ya?ayan yüz binlerce Türk vatanda??n?n ya da Türk as?ll? Fransa vatanda??n?n 'Soyk?r?m yoktur' diyerek toplu 'suç' i?lemesini organize etmek.

*AN ADAM
?SMA?L CEM

Robert Kolej'den D??i?leri'ne uzanan renkli hayat
?smail Cem ismini ilkin TRT Genel Müdürlü?ü döneminde duymu?tum. Henüz ortaokuldayd?m ama evdeki ???kl? kutunun içinde bir ?eylerin de?i?ti?ini kavramak zor de?ildi.
34 ya??ndaki bu yak???kl? adam?n gelmesiyle birden ekranda al???lmad?k bir özgürlük rüzgâr? esmi?ti.
Tabii uzun sürmedi ama Türkiye onun yeteneklerini tan?m?? oldu.
Ercan Ar?kl?'yla "Politika" gazetesini ç?kard?.
12 Eylül'de yurtd???ndayd?.
Dönü?te solda bir parti olu?umu çal??malar?na kat?ld?.
Önce SHP'den sonra DSP'den milletvekili seçildi. CHP'de "de?i?im program?"na imza att?. 1993'te cumhurba?kanl???na aday oldu, kaybetti.
ANASOL-D hükümetinin d??i?leri bakan?yd?. 5 y?l süren bakanl???, Türkiye'nin kom?ular?yla, özellikle de Yunanistan'la bar?? dönemi oldu.
2002 yaz?nda üzerinde mavi bir gömlekle yeni bir sol olu?umu duyururken izledim onu...
Olmad?. "Yeni Türkiye", "eski"sinin tuzaklar?na dü?tü.
Cem'in partisi baraja tak?ld?; YTP, CHP'ye kat?ld?.
Onu siyaset sahnesinde son görü?üm, 2005 ba??ndaki olayl? CHP kongresindeydi, Deniz Baykal'?n yan?ba??ndayd?. Zay?flam??t?, benzi soluktu. Gazeteler "ölümle pençele?ti?ini" yazd? o günlerde... Oysa o Amerika'da kanser tedavisi görmü?tü.
O zorlu dönemi e?i Elçin Cem, çocuklar? ?pek ile Kerim ve dört torununun deste?i, bir de çal??arak hayata tutunmas? sayesinde atlatt?.
Türkiye d?? siyasetini anlatt??? 3 ciltlik çal??mas?n?n ilk 2 cildi "Türkiye, Avrupa, Avrasya" ve "Avrupa'n?n 'Birli?i' ve Türkiye" pe? pe?e ç?kt?. Halen üçüncü cilt "Ortado?u" üzerinde çal???yor.
Bebek'teki evinin kap?s?n? çald???mda beni "walker" yard?m?yla ama ayakta ve güleç bir yüzle kar??lad?. Hastal?k, yak???kl?l???ndan da, kibarl???ndan da, çal??kanl?l???ndan da hiçbir ?ey eksiltememi?ti.
Robert Kolej'den TRT'ye, Milliyet'ten CHP'ye, foto?rafç?l?ktan D??i?leri'ne uzanan bu renkli hayat?, ?? Bankas? Yay?nlar?'n?n "Nehir Söyle?i" dizisi kapsam?nda bir kitapta toplamaya karar verdik.
Bu dizide onun son diplomatik geli?meler, Avrupa Birli?i ve solun birli?i konular?ndaki görü?lerini bulacaks?n?z; tabii fazla bilinmeyen "?airli?i"ni, sa?l???yla ilgili haberleri ve duygular?n? da...

***

"Türkiye, Ermeni soyk?r?m? yapmam??t?r" demek Fransa'da yasal bir suç oldu. Nas?l de?erlendiriyorsunuz?
Bu yasa, Fransa'n?n kendini adeta zorla soktu?u bir s?nava dönü?tü. Fransa kendi geçmi?ini, özgürlükçülü?ün Avrupa'daki öncüsü konumunu, "1789 ?htilal-i Kebir"ini, Fransa'y? Fransa yapm?? de?erleri, bir bak?ma kendini inkâr etti. Farkl? dü?ünmeyi ve bunu ifade etmeyi yasaklayan, cezaland?ran bir Fransa'n?n, dünya önüne ç?k?p da özgürlükten söz etmesi sahtecilikten ba?ka ?ey olamaz. Bunu gün ?????na ç?kard??? ölçüde, Frans?z parlamentosunun giri?imi "hay?rl?" bir geli?me olarak nitelenebilir. Türkiye, insan haklar?n? ihlal eden Frans?z giri?imi kar??s?nda, savunma konumunda de?il, tam aksine, iddia makam?nda olmal?d?r. Fransa'n?n özgürlükçü görünümü alt?ndaki bu sahtecilik boyutunu bütün gücümüzle dünyaya duyurmal?y?z. Edilgen de?il, etken olmal?y?z. 3-5 oy u?runa, Fransa'y? bu duruma dü?ürenler utans?n...

 
Davalar?n örnekleri var
Ne yap?labilir?
Türkiye'nin elinde do?ru kullan?lmas? halinde çok etkili olacak 3 önemli koz var:
Bir dü?üncenin ifadesini yasaklamak ve cezaland?rmak, hem Avrupa ?nsan Haklar? Sözle?mesi'nin hem de Avrupa Birli?i müktesebat?n?n çok aç?k ihlalidir. Bu konuda konu?tu?um uzmanlar?n en küçük bir tereddüdü yok.
Türkiye önce, üyesi oldu?u Avrupa Konseyi'nin Avrupa ?nsan Haklar? Mahkemesi'nde, Fransa'n?n Konsey üyeli?inin ask?ya al?nmas? talebiyle dava açmal?d?r. Bu, kazan?lacak bir davad?r; ?nsan Haklar? Sözle?mesi'nin en can al?c? maddesinin aç?k ihlali söz konusudur.
Ayn? ?ekilde, Türkiye, Avrupa Birli?i Adalet Divan?'na ba?vurarak, AB müktesebat?n?n en önemli kazan?m?n? çi?neyen, dü?ünce ve ifadeyi yasaklay?p cezaland?ran Fransa hakk?nda yapt?r?m uygulamas? istemelidir. AB, bu konuda çok hassast?r.

Geçmi?te bunun örne?i var m??
Var. 2000 y?l?nda, Avusturya seçiminde ?rkç? parti öne ç?k?p hükümet olu?turdu?unda, AB, "özgürlükleri s?n?rlay?c? söylemi ve hedefleri" oldu?u gerekçesiyle, Avusturya'n?n AB üyelik haklar?n?n önemli bölümünü ask?ya alm??t?.
Dikkat ediniz, Avusturya, özgürlükleri s?n?rlayan "eylemi" ya da "ç?kar?lm?? yasalar?" oldu?u için de?il, sadece hükümetine böyle bir "niyet" atfedildi?i için cezaland?r?lm??t?r. Avusturya, ancak ?rkç? parti ba?kan? 1 y?l sonra hükümetten çekilince, cezadan kurtulmu?tur. Ama o süre içinde Avrupa'ya mahcup olmu?tur.
Türkiye, bu iki hukuk merciinde açaca?? iki davan?n haz?rl?klar?n? derhal ba?latmal?d?r. Bu hukuk giri?imlerini tüm elçiliklerini, temsilciliklerini, imkanlar?n? kullanarak dünyaya duyurmal?d?r. Türk hukukçular?n yan? s?ra, Avrupa'n?n en tan?nm?? hukuk bilginlerini de bu çal??maya katmal?d?r. Çal??malar?, her imkân? kullanarak, her a?amada dünyaya tan?tmal?, anlatmal?d?r.

Nas?l anlat?labilir?
Fransa'da ya?ayan yüz binlerce Türk vatanda?? ya da Türk as?ll? Fransa vatanda?? veya yürekli Frans?z?n, "Soyk?r?m yoktur" diyerek yo?un biçimde "suç" i?lemesi, toplu ya da bireysel aç?klama yapmas?, bildiri da??tmas? dü?ünülebilir.

Fransa yüksek tazminatlar öder
Mahkemeye verilip yasa gere?i "ceza alacak" olan bu "suçlular", temyiz hakk?n? da kullan?p kaybedince, an?nda Avrupa ?nsan Haklar? Mahkemesi'ne ba?vuracakt?r. Temel bir hakk?n?n ve özgürlü?ünün ihlal edildi?i gerekçesiyle Frans?z devleti aleyhine dava açabilecektir. Çok yüksek tazminat ödemelerine Fransa'y? mahkûm ederken, kendileri de bundan kazanacakt?r.
Bu konuda da hukuki tereddüt yoktur; daha hafif gerekçelerle bile, Türkiye'nin ve ba?kalar?n?n ne kadar yüksek tazminatlar ödedi?i bilinmektedir.

Hükümete ne tavsiye edersiniz?
Hükümet, sözünü etti?im organizasyonu ?imdiden ba?latmal?d?r.
Bunun yan? s?ra Fransa'n?n "soyk?r?m" iddialar? kar??s?nda yürüttü?ü mücadeleyi de tabii ki sürdürmelidir. Türkiye'nin kesin bir hakl?l??a sahip bulundu?u hukuk ölçütleriyle bunun bütünlenmesi Türkiye'nin konumunu güçlendirir.
Türkiye, ?nsan Haklar? Sözle?mesi'ni aç?kça ihlal eden, bütün özgürlüklerin temelini olu?turmu? dü?ünce ve ifadeyi yasaklay?p cezaland?ran Fransa'y? mahkeme önüne ç?kar?p bunun hesab?n? sormal?d?r.

 

Chirac'?n özrü ?aka gibi
Frans?z Devlet Ba?kan? Chirac'?n Ba?bakan Erdo?an'a telefon edip özür dilemesini nas?l kar??l?yorsunuz?
?aka gibi... Say?n Chirac, Türkiye'yi, Türk kamuoyu ve bas?n?n?, hepimizi ve en ba?ta say?n Erdo?an'? "saf" mevkiine koymu?. En küçük bir samimiyet ya da olumlu etki dü?üncesi bulunsayd?, bu sözleri özel bir konu?mada de?il, dünya medyas? önünde söylerdi.

Yasa??n henüz yasala?mamas?, y?l sonunda Frans?z Senatosu'na gelecek olmas?, Türkiye'nin beklemesini gerektirir mi ?
Kesinlikle hay?r... Avrupa'n?n hukuk mercilerine ba?vuru haz?rl???, yabanc? bilim adamlar?n?n da kat?l?m? ile derhal ba?lamal?, bu çal??malar her a?amas?nda bütün propaganda araçlar?yla dünyaya duyurulmal?. Fransa devletinden, göze alabilmekteyse, hiç vakit kaybetmeksizin yasal süreci tamamlamas?; sonuçlar?na da katlanmas? talep edilmeli. Ayn? ?ekilde, sivil toplum organizasyonu da, Avrupa ?nsan Haklar? Mahkemesi'ne bireysel ba?vurular da ?imdiden organize edilmeli.
Türkiye'nin iktidar?, Fransa'n?n bu büyük ay?b?n? kabullendi?i ölçüde, bunu ba?kalar?n?n ay?plar? izler. ?ktidar, benzer konularda kötü s?nav vermi?tir. Bu sefer farkl? olsun istiyorum.