Anasayfaİletişim
  
English
Makaleler

SOYKIRIM VE ?SRA?L

Gündüz AKTAN, Emekli Büyükelçi
20 Mayıs 2000 - Radikal

!á½pgn="justify">

Ermenistan ve Ermeni diasporas?, 24 Nisan'? 'soyk?r?m'?n y?ldönümü olarak an?yor. Türklerin soyk?r?m?na u?rad?klar?n? bize ve dünyaya kabul ettirmeye çal???yor.

1915 olaylar?n?n bir trajedi oldu?unu; çok say?da masum Ermeni sivilin de öldü?ünü Türkiye, D??i?leri Bakanl??? Müste?ar? Say?n Kamuran Gürün'ün 20 y?l önce yazd??? ve birçok dile çevrilen bir kitapla esasen kabul etti. Ama gerçek ne ise o kadar?yla kabul etti.

O zamanki nüfusu 1.5 milyon civar?nda olan, abart?larak 3 milyona kadar da ç?kar?lan, Ermenilerin soyk?r?mla yok edildi?i iddias?n? ise reddetti.

?lk kez, iki ?srail bakan? 1915 olaylar?n? soyk?r?m olarak ilan etti. Kendisi dünyan?n en büyük soyk?r?m?na u?ram?? ve bu nedenle bu konuda moral otorite niteli?i kazanm?? bir halk?n siyasi temsilcilerinden böyle bir iddian?n gelmesi önemli.

Türk-?srail ili?kilerinin bölge ve dünya bar??? için stratejik bir de?er kazanmas?n?n hemen ard?ndan neden böyle bir beyan?n yap?ld???n? anlamaya çal??mak do?al.

Bir dizi varsay?ma göre, ?srailli bakanlar Ermeni soyk?r?m? iddias?na gerçekten inanm?? olabilirler. Böyle bir beyan? ancak ba?bakan ve belki de kabinenin izni ya da bilgisi dahilinde yapt?klar? farz edilirse, bu konuda yaln?z olmad?klar? da dü?ünülebilir. ?srail taraf?, çok önem verdikleri Türkiye ile ili?kilerinin, bu tür iddialar? fazla sars?lmadan ta??yabilecek güce ula?t???n? hesaplam?? olabilir. Veya kendileri için moral aç?dan hayati önemde olan soyk?r?m konusunu, Türkiye ile stratejik ili?kilere dahi feda edemeyeceklerini göstermek istemi? olabilir. Ya da ?srail nüfusunun dörtte birine varan kendi içlerindeki Filistinlilerle birlikte ya?amaya yönelirken, kötü örneklerden kaç?nma iradesine sahip olduklar?n? kan?tlamay? amaçl?yordur.

Bu varsay?mlar do?ruysa, sorun politik hesaplardan ari de?ilse de, temelde soyk?r?m?n ne oldu?una ili?kin fikir fark?ndan geliyor denebilir.

Di?er bir varsay?ma göre, ?srail'de ve Yahudi diasporas?nda Holokost konusunda bir süredir iki farkl? görü? belirdi. Bir görü?, 'Holokost öylesine korkunç bir olayd?r ki, tarihte e?i ve benzeri yoktur. Tektir' diyor. Di?er görü?, Holokost'un tekli?ini böylesine vurgulaman?n, di?er insanlar?n olay? anlamas?na imkân b?rakmad???n? ileri sürüyor. Hiç kimse, ba?ka hiçbir toplumunun ba??na gelmemi? veya gelmeyecek bir olayla gerçekten ilgilenemez; bu olay? gerçekten hissedemez ve kurbanlar?n? destekleyemez. ?kinci görü?ün sahipleri, Holokost'u biraz daha vahim, ama di?er soyk?r?mlardan biri olarak göstermeyi daha yararl? buluyorlar. Bu ba?lamda Ermeni olaylar?n? da soyk?r?m saym?? olabilirler.

Bu varsay?mda politik hesaplar?n pay?n?n daha da artt??? seziliyor.

Bir ba?ka varsay?m, Türkiye'nin Amerika'daki Yahudi lobisinden beklentilerini s?n?rlamakla ilgili. Amerika'daki etnik lobiler aras?nda bir anlay?? mevcut. Biri di?erinin temel varl?k nedenine kar?? ç?km?yor. Zira üçüncü bir taraf için aralar?nda ç?kacak bir mücadeleden ikisi de zarar görebilir. Bu nedenle Türkiye, Ermeni lobisinin faaliyetlerine kar?? Yahudi lobisinin deste?ini beklememeli. Tabii ?srailli bakanlar?n bu ç?k??? Ermeni lobisini çok mutlu etmi? olmal?. Politikada mutlulu?un da bir bedeli vard?r.

Ancak bu varsay?m?n, Ermeni soyk?r?m? iddias?n?n neden diasporadan de?il de, ?srail'den geldi?i sorusuna yan?t vermedi?i aç?k.

Nihayet Azerbaycan'la ili?kisi dolay?s?yla Türkiye'nin Ermenistan'a ekonomik abluka uygulamas? sonucu bu ülkenin iç istikrar?na bir türlü kavu?amad???; hatta Ermenilerin ülkeden kaçmaya ba?lad?klar? ileri sürülüyor. Bu nedenle Amerika'n?n ?srail arac?l???yla, soyk?r?m? kullanarak, Ermenistan'?n içinde bulundu?u durumdan sorumlu gördü?ü Türkiye'ye bask? yapt??? söyleniyor.
E?er bu do?ruysa sorun salt politika haline geliyor ve çirkinle?iyor.

Soyk?r?m iddias? bizim için ilke ve onur konusu. Her türlü politik bask?ya direniriz. Önemli olan konunun özü.

O da bir sonraki yaz?da.

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »