PAR?S GEREKS?Z B?R ENGEL YARATACAK

Bir Avrupa Komisyonu üyesinin ulusal parlamentolar?n yasama hakk? konusunda görü? bildirmeye ne yetkisi vard?r, ne de böyle bir al??kanl???. Gelgelelim Avrupa Birli?i bir ülkeyi üyeli?e davet etmeye ba?lad??? andan itibaren Komisyon, Avrupa'n?n in?as? gibi e?siz bir maceray? payla?maya ça?r?lm?? halklar aras?nda mutlaka olu?turulmas? gereken diyalo?un niteli?ine önem verir. Bu özellikle ulusal bir inisiyatifin Avrupa Birli?i'nin tamam? üzerinde etki etti?i durumlarda geçerlidir.
Bugün Türkiye'yle Avrupa Birli?i aras?ndaki diyalog, tüm aç?kl???yla söyleyelim, tehdit alt?nda. Kar??l?kl? anlay??s?zl?klar zaten üstesinden gelinmesi zor bir engel olu?turuyordu. ?imdi bunlara bir de Frans?z parlamentosunun Ermeni soyk?r?m?n?n inkâr?n? cezaland?rmaya yönelik yasa tasar?s?n? oylamaya sunmas? ekleniyor. Sözlerim yanl?? anla??lmas?n. 1915'ten bu yana tüm dünyan?n Ermeni cemaati maddi manevi büyük ac?lar çekti. Katledilmi?, da??t?lm??, ezelden beri ya?ad??? Anadolu'dan kovulmu?, aileleri bir daha hiç birle?emeyecek kadar parçalanm?? olan cemaat, maruz kald??? bu feci adaletsizli?in gerçek ölçe?iyle tan?nmas?n? talep ediyor. Sayg?m?z? hak ediyorlar.
Öte yandan y?llard?r süren reformlar?n etkisiyle Türk toplumu da kendine bakmaya ve devletin i?leyi?ini sorgulamaya ba?l?yor, yeni yönetim kurallar? talep ediyor. Eskinin tabu konular? ele al?nmaya ba?lan?yor, 1915 trajedisi ba?ta olmak üzere geçmi?in miraslar? tart??maya aç?l?yor. 2005 sonbahar?nda ilk kez ?stanbul'da ba??ms?z tarihçiler bir araya geldi ve Osmanl? ?mparatorlu?u'nun çökü?ü s?ras?nda Ermenilerin ya?ad?klar? özgürce tart???labildi. Bu barbarl??? 20. yüzy?l?n ilk soyk?r?m? olarak görenler, bu konferansta ilk kez engellenmeden söz alabildi.

Konu zaten tart???l?yor
Türk Ba?bakan Recep Tayyip Erdo?an da harekete geçerek Türk ve Ermeni tarihçilerden ortak bir komisyon olu?turulmas?, bu komisyonun bir soyk?r?m i?lenip i?lenmedi?ini ara?t?rmas?n? ve bu ara?t?rmadan ç?kacak sonucun ba?lay?c? olmas? önerisinde bulundu. Kimileri bu hareketi tart??may? suland?rmay? ve gündemden dü?ürmeyi amaçlayan basit bir manevra gibi gördü. Bense burada, nihayet bu meseleyi soyut resmi gerçeklik seviyesinden ç?kar?p yeniden bilim insanlar?n?n eline b?rakmaya yönelik en üst düzeyde irade olarak görmeyi tercih ediyorum. Yani bu sanc?l? mesele ve di?er meseleler üzerindeki örtü nihayet yava? yava? aç?l?yor.
Tabii ki ciddi direni?ler var. Dar görü?lü savc?lar ve a??r? milliyetçi avukatlar eserleri ve iddialar?yla geçmi?e fütursuzca el att?klar?n? dü?ündükleri gazeteci, yazar ve akademisyenleri, ceza yasas?n?n 301. maddesi uyar?nca 'Türklü?e' hakaretten mahkeme önüne ç?kar?yorlar. Nitekim Ermenice yazan ünlü gazeteci Hrant Dink de cezas?n?n Yarg?tay taraf?ndan onaylanmas? üzerine A?HM'ye ba?vurdu. Yazar Elif ?afak neyse ki beraat etti. Türk toplumunun önemli bir kesimi ve AB, 301. maddenin suiistimali ve özgürlü?e kar?? yorumlanmas?na kar?? ayakland? ve yasan?n de?i?tirilmesini talep ediyor.
Bu ba?lamda Frans?z milletvekillerinin oylamas?na sunulan yasa tasar?s?n?n sonuçlar?, kabul edilirse felaket olacakt?r. Türkiye'nin kendi içinde, Türkiye-Ermenistan aras?nda ve Türkiye'yle tüm Ermeni cemaati aras?nda diyalo?un, tarihin yaralar?n? nihayet iyile?tirmek ve uzla?ma sa?lamak için mutlaka derinle?mesi gerekirken, bu yasa bir resmi tarihle di?erini kar?? kar??ya getirmekten ba?ka bir i?e yaramayacak. Her iki taraf?n pozisyonlar?n? iyice sa?lamla?t?rarak, tahammül edemedikleri tüm tart??malar? susturmaya çal??an tarih bekçilerine ummad?klar? bir koz vermi? olacak. Dahas? tasar?, dayatmay? amaçlad??? bu tarih yorumunu iyi niyetle payla?mayan milyonlarca Türkü, Avrupa Birli?i üyesi bir ülkede potansiyel suçlu konumuna dü?ürecek.

Türkiye'deki Ermeniler de kar??
Avrupa Birli?i'ni reformlar, özgürlükler ve bilhassa dü?ünce özgürlü?ünü geli?tirecek önemli bir etken gibi gören tüm Türkler üzerinde bu giri?imin yaratt??? çok büyük hayal k?r?kl??? da cabas?. Ermeni patri?i II. Mesrob veya Hrant Dink gibi akl? ba??nda ki?ilerin tümü, yasaya kar?? mesafe koydu. Çözüm bir ültimatom de?il, çözüm diyalog. Tam da böylesine vakur ve itidal gereken bir konuda, tutkular ve tahriklerin ortaya ç?kmas? riskini göze mi alaca??z? Türkiye'de özgür tart??ma ortam?n? tehlikeye mi ataca??z? Böyle olmas? Fransa'n?n, Türkiye'nin ve Avrupa Birli?i'nin ç?kar?na m?d?r? Cevab? bence sorulardan belli.