Anasayfaİletişim
  
English
Makaleler

1915'TE OSMANLI ERMEN?LER?

Taha AKYOL
17 Kasım 2006 - Milliyet

!áellspacing="0" cellpadding="0" width="95%" align="center" border="0">

TÜRK?YE 1915'teki olaylar için "Uluslararas? Tahkim"e giderse ne olur? Evvela tahkim ne demek?
Önce, Türkiye ve Ermenistan bir "tahkim anla?mas?" imzalar. Tarihçi ve hukukçulardan bir Tahkim Kurulu olu?turulur. Bu kurula Türkiye ve Ermenistan e?it say?da hâkim atar. Bu ?ekilde olu?an mahkemenin ba?kan?n? BM Genel Sekreteri ve Lahey Adalet Divan? Ba?kan? tayin eder...
Sonra, Türkiye ve Ermenistan bu heyet önünde tezlerini savunur.
Peki, "soyk?r?m" karar? ç?kar m??
Brüksel Üniversitesi Uluslararas? Hukuk Uzman? Prof. Ru?en Ergeç, tahkim fikrini ilk ortaya atanlardan biridir. 1915 olaylar?n?n hukuken de?i?ik tarzlarda nitelenmesinin tart???labilece?ini ama "soyk?r?m" denilemeyece?ini anlatt?. Soyk?r?m olmas? için "soyk?r?m kast?" gerekiyor.
Prof. Ergeç, Kosova operasyonu için S?rplar?n NATO aleyhine açt??? soyk?r?m davas?nda NATO'nun avukat?yd?. Lahey Adalet Divan?'n?n bu davadaki karar? özetle ?öyle:
"Evet, çok say?da sivil S?rp öldürüldü ama fakat kas?t, S?rplar? k?smen de olsa yok etmek de?il, Arnavutlar? korumak oldu?u için S?rplara kar?? bir soyk?r?mdan bahsedilemez."

Öncesi ve sonras??
Bu durumda 1915 olaylar?ndaki "kast"?n ne oldu?u önemli. Bunu anlamak için olaylar? "tarihsel süreç" içinde de?erlendirmek bir zorunluluktur.
Ermeni isyanlar?n?n ba?lamas?, Birinci Cihan Harbi'ne giri?le Do?u Anadolu'da Ermeni sald?r?lar?n?n t?rmanmas?, Rus ordusuyla i?birli?i, Kars, Ardahan, Zeytun, Van, Bitlis Sivas, Horasan olaylar?, ele geçirilen silah ve cephaneler... Osmanl?'n?n "ordudaki Ermenilerin geri hizmetlere al?nmas?"ndan ba?layarak kademeli olarak ald??? tedbirler, nihayet "tehcir" karar?...
Bütün çat??ma ve ölümler, bütün "k?tal" ve "mukatele"ler bir sürecin parçalar?d?r.
Bu sürecin ortaya konulmas? ispat eder ki, Ermenilere yönelik "k?tal" hareketleri "bir ?rk? yok etme" kast?yla yap?lm?? eylemler de?il, uzun bir "mukatele" sürecinin çe?itli olaylar?d?r.
Ermeni milliyetçileri, bu süreci örtmek için "1915"i tek ba??na al?yorlar; öncesi ve sonras? yokmu? gibi!

Yüksek görevler
Tarihçi Prof. Zafer Toprak'ta tehcir s?ras?nda devlet görevinde bulunan Ermenilerin uzun bir listesi var. Birkaç örnek:

Sak?zl? Armanak Efendi Divan-? Muhasebat, yani Say??tay ?kinci Ba?kan?, sonra birinci ba?kan olacakt?r.
Mebusan Meclisi'nde Mali Kanunlar Encümeni Ba?kan? ?stanbul mebusu Hallaçyan Efendi.
Milletvekilleri Artin Bo?gezeryan, Onnik Efendi, Aram Efendi, Azaryan Efendi.
?stanbul ?l Genel Meclisi'nde Bogos ?erbetçiyan Efendi, Dr. Cevahiryan Efendi, Dava Vekili ?imeon Efendi...
Nazi Almanya's?nda böyle ?eyler dü?ünülebilir miydi?!
Osmanl? bakanlar? aras?nda Agop Kazazyan, Sak?zl? Ohannes, Mikael Portakal pa?alar? ve ünlü d??i?leri Bakan? Gabriel Noradungyan Efendi'yi de hat?rlayabiliriz.
?ttihatç?lar iktidara geldi?inde hocalarla papazlar? kucakla?t?rarak, "Türk, Rum, Ermeni / Gördük bu rûz-i ru?eni" diye mar?lar yapt?rm??lard?.
Bu gerçekleri, bu sürecin bütününü görmeden do?ru hüküm verilemez.
Bugünkü "Soyk?r?m" iddias? politik bir sava?t?r, ç?kmaz sokakt?r.
Tekrar "rûz-i ru?en"ler görmek için politik sava? de?il, kar??l?kl? anlay?? ve sayg? gerekir. Bunun en büyük engeli, etnik-?oven milliyetçi diasporad?r.

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »