!á½p="justify">Hepsi yaralar, sonuncusu öldürür. Türk-ABD ili?kilerinin Ermeni soyk?r?m? yasa tasar?s?n?n kabul edilmesiyle alaca?? dördüncü büyük darbenin di?erlerini geride b?rakabilece?ine ili?kin i?aretler art?yor. Di?er üç darbe, 1964 K?br?s-Johnson mektubu krizi, 1974 K?br?s-silah ambargosu krizi ve 2003'teki Irak tezkeresi-Süleymaniye krizinden sonra 2007 ba??nda bu darbeye ?imdiden haz?rlanmakta fayda var.
Bunun bir nedeni de 7 Kas?m Kongre araseçimlerini kazanan Demokrat Parti bünyesinde bu sorunun Türkiye ile ili?kilerde yol açabilece?i tahribat?n anla??lam?yor olmas?. Dün Demokrat Parti'nin, üstelik d?? politika konusunda uzman isimleri aras?nda say?labilecek Maryland milletvekili Chris Van Hollen ile yapt???m?z görü?mede bunu daha iyi anlama f?rsat? buldum.
24 Nisan'? 'Ermeni soyk?r?m?n? anma günü' olarak ilan etmeyi öngören bu yasa tasar?s? her y?l?n ilk aylar?nda ABD Temsilciler Meclisi önüne gelir. Her y?l, hatta Türkiye'nin ABD'nin Irak sava??na aktif kat?l?m? reddetti?i 2003 y?l?nda bile tasar?n?n Meclis'te oylanmas?, Ba?kan'?n (daha önce Bill Clinton'un, sonra George Bush'un) Meclis Ba?kan?'na yazd??? mektuplarla engellenir.
Bu mektuplarda, Türkiye'nin ABD'nin ve bölgesinde ?srail'in güçlü bir müttefiki oldu?u vurgulan?r. Asl?nda Türk D??i?leri'nin modas? geçmi? lobi çabalar?na bile ihtiyac? olmaz ve silah lobisiyle Yahudi lobisi, Türkiye ad?na gerekli atmosferi olu?turur. Meclis Ba?kan?, Ba?kan'?n tavsiyesine uyup oylamay? yapt?rmaz, tasar? dü?er.

Yani her seferinde siyasi aç?dan bir fatura ödenerek, sorun gelecek y?la ertelenir. Daha do?rusu ertelenirdi. Demokratlar?n Meclisi ele geçirmesiyle ilk kad?n Meclis Ba?kan? Nancy Pelosi'nin sahneye ç?k???na dek demek gerekiyor.
Daha önce de yazd?k; Pelosi, San Fransisco'daki Ermeni kökenli seçmenine, eline güç geçince soyk?r?m anma günü yasas?n? geçirme sözü verdi. ?imdi güç elinde.
Van Hollen, uzun y?llar Temsilciler Meclisi'nin D?? ?li?kiler Komitesi'nde görev yapt?. Saddam Hüseyin döneminde Irakl? Kürtlere kar?? giri?ilen Halepçe katliam? raporunun yazarlar? aras?nda.
Van Hollen, "Yüzde yüz gelir demiyorum ama" diyor, "Bu yasa tasar?s? muhtemelen gündemimize gelecektir." Sonra ?öyle devam ediyor: "Meclis grubu olarak ilk 100 çal??ma saati program?m?za iç politika konular?n? ald?k. O arada Ermeni konusu yok.
Ancak sonra gelmesi mümkün. Gündeme gelirse de, Ba?kan istese de istemese de oylanabilir. Oyland??? takdirde de, büyük ihtimalle kabul edilir."
Van Hollen, Irak'?n gelece?i üzerine konu?urken s?k s?k Türkiye'nin stratejik öneminden, dostlu?unun devam?n?n öneminden söz etti. Bu sözlerini hat?rlat?p Ermeni yasa tasar?s?n?n Türk-ABD ili?kilerini nas?l etkileyece?ini dü?ündü?ünü sordu?umda ald???m cevap, bende Demokratlar?n dünya meselelerine henüz bütün boyutlar?yla bakamad??? izlenimine yol açt?. Cevap ?uydu: "Umudum o ki, iki ülke bu konuya dürüstçe yakla?acak ve bu konuda görü? ayr?l??? içinde olduklar?n? kabul edeceklerdir."
Demek ki, ABD'nin uluslararas? ili?kilerden anlayan bir milletvekili, di?er ülkelerde de zincirleme etkiye yol açabilecek ?ekilde Ermeni soyk?r?m? günü ilan?n?, Türkiye'nin basit bir görü? ayr?l??? olarak yorumlay?p yoluna devam etmesini bekliyor.
Demokratlar?n bu noktada 'Türkiye'yi küstürmemek' ad?na bulduklar? formül daha da naif. Temsilciler Meclisi oylayarak kabul edecek, sonra Ba?kan'?n mektubu Senato a?amas?nda i?leme konularak bekletilecek gibi bir formül bu. Yani ABD Temsilciler Meclisi Ermenilerin Türkler taraf?ndan soyk?r?ma u?rat?ld???n? kabul edecek, Türkiye de bunun yasalla?mam?? olmas?ndan dolay? rahatlayacak; umut edilen bu.

Türkiye'nin bu yasa tasar?s?n? lobi manevralar?yla erteletme siyaseti karaya oturmak üzere.
Birincisi, ABD'li Demokratlara, i?in bu kadar kolay olmad???n? do?ru kanallar bularak, iyice anlatmak gerekiyor.
?kincisi, i?in özüne yönelik çal??may? ba?latmak, h?zland?rmak gerekiyor.
Ermeni meselesinin özüne yönelik olarak D??i?leri Bakan? Abdullah Gül'ün uluslararas? uzla?mazl?k mahkemesi aray??? sonuç getirir mi? 'Ortak tarih çal??mas? yapal?m' demenin ötesinde ne yap?labilir? Bunlara bir an önce bakmak laz?m. Aksi halde, Ba?bakan Tayyip Erdo?an tam da nisan-may?s aylar?ndaki cumhurba?kanl??? seçimleri öncesi tahmini zor sorunlarla kar?? kar??ya kalabilir.
Eskiden saatlerin üzerine yaz?lan Latince 'Hepsi yaralar, sonuncusu öldürür' sözünde ba?ka bir boyut daha var: Öldürücü darbeyi vuran sonuncusu olur, o dakikan?n geldi?ini art?k geri dönü? olmad???nda anlar?z. O nedenle i?i ciddiye almakta fayda var.