!á½ p="justify">
Orhan Pamuk, Nobel’i verenlerin dedi?i gibi, gerçekten “... kentinin (?stanbul’un) melankolik ruhunun izlerini sürerken, kültürlerin birbiriyle çat??mas? ve örülmesini gösteren yeni simgeler bulan...” m?d?r?
Etyen Mahçupyan’la ayn? gazetede yazan, kusura bakmas?n, kendisini bu yaz?s? vesilesiyle fark etti?im Dr. Selim Hanc?o?lu Nobelcilerin dediklerinin do?ru olup olmad???n? bir bir inceliyor. Dr. Hanc?o?lu’nun, tenkidî makalesi dün verdi?im Etyen Mahçupyan’?n yaz?s?yla taban tabana z?t:
“.... Edward Said’in, ’Oryantalizm, Bat? taraf?ndan zay?f oldu?u için Do?u’ya empoze edilen bir doktrindir. Bat? bu hareketi ile Do?u’yu kendi içinde eritmek ve aradaki farklar? kald?rmak istemektedir.” (Edward Said, Oryantalizm (Do?ubilim), Sömürgecili?in Ke?if Kolu, Tercüme eden: Nezih Uzel, P?nar Yay., ?st. 1982, s. 7) ifadesi, Bat?’n?n Do?u’ya hükmetmesi konusunda, askerî veya zorlay?c? bir politika d???ndaki seçeneklerine i?aret etmesi bak?m?ndan önem ta??maktad?r. Özellikle “Do?u’yu kendi içinde eritmek ve farklar? kald?rmak” temas?, Bat?’n?n Do?u’ya, bilhassa da Müslüman dünyaya yönelik bütün tav?rlar?nda ve kararlar?nda ortaya ç?kan bir temel hareket noktas? olmu?tur. Bat?’da önemli sosyal, kültürel ve psikolojik sorunlar?n, hiç zaman kaybedilmeden do?rudan Türk toplumuna ithali, insan?m?z?n hiç de ya?amad??? ve tamamen yabanc?s? oldu?u kavramlar?n bir anda etraf?m?z? sar?p sarmalamas?, derin felsefî, dinî ve psikolojik bo?luklar, sahte aray??lar, uydurma devâlar, asla ya?amad???m?z ve tabiî bir süreçte ortaya ç?kmam?? olgu ve durumlar?n neticesinde gerçekle?mektedir.
Bat? beyniyle dü?ünen Türk yazar ve ?airlerin ’XVIII. yüzy?l ?airi Nedim’de homoseksüellik’, ’Osmanl? ?iirinde cinsellik’, ’Do?u’da kad?n’, ’Do?u’da ensest ili?kiler’gibi konular?n tercih sebebi de ’farklar? kald?rmak ve Do?u’yu Bat?’n?n gövdesinde eritmek’tir. Bat?’da ya?anan her bunal?m? Do?u’da da var etmek, kurgulamak ve böylece kendi sorununa bütün dünyay? ortak etmek, farkl? bir kültürel yay?lma metodu olarak görünmektedir. Böylece, kendi topra??na ait meseleleri, öz de?erlerini, halk?n?n inanç, ya?ant? tarz? ve kabullerini asla tan?mayan bir ara?t?rmac?n?n, metot ve zihniyet bak?m?ndan ’yabanc?la?mas?’, -yeni bir kavramla- ’yerli oryantalist’ olmas? kaç?n?lmaz hale gelmektedir. Sorunlar?n men?eini de?il, Bat?’da alg?lan?? biçimini ve önemsenme derecesini ölçüt kabul eden zihniyet, k?sa zamanda Avrupa Birli?i, Bat?l? kad?n kurulu?lar? ve sivil toplum kurumlar? gibi te?vik, destek ve finans kaynaklar?n?n ’önemsedi?i’ konulara yönelecektir. Ülkemizde çok önemli olan baz? sorunlar?n ancak Bat?’da de?er kazand??? zamanlarda ele al?nmas?, bu anlamda dikkat çekicidir. Bu alg?lama biçimi, Avrupa Birli?i sürecinde daha da yayg?nla?acak ve zamanla “ortak sorunlar” ad? alt?nda Bat?’n?n ana gündemine eklemlenmi? bir Türkiye ve Türk insan? in?â edilecektir. Oysa insanl???n ortak sorunlar?na duyars?z kalmamakla birlikte, önce bölgesel sorunlarla ve ülkenin ana gündemindeki konularla ilgilenmek çok daha gerçekçi bir yakla??m olacakt?r.
?çinde ya?ad??? toplumu, ancak bir yabanc?n?n tan?yabilece?i kadar anlayan ve ortak toplumsal kabulleri birer ritüel olarak gören baz? Türk entelektüellerin, bu anlamda toplumu ancak tan?d?klar? kadar yorumlayabilmelerine
de ?a?mamak gerekir! Son günlerde isminden bir vesile ile söz ettiren Orhan Pamuk’un Kar roman?nda buna örnek olacak birçok ilginç bölüm var. “ (” Kahramanl??? hak edebilmek! “ Zaman, 14 Ekim 2006.)
Dr. Selim Hanc?o?lu, fikirlerini ilmin imbi?inden geçiriyor. Yazd?klar?n? çok önemsedim. Biz de ” farkl? “ ve ” sivri “ kelimelerle çok daha aç?k ayn? ?eyleri söylemiyor muyuz?!
Bugün meseleyi bitiririm diye dü?ündüm ama bitmedi. Dr. Selim Hanc?o?lu, Orhan Pamuk’un ” Kar “ roman?ndan hareketle Orhan’?n ” oryantalist fikir yap?s?n? “ ortaya koyuyor. Bu örnekleri de görmeniz gerekir. Yar?na...