le="TEXT-ALIGN: juŽÿ8ZORUNLU VE OLUMLU B?R ADIM"!ÝT€À="justify">Son y?llarda Türkiye'yi en fazla zorlayan alanlardan biri muhakkak ki Ermeni meselesi diye adland?r?lan, ancak çok yönlü niteli?i bazen göz ard? edilen sorunlar yuma??yd?. Meselenin bir yönü iki taraf?n farkl? alg?lad??? ve farkl? bildi?i bir tarihsel aral???n en az?ndan konu?ulabilir hale getirilmesiyken, ayn? anda Türkiye/Ermenistan ili?kilerinin normalle?mesini ve Türkiye'deki gayrimüslim az?nl?k politikas?n?n demokratikle?mesini ima ediyor. Ancak konu burada da bitmemekte... Çünkü global dünya ülkeler aras? ve ülke içi siyaseti d?? dünyadaki göçmen topluluklar arac?l???yla küresel bir boyuta ta??rken, bu göçmenleri bar?nd?ran d?? ülkeler de ya?anmakta olan gerilimi kendi politik aray?? ve taktiklerinin parças? olarak kullan?yorlar.

ý"/>
Di?er taraftan bu tür t?kanmalarda hep olageldi?i üzere, her iki yanda da gerilimi sürdürmeyi hedefleyen, buradan kendi siyasi cemaatine yönelik ideolojik rant üreten kesimler mevcut. Dolay?s?yla Ermeni meselesi hem içeriden hem de d??ar?dan gelen çok yönlü bask?lar, talepler ve manipülasyonlar sonucu bir paralizasyon yarat?yor. Ulus-devlet siyaseti ise kar??l?kl? taviz hesab?na dayal? oldu?u için bu t?kanmay? çözmekten ziyade sürdürmeye te?ne. Çünkü kim ilk ad?m? atsa kendi içindeki milliyetçi kesim taraf?ndan taviz vermi? olarak görülebiliyor ve hele seçime giden ülkelerde bu tür cesur d?? politika ad?mlar?n?n at?lmas? son derece zorla??yor. Sonuçta 'politika' kar??l?kl? olarak devletlerin kendilerini 'yap?c?' bir imajla süsleyip, kar??lar?ndakini mümkün oldu?unca uzla?maz gösterme çabas?na indirgeniyor.

Böylece her iki tarafa da zarar veren ili?kisizlik süreçlerini neredeyse ilelebet sürdürme e?ilimine teslim olunuyor... Ta ki bu mekanik dengeyi k?racak bir konjonktür de?i?ikli?i ortaya ç?ks?n ve taraflardan hiç olmazsa biri hareketsizli?in yüksek maliyetler içeren riskli bir pozisyon oldu?una kanaat getirsin. Ermeni meselesinde de geldi?imiz nokta bu: D?? konjonktür aç?s?ndan ana de?i?iklik herkesin bildi?i üzere ABD Kongre'sinde Demokratlar?n uzun bir aradan sonra yeniden ço?unluk sa?lamalar?. Çünkü Demokratlar ile Ermeni diasporas? aras?nda yo?un bir ili?ki gelene?i mevcut ve Bush yönetiminin Irak nedeniyle son derece k?r?lgan oldu?u bir ortamda soyk?r?m?n tan?nmas? talebinin Kongre'den geçme olas?l??? hayli yüksek. Gerçi bu ABD bile olsa, herhangi bir ülkenin kendi parlamentosunda bir ba?ka co?rafyan?n tarihine ili?kin siyasi karar almas?n?n herhangi bir yapt?r?m? olamaz. Ne var ki ABD'nin böyle bir tasar?y? kabulü, di?er ülkelere s?çrayacak bir 'soyk?r?m? tan?ma' dalgas?n? tetikleyebilir ve Türkiye global dünyada manevi bir yaln?zl??a sürüklenebilir.

Bu nedenle art?k Türkiye'nin 'Ermeni meselesi' denen konunun her veçhesinde proaktif olmas? ?art. D??i?leri Bakan?'n?n hafta içinde aç?klad??? 'yarg?ya gitme' karar? zorunlulu?un dayatt??? bir cesaret gibi gözükse de do?ru yönde at?lm?? bir ad?m. E?er Ermenistan da bu tür bir 'tahkim' müessesesinin çal??mas?na evet derse, en az?ndan her iki toplumun ortak tarihimizi bilme ve olaylar? ötekinin gözünden alg?lay?p anlama ?ans? olur. Ancak yarg? tabii ki bir risk de içeriyor: Karar?n hangi yönde ç?kaca?? konusunda kimse yüzde yüz emin olamaz... Dolay?s?yla ne tür bir karar ç?karsa ç?ks?n, bunun kaybeden taraf? daha da içe kapatmas?na, kendi kimli?ini travmalarla besleme al??kanl???na meydan vermemesi laz?m. Bunun yolu ise yarg? sürecine paralel olarak iki toplum aras?nda her türlü ticari, kültürel ve sosyal ili?ki imkanlar?n?n mümkün oldu?unca art?r?lmas?d?r. Türkiye/Ermenistan s?n?r? formel olarak aç?l(a)masa bile, uygulamada aç?lmak zorundad?r. Çünkü tart??may? ku?atacak psikolojik ortam, yarg?n?n sadece tarihe de?il, Türkiye'nin bugünkü tavr?na da bakmas?na neden olabilir...