LOZAN SONRASI ERMEN? MESELES? |
| !àá P="justify"> Lozan'da Bat?l? ülkeler, menfaatleri gere?i Türkiye d???ndaki Ermenilere s?rt çevirdiler. Lozan bir nevi, d?? Ermenilerin hezimeti oldu. Lozan'dan bu yana cumhuriyet devrinde, Türkiye'de bulunan Ermeni as?ll? Türk vatanda?lar?n?n devlet aleyhine herhangi bir faaliyetleri aç?k ya da gizli olmam??t?r. rek Rusya'n?n hakimiyeti alt?na girmi?tir. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli?i'nin a??r bask?s? alt?nda H?nçak Partisi gücünü kaybetti. Buna mukabil Ermeniler Ta?nak Partisi etraf?nda birle?tiler. Ve Türkiye'ye kar?? mücadelelerini ve Büyük Ermenistan hayallerini Bat? ülkelerinde devam ettirme karar? ald?lar. Yunanistan'daki Ermeniler Türkiye'deki 11 suikast te?ebbüsünün 7'sine kat?ld?lar. Hatta Ankara'ya suikast için gelen Manuk Manukyan, Türkiye taraf?ndan idam edildi. 1927'de Ermenilerin kurdu?u HOYBUN Cemiyeti, ?ngilizlerin Do?u Anadolu'da destekledikleri isyanlara kat?ld?. 1929 y?l?nda bu cemiyet ile ?ngilizler aras?nda ihtilaf ç?k?nca, 1930 y?l?nda HOYBUN feshedildi.
?kinci Dünya Harbi öncesi, Bat? ülkelerinde ya?anan ekonomik ve siyasi krizler, dikta ve ideolojik rejimler sebebiyle Bat? ülkeleri Ermenilere fazla yüz vermediler. Bu sebepten dolay? Ermeniler bütün gayretlerine ra?men Ermeni meselesini gündeme getiremediler. Bu devrede Ermenilere en fazla destek veren Yunanistan oldu. Ta?nak partisine mensup militanlar?n Yunanistan'da üslenmesini temin ettiler ve Ermenilerin Türkiye aleyhindeki faaliyetlerini desteklediler. Böylece Anadolu'daki hezimetlerin intikam?n? Ermenileri kullanarak almak istediler.
1923 sonras? Ermeni meselesinin odak noktas? ve terör üssü Lübnan oldu. 1915 y?l?nda Osmanl? Devleti, Rus ordusu ile i?birli?i yapan 1.5 milyon Ermeninin 500 binini Suriye, Irak ve Lübnan'a mecburi göçe (tehcir) mecbur etmi?ti. Lübnan Fransa'n?n mandatenli?inde yani sömürgesi idi. Lübnan'daki Ermenilere büyük imkanlar tan?d?. Onlar?n siyasi ve ekonomik hayatta güçlü olmas?n? temin etti. Bir zaman sonra Lübnan siyasi hayat?nda Ermeniler tesirli oldular. Fransa'n?n te?vikiyle terör örgütleri olan Ta?nak, H?nçak ve Ramgavarlar siyasi parti olarak ortaya ç?kt?lar. Bu partiler içinde Ta?nak daha güçlü olarak ortaya ç?kt?. Rusya'n?n dünya Ermenilerinin hamili?ini üstlendi?i y?llarda; Ta?nak partisi dünya Ermenilerinin merkezinin Lübnan oldu?unu iddia etti. Lübnan Ermeni Kilisesi Antillias Katogikoslu?u, Erivan'daki Eçmiyazin'i tan?mad???n? 1933 y?l?nda ilân etti. ?ki kilise aras?ndaki mücadele ayn? y?l New York'ta yap?lan Dünya Kiliseler Toplant?s?'nda gündeme geldi. 1957 y?l?nda Antillias resmen ba??ms?zl???n? ilân etti. 1939 y?l?nda Hatay Türkiye'ye ilhak edilince Fransa ve ?ngiltere tela?land?. Fransa'n?n iste?i üzerine Lübnan Ta?nak Ermenileri 1939 Kongresinde Kürtlerle i?birli?i karar? ald?lar. ?ngilizlerin emrindeki Kuzey Irak Kürtleri ile Fransa himayesindeki Lübnanl? Ermeniler 1939 y?l?nda "Kürt-Ermeni Karde?lik ve Dostluk Cemiyeti"ni kurdular. ?kinci Dünya Harbi ç?k?nca ülkeler kendi dertlerine dü?tüler ve Ermenileri unuttular.
?kinci Dünya Harbi'nin sonunda ABD'nin mali, g?da, silah ve para yard?m? ile dünya siyasetine güçlü olarak ç?kan Rusya, Türkiye üzerinde bask? kurabilmek için Ermeni meselesini gündeme getirdi. Haziran 1945'te Eçmiyazin'de yap?lacak Ermeni Katogikosu seçimini bahane ederek Ermeni kurulu?lar?n?n ileri gelenlerini toplad?. Bu dini toplant?ya siyasi veçhe verilerek Kars ve Ardahan'?n Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne (Ermenistan'a) ilhak? görü?ü ile Türkiye'den toprak talebi yap?ld?. Sovyetler Birli?i'ndeki Ermenilerin rahat ve mutlu olduklar? belirtildi. Rusya bu toprak talebini Temmuz 1945'te toplanan POTSDAM Konferans? ve daha sonra toplanan Birle?mi? Milletler kurulu? çal??malar?na getirdi. 1947 y?l?nda New York'ta Dünya Ermeniler Birli?i'nin toplant?s?n? sa?layan Rusya, Kars ve Ardahan'?n Ermenistan'a ilhak? karar? ald?. Birle?mi? Milletler'e muht?ra verdiler. Fakat ABD ile Rusya aras?nda ba?layan "So?uk Sava?" ve dünya hakimiyeti mücadelesinde Türkiye'nin ABD saf?nda yer almas? üzerine Rusya geri ad?m att?. Bo?azlar'da üs ve Kars, Ardahan'?n ilhak? meselesi ask?ya al?nd?. | | | « Geri | | « »
|
|
|
Anasayfa
Ýletiþim
Makaleye Yorum Yaz
Tavsiye Et
