ERMEN? MESELES? -2- |
| !áH€ ="justify">Mondros Mütarekesi üzerine Müttefik (Bat?l? ülkeler) Osmanl? topraklar?n? ve Anadolu’yu kendi aralar?nda payla?arak i?gal ve istila ettiler. Ve akabinde çok geni? ölçüde katliama giri?tiler. Gaziantep ve Kahramanmara?’ta Ermeni lejyonlar?ndan meydana gelen Frans?z ordusunun katliamlar?, bu illerde ya?ayan Türk halk?n?n mücadele azmini kamç?lad?. Bu illerdeki halk?n, Frans?z ve Ermenilere kar?? direni? ve mücadeleleri zaferle neticelendi. Silahl? Ermeniler silahs?z Türkler kar??s?nda ilk hezimetini ac? olarak ya?ad?lar. Fakat 10 A?ustos 1920’de ?stanbul’daki hükümete zorla “SEVR ANTLA?MASI”n? dikte ettirdiler. Bu anla?ma hukuk lisan?na göre ölü do?mu? bir anla?mad?r. Bu anla?man?n hukuki me?rulu?u için Osmanl? Meclisinde müzakere ve kabulü ile hepsinin üstünde Osmanl? Sultanlar?n?n imza ve tasdiki gerekiyordu. Osmanl? Sultan? bu anla?may? tasdik ve imza etmedi?i gibi kabulü mümkün de?ildir ?eklinde irade beyan etti. Ama bu gayri hukuki anla?maya dayanarak Rusya’n?n kurdu?u Ermenistan; Sevr Antla?mas?yla ABD’nin iste?i do?rultusunda Karadeniz ve Akdeniz’e aç?lan bir toprak parças? Do?u Anadolu, Karadeniz ve Akdeniz bölgesinden verilen toprak parças?n? istila için, Anadolu’yu i?gale ba?lad?lar. Do?u Anadolu’daki Türk birliklerinin komutan? Kâz?m Karabekir Pa?a, Ermenilerle sava?a giri?ti ve Ermeniler yenilerek geri çekildiler. Ermeniler yeni kurduklar? devletin tehlikeye girdi?ini görerek Kars ve Gümrü Anla?malar?n? Ankara hükümetiyle imzalad?lar. Bu s?rada Ankara hükümeti Bat?’da Yunan istilas?na kar?? sava?t??? için Kars ve Gümrü Antla?mas?ndaki s?n?rlar? yeterli gördü. Bol?evik Rus hükümeti Kafkasya’da hakimiyetini art?rd?. Ve Ermenistan Cumhuriyetinin ba??ms?zl???na son vererek Ermenistan’? Sovyetler Birli?ine dahil ettiler. Ermeniler Büyük Ermenistan pe?inde ko?arken ellerindeki devleti de kaybettiler ve Ermenistan Sovyetler Birli?i maskesi ile Rusya’n?n istilas?na u?rad?.
Anadolu halk?n?n istilac? güçlere kar?? yapt??? ?stiklâl Harbi Türklerin zaferi ile neticelendi. Ankara hükümeti ile Bat?l? ülkeler aras?nda Lozan ?ehrinde bar?? görü?meleri ba?lad?. Silah? elinden al?nan Türklerin kar??s?nda yenilen Ermeniler, sava? meydanlar?nda kazanamad?klar? topraklar? bar?? görü?meleri masas?nda elde etmek için 28 Ekim 1922’de ba?layan Lozan Bar?? görmü?melerine Aharonyan, Aleksandr Hadisyan, Noradukyan ve Leon Pa?ayan’dan ibaret “Birle?ik Ermeni Heyeti” Lozan’a geldiler. Hedeflerini 3 madde halinde ifade ettiler. Bu maddeler; 1-Birle?ik ve Ba??ms?z Ermenistan’?n kurulmas?n? gerçekle?tirmek 2-Bu gerçekle?medi?i takdirde geçici çözüm olarak Ermeni yurdunun kurulmas?n? sa?lamak 3-Bar?? görü?melerine kat?lmalar?n? sa?lamak. Ermeniler Birinci Dünya Sava??nda Osmanl? Devletini y?kmakta Bat?l? ülkelere yapt?klar? asker yard?m? ve hertürlü deste?e kar??l?k toprak ve 10 milyar Frans?z frang? tazminat istediler.
ABD 18 Aral?k 1922 tarihinde “Lozan Konferans?nda Ermeni Milli Yurdu için yeterli büyüklükte bir toprak parças?n? ay?rmak ?art? ile ABD Ba?kan?n?n 20 milyon dolarl?k bir paray? hazineden ödünç vermeyi yetkili k?lar.” Bir karar tasar?s?n? ABD Kongresine sunar ve 30 Aral?k 1922’de Lozan Konferans? Az?nl?klar Alt Komitesine bir nota vererek Ermeni Yurdu olarak Hatay-?skenderun- Adana bölgesi ile bunun kuzey ve do?uya uzanan bölgeleri Ermeni Yurdu olarak talep etti. ?ngiltere bunu kabul ve tarihi hak olarak gördü. ?talya da ayn? görü?te idi. Fransa ise Türk egemenli?i alt?nda Ermenilere idari ve yerel özerklik istiyordu. Rusya bu tasar?ya kar?? ç?kt?. Türkiye bütün görü?leri reddetti. Lozan’? halen ABD ve Rusya tasdik etmemi? iki ülkedir. Lozan’da kendi menfaatlerini dü?ünen Bat? ülkeleri, Ermenilere s?rt çevirdiler. | | | « Geri | | « »
|
|
|
Anasayfa
İletişim
Makaleye Yorum Yaz
Tavsiye Et
