!â'="justify">DARFUR ÇIKMAZI
Uluslararas? Ceza Divan?'n?n ba?savc?s?, Luis Moreno-Ocampo'nun, Roma Statüsü'nü imzalam?? olan  devletlerin temsilcilerinin bir araya geldi?i 5. Taraf Devletler Kongresi'nde yapm?? oldu?u aç?klamalardan, Darfur'da vuku bulan mezalimlerden sorumlu olanlar?n çok yak?nda kovu?turmaya tabii tutulacaklar? anla??lmaktad?r. Ocampo, tarafs?z bir ?ekilde Darfur'da i?lenen suçlar? incelemek için gerekli kan?tlar?n toparlanabildi?ini ifade etmi?tir.  Bu durum sava? suçlular?n cezas?z kalmayaca??n? ortaya koymas? nedeniyle, olumlu bir geli?me olarak de?erlendirilmesi gerekmektedir. Ne var ki ülkenin bahse konu bölgesinde devam eden insanl?k dram?n?n yak?n bir tarihte sona ermesi mümkün görünmemektedir.
Son üç y?l içerisinde Darfur bölgesinde 200 bin kadar ki?inin ölümüne, iki milyon kadar?n?n ise yerlerinden olmas?na neden olan ?iddet olaylar? devam etmektedir. Geçen Pazartesi günü, Janjawid milis güçleri Kuzey Darfur  eyaletinin ba?kenti olan Al-Fashir'e bir sald?r? düzenlemi?lerdir. Ba?kan?n k?demli dan??man? olan Minni Arkoy Mianawi, bu sald?r?n?n sona ermemesi halinde, mevcut koalisyon hükümetinin bozulaca??n? ve partisinin de May?s ay?nda imzalanm?? olan bar?? antla?mas?ndan çekilece?ini dile getirmi?tir. Minni Minawi'nin Sudan Kurtulu? Ordusu, bahse konu bar?? antla?mas?n? imzalam?? olan tek isyanc? gruptur.
Bu arada Popüler Kuvvetler Birlikleri (PKB) ad?n? ta??yan yeni bir isyanc? grup da Hartum'a kar?? silahl? mücadeleye giri?mi?tir. PKB ayn? zamanda, Hükümet’e ba? kald?rmalar? için, Sudan Kurtulu? Harekat? ve Ulusal Kurtarma Cephesi ad?n? ta??yan  isyanc? gruplara ça?r?da bulunmu?tur. Hat?rlanaca?? üzere, Ulusal Kurtarma Cephesi’nin Sudan Ordusu'nu bozguna u?ratm?? oldu?unu aç??a vurmu? olmas? üzerine, Hartum, Birle?mi? Milletler Güvenlik Konseyi'n?n Sudan özel temsilcisi Pronk'un görevine son vermi?ti.
Birle?mi? Millletler Genel Sekreteri Kofi Annan, görev süresi sona ermeden, Darfur krizini çözüme kavu?turaca??n? taahhüt etmi?ti. Ancak son geli?meler ve özellikle de  son bar?? giri?imlerine vurulan darbeler bunun nas?l gerçekle?tirilece?i konusunda ciddi ku?kulara yol açmaktad?r. Sudan'da, BM bar???-koruma ile Afrika Birli?i güçlerinin birlikte konu?lanmas?n? öngören ve Kofi Annan taraf?ndan Kas?m'?n son haftas?nda önerilen uzla?ma, Sudan Hükümeti taraf?ndan kabul edilmemi?tir. Sudan Ba?kan? Omar el-Bashir, B.M. bar?? gücüne mensup kimsenin ülkesine giremeyece?ini dile getirmi?tir. Ancak, B.M. taraf?ndan yap?lacak olan lojistik ve finansal deste?e de kar?? ç?kmayaca??n? söylemi?tir.
Beyaz Saray taraf?ndan Sudan'?n özel temsilci olarak tayin edilen Andrew Natsios, Hartum'un Ocak ay?na kadar uluslararas? bir çözümü kabul etmemesi halinde, ABD ve müteffiklerinin  “B plan?na” müracaat edeceklerini dile getirmi?tir. Bu çerçevede, el- Bashir  " d?? ülkeler taraf?ndan bize yapt?r?mlar?n uygulanmaya ba?land??? bir anda, tanr? bize petrol verdi" sözlerini sarf etmi?tir. Di?er bir deyi?le, el-Bashir birçok ülkenin Sudan'daki yeralt? zenginliklerine muhtaç oldu?unu dile getirmi?tir. Bu nedenden ötürü Bat?'n?n bu konuda sert önlemler almayaca?? hususunda Sudan Ba?kan?’n?n son derece emin oldu?u anla??lmaktad?r.

SREBREN?TSA'DA GÖREV YAPAN HOLLANDALI ASKERLER?N ÖDÜLLEND?R?LMES? 
Srebrenitsa'da sivil halk? korumakla görevlendirilmi? olan Hollandal? askerler, insanl?k çerçevesinde görevlerini yerine getirmekte ciddi ba?ar?s?zl?klar?na ra?men, kendilerine 'hizmetlerinden' ötürü devlet ni?an? verilmi? olmas? büyük tepkilere neden oldu. Eski Yugoslavya'da cereyan eden ve üç y?l süren Bosna Sava?? esnas?nda, Bosnal? S?rplar, kendileri için özel bir stratejik de?ere sahip olan Srebrenitsa'y? defalarca ele geçirmeye çal??m??lard?.
Srebrenitsa'n?n Birle?mi? Milletler korumas? alt?nda "güvenli bölge" ilan edilmi? olmas?n?n ard?ndan binlerce sivil Bo?nak, Hollandal? askerlerin kontrolündeki bu bölgeye s???nm??t?. Hollandal? askerlerin korumu? olduklar? ?ehri, Mladiç komutas? alt?nda bulunan S?rp güçlere teslim etmeleri sonucunda,  11 Temmuz 1995 tarihinde  askerlik ça??nda bulunan 8.000 Müslüman erkek katledilmi?ti.
Hollandal? askerler, yapt?klar? aç?klamalar?nda katliama seyirci kald?klar?n? itiraf etmi?lerdir. Hollanda hükümeti ise ya?anan geli?melerden ötürü sorumluluk kabul etmemektedir. Ancak  Hollanda, Bosna-Hersek'e her sene 20 milyon ABD dolar?na varan yard?mda bulunmakta ve bu mebla??n?n üçte biri Srebrenitsa'n?n yeniden imar? için ayr?lmaktad?r.
Srebrenitsa ve Bo?nak sivilleri S?rplara teslim eden Hollandal? askerlere, madalya verilmi? olmas? Türkiye'de de, özellikle Balkan göçmenleri aras?nda, büyük tepkilere yol açm??t?r. Savunma Bakan?, Henk Kamp ise, yetkilerinin yetersizli?i nedeniyle, Hollandal? askerleri suçlaman?n do?ru olmad???n? savunmu?tur.
Avrupa'n?n uzun zaman lakayt kald???, göbe?inde cereyan eden bu büyük insani facian?n boyutlar?, 2 A?ustos 2001 tarihinde dünya kamuoyunun dikkatine getirilmi?ti. O tarihte, Radislav Krstic, Srebrenitsa'da askerlik ça??nda bulunan  8.000 Müslüman'?n öldürülmesini planlamak ve buna fiilen kat?lmakla soyk?r?mdan suçlu bulunmu?tu. S?rp komutan Ratko Mladiç ile Bosnal? S?rp yönetici Radovan Karadziç ise, Srebrenitsa'da ya?anan kanl? olaylar ba?lam?nda soyk?r?ma i?tirak ile soyk?r?m, insanl??a kar?? suçlar ve sava? suçlar? i?ledikleri gerekçesiyle bahsi geçen Mahkeme taraf?ndan halen aranmaktad?rlar.

EL-DÜCEY?L DAVASINA YÖNELT?LEN ELE?T?R?LER
Ba?dat'ta kurulmu? olan Irak Yüksek Ceza Mahkemesi'nde yarg?lanan Saddam Hüseyin, kendisine kar?? suikast giri?imin yap?ld??? El-Duceyil kentinde yerle?ik halka kar?? öldürme, i?kence ve zorla göç ettirme gibi suçlardan ötürü, 5 Kas?m tarihinde idam cezas?na çarpt?r?lm??t?r.
?nsan Haklar? Denetleme Kurumu, El-Düceyil davas?na ili?kin yay?mlam?? oldu?u  97 sayfal?k raporunda, Irak Yüksek Mahkemesi'nin dava esnas?nda usule ve esasa  ili?kin ciddi hatalar yapt???n? ileri sürmektedir. Davada adalet ve tarafs?zl?k ilkelerinin gözetilmedi?i dile getirildi?i  bu rapora göre, Mahkeme'nin Saddam Hüseyin  ile onunla birlikte idam ile hapis cezalar?na çarpt?r?lm?? olanlar hakk?nda vermi? oldu?u kararlar?n, tart??maya aç?k olduklar? vurgulanm??t?r. Bahse konu rapor, El-Düceyil davas? ile ilgili bugüne kadar yap?lm?? olan en kapsaml? incelemeyi olu?turmaktad?r.
?u an itibariyle  Temyiz’de incelenmekte olan mahkeme kararlar? hakk?nda nihai hükümlerin Oca??n ortas?nda verilmesi bekleniyor. E?er Saddam Hüseyin hakk?ndaki idam karar?  Temyiz Dairesi taraf?ndan da onaylan?rsa, Kürtlere kar?? yapm?? oldu?u iddia edilen soyk?r?m ile ilgili davas? sonuçlanmadan kendisinin idam edilmesi söz konusu olabilir.