!á½p="justify">TESEV'in geçen hafta Kafkaslar konusunda Brüksel'de yapt??? toplant?n?n tek sonucu, Türkiye için en büyük tehlike potansiyelinin art?k bu bölge oldu?unun anla??lmas? oldu. Son elli y?lda Ortado?u'da sava?lar patlad?, ama bize bula?mad?. Makendoya'daki son anla?madan sonra Balkanlar'da gerilim dü?tü. AB üyeli?inde ilerledikçe Türk-Yunan ihtilaflar?n?n krize dönü?me ?ans? da azal?yor.
Oysa Kafkasya'da çat??malar sürüyor.
Topraklar i?gal alt?nda. Her yer göçmen dolu. ?syanlar ç?k?yor. Katliamlar yap?l?yor.
Kentler ve kasabalar harabeye dönüyor.
Ve bu bölge üstüne üstlük dünyan?n en önemli gaz ve petrol kaynaklar?na sahip.
Gözlerin Afganistan'da topland??? ?u s?rada
dahi Kafkasya'n?n dünyan?n en önemli jeostratejik noktas? oldu?u söylenebilir.
Bölge güneyden Araplar, do?udan ?ran ve hem do?u hem bat?dan Türklerle gelen ?slam ile bat?dan Bizans ve kuzeyden Rusya ile gelen H?ristiyanl?k'?n kar??la?t???, sava?t??? ve kayna?t??? bir alan. Yüksek da?lar ve vadilerle parçalanm?? bir co?rafyada çok say?da etnik ve dini grubun bulunmas? da do?al. Bu nedenle güney Kafkasya'n?n asl?nda küçük üç ülkesinin s?n?rlar? içinde bile ço?unluklar?n yan?nda birçok az?nl?k var. Hepsi de ba??ms?zl?k ate?iyle yan?yor.
Hasan Cemal'in çok güzel saptad??? gibi 'trajediye doymayan' bu topraklarda tarihin halklara getirdi?i yük korkunç boyutlarda. Fazladan bu yükü de?il hafifletmek, ta??nmas? imkâns?z hale getirmeye çal??an bir yak?n d?? çevre var.
Sorun büyük ölçüde Rusya'n?n imparatorluk sonras? duruma uyumuyla ya da uyumsuzlu?uyla ilgili. Engebesiz milyonlarla kilometrekarelik ovalara sahip bu ülke için yüksek Kafkas da?lar? do?al bir güvenlik s?n?r? olarak alg?lan?yor. Rusya, çe?itli Türk devletleri, Osmanl?lar ve ?ran ile yapt??? yüz elli y?ll?k sava?lar sonucu ald??? bu bölgeyi ?imdi 'terk etmek' istemiyor. Yeniden ba??ms?zl?kl?klar?na kavu?an Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan üzerindeki hegemonyas?n? sürdürmek için ya bu ülkelerdeki az?nl?klar? tahrik ediyor ya da bu ülkelerin aras?ndaki sorunlar? istismar ediyor. Bu çerçevede 'bar?? gücü'
bulundurdu?u Abhazya sorununun çözümünü engellerken, geçen haziranda Gürcistan'dan çekmesi gereken askerini de orada tutmaya devam ediyor. Yapt??? askeri yard?mla Ermenilerin Karaba?'? ve Azerbaycan'?n yüzde 20'sini i?gal etmesini sa?lad?ktan sonra, Azerbaycan'a Rus askerinin dönü?ünü dayatmak için de bu sorunun çözümünü zorla?t?r?yor. Bu arada bölgenin gaz ve petrol kaynaklar?n?n
sadece kendi üzerinden dünya pazarlar?na ula?mas?na çal???yor.
K?saca Rusya, SB'nin çökü?ünden sonra
ortaya ç?kan üç güney Kafkas ülkesinin ba??ms?zl?klar?n?n güçlenmesini istemiyor.
?ran ise nüfusunun yüzde 40'?na varan Azeriler için 'kötü' örnek olu?turmas?ndan korktu?u ba??ms?z Azerbaycan'?n topraklar?n?n
Ermenistan'ca i?galinin sürmesini destekliyor.
Bu durumda üç ülkenin ba??ms?zl?klar?n? ve bu amaçla aralar?ndaki ve içlerindeki sorunlar?n çözümünü destekleyen tek d?? çevre ülkesi Türkiye kal?yor. Rusya bu nedenle Türkiye'yi rakip olarak görüyor. Rusya'n?n Türkiye paranoyas?ndan kurtulmas? için geli?melere do?ru te?his koymas? yani imparatorluk döneminin kapand???n? kabul etmesi laz?m. Bunu yapmad?kça Rusya bölge ve dünya bar??? için büyük bir tehdit olu?turacak. Amerika bu gerçe?i anlad?. Terör krizi içinde olmas?na ra?men, en zay?f halka olan Gürcistan'?n Amerikan milli ç?karlar?n? ilgilendirdi?ini ilan etti. Tabii, Sn. Bahçeli'nin 'jeopolitik özürlü' dedi?i AB'den ses yok.
Türkiye'nin Ermenistan'la ili?kileri normalle?medikçe Kafkasya'da kendisinden beklenen bar?? ve istikrar rolünü oynamas? mümkün de?il. Amerika'n?n ?imdi Azerbaycan üzerindeki haks?z ambargoyu kald?rmas? ciddi bir f?rsat olu?turuyor. Türkiye, Ermenistan'a kar?? vize uygulamas?n? kald?rmakla yetinmeyip s?n?rlar?n? da açmal?. Kar??l???nda Azeri göçmenler için bir ?eyler sa?lamal?. Böylece olumlu ad?mlar?n kar??l?kl? at?ld??? bir süreç yaratmal?.