NOBEL ÖDÜLLÜ BÝLÝM ADAMLARININ ÇAÐRISINA TÜRK BÝLÝM ADAMLARININ CEVABI
Çeþitli dallarda Nobel Ödülü almýþ olan elli üç bilim adamý ve yazarýn imzaladýðý Türkler ve Ermeniler arasýnda hoþgörü, iletiþim ve iþbirliði için çaðrýda bulunan bir metin 9 Nisan 2007 tarihinde New York’daki Elie Wiesel Vakfý tarafýndan yayýmlanmýþtýr. Bu metinde, özetle, Türk ve Ermeni toplumlarýna hükümetlerini Türk-Ermeni kara sýnýrýnýn açýlmasý, sivil toplum örgütlerinin iþbirliði çerçevesinde karþýlýklý güven ortamýnýn oluþturulmasý, iki ülke arasýnda resmi temaslarýn arttýrýlmasý ve temel özgürlüklerin saðlanmasý konularýnda iþbirliðine davet etmeleri hususlarý yer almakta ve ayrýca “Ermeni soykýrým?” konusunun iki toplum arasýnda farklý algýlandýðý belirtilerek uzlaþma için çalýþmalarýn sürdürülmesi istenmektedir.
Ermeni Araþtýrmalarý Enstitüsü’nün giriþimiyle bu çaðrýya cevap olmak üzere hazýrlanmýþ olan bir metin, adlarý ekli listede kayýtlý 86 Türk bilim adamý, yazar ve emekli büyükelçi tarafýndan imzalanmýþ bulunmaktadýr.
Metnini aþaðýda sunduðumuz bu cevapta, özetle, Nobel Ödüllü bilim adamlarýnýn çaðrýsýnýn memnuniyetle karþýlandýðý, bu çaðrýnýn iki toplum arasýnda kanallarýn açýk tutulmasýna yardýmcý olacaðý ve sivil toplum örgütleri arasýnda iliþkilerin geliþtirilmesinin bu baðlamda en uygun yöntem olduðu belirtilmektedir. Soykýrým iddialarý konusunda, Birleþmiþ Milletlerin 1948 Sözleþmesi’ne göre bir eylemin soykýrým olabilmesi için yetkili mahkemenin özel kastýn bulunduðuna karar vermesi gerektiði, Osmanlý Ermenileri için böyle bir kastýn bulunmadýðý, ancak düþünce özgürlüðü çerçevesinde farklý deðerlendirmeler yapýlabileceði ifade olunmaktadýr. Taraflar arasýnda diyalog kurulmasý baðlamýnda ise Türkiye’nin Ermenistan’a bir tarih komisyonu kurulmasýný önerdiði hatýrlatýlarak Elie Weisel Vakfý gibi kurumlarýn taraflar arasýnda görüþ alýþ veriþine yardýmcý olabileceði vurgulanmaktadýr.
TÜRK BÝLÝM ADAMLARI VE YAZARLARININ NOBEL ÖDÜLLÜ BÝLÝM ADAMLARININ ÇAÐRISINA CEVABI
Biz aþaðýda imzasý bulunan Türk bilim adamlarý ve yazarlarý, “The Elie Wiesel Foundation for Humanity” tarafýndan 9 Nisan 2007 tarihinde yayýmlanan çaðrýyý memnuniyetle karþýladýk. Bu çaðrýyý Ermeni ve Türk halklarý arasýnda diyalog kapýlarýnýn oluþturulmasýna, ileride de açýk tutulmasýna ve barýþ kültürünün meyve vermesine yardýmcý olacak bir adým olarak deðerlendiriyoruz. Bu konuda bize düþen olumlu katkýlarý sunmaya hazýr olduðumuzu belirtmek isteriz.
Osmanlý Devleti döneminde olduðu gibi Türkiye Cumhuriyeti döneminde de Türk ve Ermenilerin yakýn iliþkiler içinde birlikte yaþamýþ bulunduklarý ve bu birlikteliðin ortak kültür deðerleri oluþturduðu yadsýnamaz. Bu ortak kültür deðerlerinin, gelecekteki iliþkiler açýsýndan bir temel oluþturabileceðini düþünüyoruz.
Birinci Dünya Savaþý’nda yaþanmýþ bulunan trajik olaylarýn Osmanlý Devleti’ndeki Türklere, Ermenilere ve diðer halklara büyük acýlar çektirdiðini biliyor ve günümüzde sorumluluk taþýyan herkesin benzer acýlarýn bir daha yaþanmamasý için aktif olarak çaba göstermesi gerektiðine inanýyoruz. Biz bu katkýyý sunmaya hazýrýz. Bu baðlamda, birinin büyük kayýplarý için üzüntü duyulurken, ayný coðrafyada yaþayan diðerlerinin —yadsýnamayacak derecede belgelendirilmiþ- acý kayýplarýný yok saymanýn ve bu konuda seçici davranmanýn hakça bir davranýþ olmadýðýný ve günümüzde yaþanan uyuþmazlýðýn temel nedeninin bu tür dogmatik davranýþlarýn sürdürülmesi ile farklý düþüncenin ifadesine kapalýlýk olduðu deðerlendirmesini yapýyoruz.
Elie Wiesel Vakfý’nýn çaðrýsýndaki somut önerileri deðerlendirdik. Sivil toplum örgütleri arasýndaki iliþkileri geliþtirerek karþýlýklý güveni arttýrmanýn bu konuda en uygun önlem olacaðý kanýsýndayýz. Son dönemlerde Ahdamar Kilisesi müzesinin restore edilerek açýlýþýna Türk ve Ermeni yetkililerin birlikte katýlmýþ bulunmasýný resmi temaslar baðlamýnda yapýcý bir adým olarak deðerlendiriyor, bu temaslarýn artmasýný temenni ediyoruz.
Türkiye ile Ermenistan arasýndaki hava yoluyla ulaþým kapýlarý açýktýr. Bu baðlamda, çok sayýda Ermenistan Cumhuriyeti vatandaþýnýn Türkiye’de konuk iþçi olarak çalýþmakta bulunmasý, iki Cumhuriyetin vatandaþlarý arasýndaki dostluðu besleyecek nitelikte bir olgudur. Ýki ülke arasýndaki kara sýnýr kapýsý, bu kapýnýn kapanmasýna yol açan sebepler ortadan kalktýðýnda elbette açýlacaktýr. Ayrýca, iki ülke arasýndaki sýnýrýn Ermenistan Cumhuriyeti tarafýndan tanýndýðýnýn ve deðiþtirilmesinin talep olunmadýðýnýn açýkça ve resmen ilaný hiç kuþkusuz resmi iliþkilerin oluþturulmasýna katkýda bulunacaktýr. Zira, Türkiye topraklarýnýn bir bölümünün Ermenistan’ýn baðýmsýzlýk bildirgesinde Batý Ermenistan olarak tanýmlanmasý, Ermenistan Cumhuriyeti’nin ileriye dönük yayýlmacý emelleri bakýmýndan soru iþaretlerinin doðmasý sonucunu vermiþtir.
Türkiye 1915 yýlýnda diðer Osmanlý yurttaþlarý arasýnda Osmanlý Ermenilerinin yoðun biçimde yaþadýðý trajik olaylarý 1948 Soykýrýmýn Önlenmesi ve Cezalandýrýlmasý Sözleþmesi çerçevesinde soykýrým suçu olarak deðerlendirmemektedir. Bir eylemin hukuken soykýrým sayýlmasý için, yetkili mahkemenin bir ulusal, etnik, ýrksal veya dinsel grubun sýrf o gruba mensup olduklar? gerekçesiyle tamamen veya kýsmen yok edilmesi kastýnýn bulunduðuna (dolus specialis) karar vermesi gerekmektedir. Türk ve yabancý birçok akademisyen eldeki bilgi ve belgeleri de?erlendirdikten sonra, Osmanlý Ermenilerine soykýrým uygulanmasý kastýnýn bulunmadýðý sonucuna varmýþtýr. Ancak, bir komitenin veya baþka gruplarýn bu konuda farklý deðerlendirme yapmalarýný, onlarýn düþünce özgürlüðünün sonucu olarak görmekteyiz. Benzer þekilde, eldeki bilgi ve belgelerle bizim de farklý düþüncemizi açýklama özgürlüðümüzün bulunduðu kanýsýndayýz. Bunun yanýnda gerek Ermeni tarihçileri ve diðer ilgililer, gerek konuyla ilgilenen herkes ile bu konuyu ortak komitelerde görüþmeye hazýr bulunduðumuzu, diyalogun sorunlarý çözme alanýnda tek çare olduðunu düþündüðümüzü ilan ederiz. Esasen Türkiye Cumhuriyeti bu konuda Ermenistan’a resmi bir öneri sunmuþ ve 1915 olaylarýnýn öncesi ve sonrasý ile ortak bir tarih komisyonunda incelenmesini, bu komisyona üçüncü ülke uzmanlarýnýn da katýlmasýný önermiþ, bu önerisine bir ön adým olarak tüm arþivlerinin açýk olduðunu ilan etmiþtir. “Elie Wiesel Foundation” gibi kurumlarýn, dü?üncelerin karþýlýklý olarak ifade edileceði ve saygý ile karþýlanacaðý, ortak düþünce ve görüþ teatisi forumlarýnýn harekete geçirilmesine yardýmcý olmalarý, talep edilen anlayýþ ve uzlaþmayý saðlamaya yardýmcý olacaktýr.
CEVAPTA ÝMZASI BULUNAN TÜRK BÝLÝM ADAMLARI VE YAZARLAR
1. Prof. Dr. Tahsin AKALP - Ýstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dekaný
2. Prof. Dr. Seçil KARAL AKGÜN - ODTÜ Tarih Bölüm Baþkaný
3. Prof. Dr. Þahin AKKAYA - Ýstanbul Üniversitesi Ýktisat Fakültesi Dekaný
4. E. Büyükelçi Gündüz AKTAN - Yazar
5. Prof. Dr. Ali AKYILDIZ - Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Yakýnçað Tarihi Anabilim Dalý Baþkaný
6. Doç. Dr. Gülþen Seyhan ALIÞIK - Marmara Üniversitesi
7. Prof. Dr. Deniz Ülke ARIBOÐAN - Bahçe?ehir Üniversitesi
8. Doç. Dr. Yavuz ASLAN - Atatürk Üniversitesi
9. Doç. Dr. Ýbrahim Ethem ATNUR - Atatürk Üniversitesi
10. Prof. Dr. Yusuf AVCI, Ýstanbul Üniversitesi Hasan Ali Yücel Fakültesi Dekaný
11. Prof. Dr. Süheyl BATUM - Bahçeþehir Üniversitesi Rektörü
12. Prof. Dr. Taner BERKSOY - Bahçeþehir Üniversitesi
13. Prof. Dr. Süleyman BEYOÐLU - Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Anabilim Dalý Baþkaný
14. Prof. Dr. Gülay Öðün BEZER - Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Ortaçaý Tarihi Anabilim Dalý Baþkaný
15. Prof. Dr. Ali ATIF BÝR – Bahçeþehir Üniversitesi
16. Prof. Dr. Naz ÇAVUÞOÐLU - Ýstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekaný
17. Doç. Dr. Sadi ÇAYCI - ASAM Uluslararasý Hukuk Danýþmaný
18. Prof. Dr. Mehmet ÇELÝK - Bahçeþehir Üniversitesi
19. Prof. Dr. Kemal ÇÝÇEK - Türk Tarih Kurumu
20. Ercan ÇÝTLÝOÐLU - Bahçeþehir Üniversitesi
21. Prof. Dr. Sebahat DENÝZ - Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatý Bölümü Türk Halk Edebiyatý Bilim Dalý Baþkaný
22. E. Büyükelçi Filiz DÝNÇMEN
23. Prof. Dr. Uluð ELDEGEZ - Ýstanbul Üniversitesi
24. Prof. Dr. Vahdettin ENGÝN - Marmara Üniversitesi
25. Prof. Dr. Ýsmail ERÜNSAL - Marmara Üniversitesi
26. Prof. Dr. Yavuz ERCAN - Ankara Üniversitesi Türk Ýnkilâp Tarihi Enstitüsü Müdürü
27. Prof. Dr. Ahmet ETÜCE - Bahçeþehir Üniversitesi
28. Prof. Dr. Suat GEZGÝN - Ýstanbul Üniversitesi Ýletiþim Fakültesi Dekaný
29. Prof. Dr. Müfit GÝRESUNLU - Ýstanbul Üniversitesi
30. Prof. Dr. Ufuk GÜLSOY - Marmara Üniversitesi
31. Prof. Dr. Nurbay GÜLTEKÝN - Bahçeþehir Üniversitesi
32. Prof. Dr. S. Selçuk GÜNAY - Atatürk Üniversitesi
33. Prof. Haluk GÜRGEN - Bahçeþehir Üniversitesi Ýletiþim Fakültesi Dekaný
34. Prof. Dr. Erhan GÜZEL - Ýstanbul Üniversitesi Rektör Yardýmcýsý
35. Prof. Dr. Yusuf HALLAÇOÐLU - Türk Tarih Kurumu Baþkaný
36. Doç. Dr. Oðuz ÝÇÝMSOY - Marmara Üniversitesi
37. Prof. Dr. Mücteba ÝLGÜREL - Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Yakýnçað Tarihi Emekli Kurucu Bölüm Baþkaný
38. Dr. Erdal ÝLTER - Yazar
39. Doç. Dr. Mehmet ?NBA?I - Atatürk Üniversitesi
40. Doç. Dr. Kamer KASIM - Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi
41. Prof. Dr. Fahri KAYAD?B? - Ýstanbul Üniversitesi Ýlahiyat Fakültesi Dekaný
42. Prof. Dr. Mustafa KEÇER - Ýstanbul Üniversitesi Týp Fakültesi Dekaný
43. Prof. Dr. Selami KILIÇ - Atatürk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölüm Baþkaný
44. Doç. Dr. Murat KOÇ - Marmara Üniversitesi
45. Prof. Dr. Enver KONUKÇU - Atatürk Üniversitesi Atatürk Ýlkeleri ve Ýnkilap Tarihi Enstitüsü Müdürü
46. Prof. Dr. Kemalettin KÖROÐLU - Marmara Üniversitesi- Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölüm Baþkan Yardýmcýsý
47. Prof. Dr. Nuri KÖSTÜKLÜ - Selçuk Üniversitesi Eðitim Fakültesi Tarih Eðitimi Anabilim Dalý Baþkaný
48. Prof. Zekeriya KURÞUN - Marmara Üniversitesi- Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölüm Baþkaný
49. Doç. Dr. Sedat LAÇÝNER - Uluslararasý Stratejik Araþtýrmalar Kurumu Baþkaný
50. E. Büyükelçi Faruk LOÐOÐLU - Avrasya Stratejik Araþtýrmalar Merkezi Baþkaný
51. E. Büyükelçi Ömer Engin LÜTEM - ASAM Ermeni Araþtýrmalarý Enstitüsü Baþkaný
52. Prof. Dr. Nurþen MAZICI - Marmara Üniversitesi
53. Prof. Dr. Hasan MERÝÇ - Ýstanbul Üniversitesi Diþ Hekimliði Fakültesi Dekaný
54. Prof. Dr. Özcan MERT - Marmara Üniversitesi
55. E. Büyükelçi Tansu OKANDAN - Yazar
56. Prof. Dr. Besim ÖZCAN - Atatürk Üniversitesi
57. Prof. Dr. Hikmet ÖZDEMÝR - Türk Tarih Kurumu Ermeni Araþtýrmalarý Merkezi Baþkaný
58. Prof. Dr. Necdet ÖZTÜRK - Marmara Üniversitesi
59. Prof. Dr. Nihat ÖZTOPRAK - Marmara Üniversitesi
60. Prof. Dr. Bayram ÖZTÜRK - Ýstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dekaný
61. Doç. Dr. Bilgehan PAMUK - Atatürk Üniversitesi
62. Prof. Dr. Mesut PARLAK - Ýstanbul Üniversitesi Rektörü
63. Doç. Dr. Said POLAT - Marmara Üniversitesi
64. Prof. Dr. Ömer Asým SAÇLI - Bahçeþehir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dekaný
65. Prof. Dr. Hüseyin SALMAN - Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Genel Türk Tarihi Anabilim Dalý Baþkaný
66. Prof. Dr. Günay SARIYAR - Ýstanbul Üniversitesi Eczacýlýk Fakültesi Dekaný
67. Doç. Dr. Sema SOYGENÝÞ - Bahçeþehir Üniversitesi
68. Doç. Dr. Orhan SÖYLEMEZ - Marmara Üniversitesi
69. E. Büyükelçi Ömer ÞAHÝNKAYA
70. Prof. Dr. Hale ÞIVGIN - Gazi Üniversitesi Atatürk Ýlkeleri ve Ýnkilap Tarihi Araþtýrma ve Uygulama Merkezi Müdürü
71. E. Büyükelçi Bilal N. ÞÝMÞÝR - Tarihçi
72. Prof. Dr. Ahmet ??M??RG?L - Marmara Üniversitesi
73. E. Büyükelçi Pulat TACAR - Yazar
74. Prof. Dr. Mehmet Þükrü TEKBAÐ - Ýstanbul Üniversitesi Ýþletme Fakültesi Dekaný
75. E. Büyükelçi Sanlý TOPÇUOÐLU - ASAM Genel Yayýn Yönetmeni
76. Prof. Dr. Korkut TUNA - Edebiyat Fakültesi Dekaný
77. Prof. Dr. Muammer UÐUR - Ýstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dekaný
78. Prof. Dr. Sema UÐURCAN - Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatý Bölümü Yeni Türk Edebiyati Bilim Dalý Baþkaný
79. Prof. Dr. Þafak URAL - Ýstanbul Üniversitesi Rektör Yardýmcýsý
80. E. Büyükelçi Necati UTKAN
81. Prof. Dr. Mustafa Çetin VARLIK - Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Yeniçað Tarihi Anabilim Dalý Baþkaný
82. Prof. Dr. Halil YANARDAÐ - Ýstanbul Üniversitesi Cerrahpaþa Týp Fakültesi Dekaný
83. Prof. Dr. Þenay YALÇIN - Bahçeþehir Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekaný
84. Prof. Dr. Emine YAZICIOÐLU - Ýstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekan Yardýmcýsý
85. Prof. Dr. Ýbrahim YUSUFOÐLU - Ýstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekaný
86. E. Büyükelçi Erhan YÝÐÝTBAÞIOÐLU
|