.E×à(ğ="justify">ABD’de Cumhuriyetçi Parti ve Demokrat Parti’nin Ba?kanl?k yar??? için aday belirledikleri seçimler çeki?meli geçmektedir. Cumhuriyetçi Parti’nin 2380 delegesi var ve bu Parti’den Ba?kan aday? olmak için 1191 delegenin deste?i gerekiyor. Demokrat Parti’nin ise 4049 delegesi var ve bu partiden aday gösterilmek için 2025 delegenin oyu gerekiyor. Cumhuriyetçi Parti ön seçimleri sonunda Iowa’da (Caucus) Mike Huckabee, Wyoming (Caucus)’da Mitt Romney, New Hampshire (Primary)’da John McCain ve Michigan (Primary)’da Mitt Romney kazand?. Demokrat Parti’de ise Iowa’da Barack Obama, New Hampshire’da Hillary Clinton kazand?. Michigan’da ise Hillary Clinton’un kazand??? ön seçim sembolik niteliktedir ve adayl?k yar??? üzerinde etkisi bulunmamaktad?r. (Demokrat Ulusal Komitesi, parti kurallar?n? ihlal ettikleri için Michigan’daki delegelerini cezaland?rm??t?r. Ön seçim takvimi konusundaki anla?mazl?k burada Demokratlar?n geçerli bir seçim yapamamas?na neden oldu.) Nevada, Güney Carolina ve Florida’daki ön seçimlerden sonra 5 ?ubat’ta (Süper Sal?) 24 eyalette birden ön seçimler yap?lacakt?r.

Cumhuriyetçi Parti ve Demokrat Parti’den Ba?kan adayl??? için yar??anlar aras?nda Demokrat Parti’den iki aday?n, Hillary Clinton ile Barack Obama’n?n medya’da çokça yer ald?klar? görülüyor. Bunun nedeni Hillary Clinton’?n Demokrat Parti’de yar??? kazanmas? halinde Bayan Ba?kan aday? olacak olmas? ve Obama’n?n parti içi yar??? kazanmas? halinde ise Afrika kökenli Amerikal? ba?kan aday? olarak Cumhuriyetçi aday?n kar??s?na ç?kacak olmas?d?r. Obama, Iowa’daki zaferini New Hampshire’da tekrarlayamam?? ve Hillary Clinton New Hampshire’da kazanarak iddial? oldu?unu göstermi?tir. ?ki aday?n profiline bakt???m?zda ise ?unlar? görüyoruz: Illinois Eyaletinden senatör olan Barack Obama 1961 y?l?nda Hawai’de do?mu?, 1983 y?l?nda Columbia Üniversitesini ve 1991 y?l?nda da Harvard Hukuk’u bitirmi?tir. D?? ?li?kiler Komitesi üyesi de olan Obama Ermeni soyk?r?m iddialar?n?n tan?nmas? yönünde aç?klamalarda bulunmu?tur. Ayr?ca 2004 y?l?nda Demokrat Parti’den Ba?kan aday? olan ve Ermeni lobisi taraf?ndan desteklenmi? olan John Kerry ile de Obama’n?n çok yak?n oldu?u bilinmektedir. Kerry Demokrat Parti Ba?kanl?k yar???nda Barack Obama’ya olan deste?ini aç?k bir ?ekilde ifade etmi?tir. Demokrat Parti’nin güçlü adaylar?ndan Hillary Clinton ise Yale Üniversitesi’nde Hukuk okumu? ve Bill Clinton’la evlenmesinden sonra Arkansas’a yerle?mi? ve Arkansas Üniversitesi, Hukuk Fakültesinde ve bir hukuk firmas?nda çal??maya ba?lam??t?r. Hillary Clinton 2000 y?l?nda New York’tan Senatör seçilmi?tir. Hillary Clinton bayan olmas? üzerine kampanyas?n? yürütmezken, Barack Obama’da Afrika kökenli Amerikal? olmas?n? kampanyas?ndan çok ön plana ç?karmamaktad?r. Ancak her iki aday?n destekçilerinin bir ele?tiri kar??s?nda bu özellikleri gündeme ta??d?klar? bilinmektedir.
Cumhuriyetçi Parti’de ise John McCain 1982 y?l?nda Arizona’dan Temsilciler Meclisi Üyesi olmu? ve 1986 y?l?nda da Senatör olarak seçilmi?tir. John McCain, Vietnam Sava??nda vurulmas?, esir dü?mesi ve ordudaki ba?ar?lar? ile seçim sürecinde gündeme gelmektedir. Cumhuriyetçi Parti’den di?er bir aday olan Mitt Romney 2002 y?l?nda Massachusetts valisi olarak seçilmi?tir. Valili?i döneminde Massachusetts’te bütçe aç???n?n ve i?sizli?in azalt?lmas?nda gösterdi?i ba?ar?lar? kampanya sürecinde gündeme getiren Romney 1971 y?l?nda Brigham Young Üniversitesini bitirmi?, Harvard’dan MBA derecesini 1975 y?l?nda alm?? ve yine Harvard’da Hukuk okumu?tur. Cumhuriyetçi Parti’den di?er bir iddial? aday olan Mike Huckabee 1996 ve 2007 y?llar? aras?nda Arkansas valili?i yapm??t?r. Time Dergisi taraf?ndan Amerika’n?n be? en iyi valisinden biri seçilen Huckabee yapt??? vergi indirimleri ve Arkansas bütçesinin valili?i b?rakt???nda 800 Milyon Dolar fazla vermesiyle tan?nm??t?r. Gitar çalan ve kendine ait rock-n-roll grubu olan Huckabee’nin ilk seçim kampanyas?n? organize etti?i Güney Carolina’ya odakland??? biliniyor.

5 ?ubat’taki süper sal? öncesinde 19 Ocak’ta Nevada’da Demokratlar ve yine 19 Ocak’ta Güney Carolina’da Cumhuriyetçiler partilerinin Ba?kan aday?n? belirleme yolunda ad?m atacaklar. 29 Ocak’ta ise Florida’da Cumhuriyetçi Parti Ba?kan adayl??? için çok önemli bir yar?? olacak. Çünkü eski New York Belediye Ba?kan? olan ve bu ?ehirde suçla mücadelede ba?ar?s?yla tan?nan Rudolph Giuliani adayl?k yar???nda kalabilmek için bütün enerjisini bu eyalete ay?rm?? durumda. Florida’da Hispanik nüfusun da varl??? dikkate al?nd???nda bu kesime yönelik propaganda da seçim sürecinde önemli olmaktad?r. Demokratlar?n Ba?kan adayl???nda önemli olabilecek olan Nevada’da iki büyük sendika belirleyici olabilecektir. Her iki partide de hareketli bir yar???n oldu?u özellikle Michigan’da Mitt Romney’nin kazanmas?ndan sonra ortaya ç?kt?. New Hampshire’da kazanan John McCain’in 2000 y?l?nda Cumhuriyetçi Parti önseçimlerinde George W. Bush’u yendi?i Michigan’da kazanamamas? Cumhuriyetçi Parti içindeki yar??? hareketlendirdi. Florida’da Giuliani’nin kazanmas? gibi bir durum ortaya ç?karsa Cumhuriyetçi Parti 5 ?ubat’a çok aday?n iddial? oldu?u bir yap?da girebilir. Demokrat Parti’de ise Hillary Clinton ile Barack Obama aras?nda yar?? sürecektir. Adaylar?n geçmi?te yapt?klar? i?ler, dinsel görü?leri ve özel ya?amlar? süreç içerisinde eyalete ba?l? olarak avantaj veya dezavantaj olabilmektedir. Muhafazakâr Cumhuriyetçi Partililer için John McCain’in ya?am?, Vietnam Sava??ndaki rolü olumlu puand?r. Mitt Romney’nin Mormon olmas? Cumhuriyetçi Evangelist seçmenler için olumsuz bir faktördür. Güneyli bir vaiz olarak tan?nan Mike Huckabee ise kürtaja kar?? olan görü?leriyle biliniyor.Yasa d??? göçmenlere affa kar?? olan Huckabee, onlar?n çocuklar?na hükümetin yard?m yapmas?na ise taraftard?r.

Demokratlar?n adaylar?ndan ise Barack Obama’n?n babas?n?n Müslüman olmas? ve kendisi’nin Endonezya’da Müslüman okulunda ö?renim görmesinden dolay? asl?nda Müslüman oldu?u ve bunu saklad??? iddialar? ortaya at?lm?? ve bu iddialar kar??s?nda göbek ad? Hüseyin olan Obama H?ristiyan oldu?unu vurgulayan bir aç?klama yapm??t?r. Hillary Clinton ise bir k?s?m Evangelist taraf?ndan 70 lerde kalm?? bir feminist kad?n tiplemesine uydu?u ve kendi inan??lar?na ayk?r? oldu?u için ele?tirilmektedir. Ancak bu ele?tiriyi yapanlar?n Cumhuriyetçi Parti seçmeni olmas? büyük olas?l?kt?r. Demokrat Parti ba?kan adayl??? için sürmekte olan seçim sürecinde ise her iki aday?n da dinsel yönlerini ön plana ç?karmaya çal??t??? görülmektedir. Hillary Clinton dinin hayat?nda merkezi bir rol oynad???n? aç?klam??t?r. Demokrat adaylar?n bu yöndeki giri?imleri ise Cumhuriyetçiler taraf?ndan merkezdeki oylar? alma çabas? olarak yorumlanmaktad?r.

Her iki partide de devam eden aday belirleme sürecinde ABD seçimlerinde önemli olan konular ve bunlara ili?kin adaylar?n görü?lerinin kamuoyuna yans?mas? ve eyaletlere yönelik taktiksel yakla??mlar görülmektedir. Yüksek i?sizlik oran?na sahip Michigan’da adaylar ekonomiyi ön plana ç?kar?rken, baz? eyaletler de kürtaj, e?cinsel evlilik gibi konular a??rl?kl? olarak tart???lmaktad?r. ABD’nin süper güç olmas? ve dünyan?n hemen her bölgesine yönelik politika olu?turmas? nedeniyle bu ülkeye Ba?kan olabilecek olan adaylar?n belirlenmesi süreci tüm dünyay? ilgilendirmektedir. Irak ve Afganistan’a yönelik yeni dönemde izlenecek olan politika, ABD’nin Avrupa ve Rusya ile olan ili?kilerinin alaca?? ?ekil, seçim kampanyas?n?n ilerleyen dönemlerinde adaylar taraf?ndan daha net olarak ortaya konacakt?r. Genel kan? Cumhuriyetçi Parti’den mevcut adaylardan kim adayl?k yar???n? kazan?rsa kazans?n, Ba?kanl?k seçimini Cumhuriyetçilerin kazanmas? halinde ABD’nin d?? politika çizgisinde önemli bir dönü?üm olmayaca??d?r. Demokratlar da ise Hillary Clinton’?n adayl??? ve Ba?kan seçilmesi halinde Bill Clinton dönemine benzer bir d?? politika çizgisi beklenebilir. Barack Obama için ise tecrübesizli?i ve bu konularda çok net olmamas? nedeniyle bir ?ey söylemek zordur. Kampanya süreci ilerledikçe adaylar?n d?? politikaya bak??lar?yla ilgili daha sa?l?kl? de?erlendirmeler yap?labilir.