Kitap Tahlili: Prof. Dr. Aysel EKÞÝ: Belgeler ve Tanýklarla Türk-Ermeni Ýliþkilerinde Tarihi Gerçekler

Editör: Prof. Dr. Aysel EKÞÝ

Ýstanbul, Alfa Yayýnlarý, 2006, 470 Sayfa

Belgeler ve Tanýklarla Türk-Ermeni Ýliþkilerinde Tarihi Gerçekler adlý kitap Prof.Dr. Aysel Ekþi’nin editörlüðünde yayýmlanmýþtýr. Ulusal Sivil Toplum Kuruluþlarý Birliði adý altýnda bir araya gelen aydýnlar tarafýndan hazýrlanan kitap, çeþitli toplantýlarda, panellerde sunulan bildiri, tartýþma ve bu çerçevede yapýlan arþiv çalýþmalarýndan oluþmaktadýr.

Kitap, “Türk Ermeni Ýliþkilerinde Tarihi Gerçekler”, “Anýlar ve Görüntülü Sunumlar” ve “Ekler” konu baþlýklarýný taþýyan üç bölümden oluþmaktadýr.

Aysel Ekþi’nin yazmýþ olduðu giriþ bölümünde, Ermeni soykýrýmý iddiasýnda bulunanlarýn gerçeklere ve bunlarý ortaya koyan belgelere sýrt çevirdikleri vurgulanmaktadýr. Ermeni sorununun gündeme geldiði tartýþmalarda kaynak olarak sunulan Mavi Kitap hakkýnda Prof.Dr. Aysel Ekþi’nin deðindiði bir nokta dikkat çekicidir: "Türklerin Ermenilere soykýrým uyguladýðýný ve böylece 'insanlýða karþý suç' iþlediðini parlamentolarýnda kabul etmiþ devletler için, Mavi Kitap ve benzeri yayýnlar temel kaynak hizmeti görmüþtür. Çok sayýda dilde, milyonlarca sayýda basýlan kitabýn son baský tarihi 2000'dir. Oysa Ermeni iddialarýna temel oluþturan bu Mavi Kitap'ýn geliþiminde bilinmeyen pek çok ilginç yön, son yýllarda ortaya çýkmýþ ve bu yayýnlarýn güvenilirliði konusunda çok ciddi kuþkular doðurmuþtur."

Ýlk bölümde Büyükelçiler Onur Öymen, Sükrü Elekdað, Gündüz Aktan, Bilal Þimþir ile Prof. Dr. Ýlber Ortaylý, Prof. Dr. Yusuf Halaçoðlu, Prof. Dr. Hikmet Özdemir,  Prof. Dr. Türkkaya Ataöv, Prof. Dr. Ümit Özdað, Doç. Dr. Birsen Karaca, Dr. Abdullah Kehale'nin ve Prof. Dr. Norman Stone, Holdwater ve Prof. Dr. Erich Feigl'ýn makaleleri yer almaktadýr.

Kitabýn bu bölümünde Ermeni sorununun dünü ve bugününü Büyükelçi Onur Öymen, ABD’deki Ermeni lobi faaliyetlerini Dr. Abdullah Kehale, “Psikolojik ve hukuki kavramlarýn kesiþtiði nokta” baþlýklý makalesiyle ýrkçýlýðýn psikanalitik temellerini Gündüz Aktan, hukuki açýdan Ermeni soykýrýmý iddialarýný Av. Nazan Moroðlu, 1915 soykýrým iddialarýný Prof. Dr. Yusuf Halaçoðlu, Ermeni sorununun ortaya çýkýþý ve geliþimini Prof. Dr.Hikmet Özdemir, Ermeni terörü ve þehit Türk diplomatlarýný Büyükelçi Bilal Þimþir, Ermeni belge sahtekârlýklarýný Prof. Dr. Türkkaya Ataöv, Ermenilerin sürdürdüðü psikolojik savaþý ve soykýrým iddialarýný Prof. Dr. Erich Feigl, Ermeni meselesinde uygulanan saldýrý tekniklerini ve savunma tedbirlerini Prof. Dr. Ümit Özdað, Ermeni kitle iletiþim araçlarýnda Ermeni sorununun nasýl algýlandýðýný Doç Dr. Birsen Karaca, Jenosit (soykýrým) kavramýný Prof. Dr. Ýlber Ortaylý, Ermeni diasporasýnýn Ermeni iddialarýný uluslararasý kamuoyuna duyurma çabalarýný Prof. Dr. Norman Stone, soykýrýmcýlarýn saldýrýsý ve buna verilmesi gereken tepkiyi Holdwater tartýþmaktadýr.

Kitabýn ikinci bölümü, Ermeniler tarafýndan katliama uðrayan Türklerin ve onlarýn yakýnlarýnýn aktardýklarýna ayrýlmýþtýr. Ermeniler tarafýndan katliama uðramýþ Türklerin torunlarýnýn anlattýklarý ve toplu mezarlarýn resimleri Ermeni mezalimini tüm açýklýðý ile ortaya koymaktadýr. Bu baðlamda Erzincan/Kemaliye Demirköy katliamlarýný Tuncay Özkan, Erzurum/Alaca Köyü katliamlarýný Dr. Ali Gürcan, Kars/Kaðýzman katliamlarýný ise Latif Karaaðaç okurlara aktarmaktadýr.

Üçüncü bölümde Ýngiliz, Fransýz ve Osmanlý arþivlerinden derlenen orijinal arþiv belgeleri kaynaklarýyla birlikte Fransýzca, Ýngilizce ve günümüz Türkçesine çevrilerek sunulmaktadýr. Kitabýn bu bölümünde Ermeni sorununun yaratýlma süreci dönemin yazýþmalarý ve orijinal belgeler ýþýðýnda ortaya konmaktadýr. Kitapta Fransýz tarihçilerin “Ermeni soykýrýmý yasasý" nýn iptali için yayýmladýklarý ortak bildiri de yer almaktadýr.

Belgeler ve Tanýklarla Türk Ermeni Ýliþkilerinde Tarihi Gerçekler bilimin, tanýklarýn, belgelerin ýþýðýnda Ermeni sorununu geniþ bir çerçeveden ele almaktadýr. Özellikle Ýlber Ortaylý'nýn “Jenosit Kavramý” baþlýklý yazýsý bu konunun tarihi perspektifini net bir þekilde ortaya koymaktadýr. Bilimsel yazýlarý tamamlayan anýlar ve fotoðraflar kitabý daha güçlü ve etkili hale getirmektedir. Akademik bir yayýn olmakla beraber özellikle Ermeni soykýrým iddialarýný sade bir dille ve görsel materyallerle destekleyerek anlatan bu eser konu ile ilgili temel bilgilere ulaþma açýsýndan da son derece faydalýdýr.