Türkiye açýsýndan yeni yýlýn ilk dýþ politika ataðý olarak tanýmlanabilecek Erdoðan'ýn Rusya seyahati gerçekleþti. Ýki günlük ziyaretinde öncelikle sivil toplum kuruluþlarý temsilcileri ve iþ adamlarýyla toplantý yapan Erdoðan, Rusya'daki yatýrýmlarla ilgili deðerlendirmelerde bulundu. Daha sonra Rusya Devlet Baþkaný Medvedev ve Baþbakan Putin'le görüþmeler yapan Erdoðan, bölgesel sorunlarýn ve Türkiye-Rusya iliþkilerinin ekonomik boyutuna aðýrlýk verilen toplantýlarda bulundu.

Erdoðan'ýn Rusya ziyareti özellikle Güney Kafkasya'da çözüm bekleyen sorunlar ve 2009'un son aylarýnda yaþanan geliþmelerin ekseninde bölgedeki dengeler açýsýndan da ayrý bir önem taþýyor. Türkiye-Ermenistan arasýnda imzalanan protokollerin etkileri ve tartýþmalar sürüyor. Protokollerin Karabað sorununa etkileri ve Rusya'nýn rolü, bölgenin kilit meseleleri olmaya devam ediyor.

Erdoðan'ýn, Rusya'da Medvedev ve Putin görüþmeleriyle ayný zamana denk gelen bölgedeki önemli diðer bir geliþme ise Rusya Dýþiþleri Bakaný Lavrov'un Ermenistan Cumhurbaþkaný Sarkisyan ve üst düzey Ermeni yetkililerle görüþmek üzere Ermenistan'da bulunmasýydý ve yine Baþbakanýn Rusya'ya geldiði 12 Ocak tarihinde Ermenistan Anayasa Mahkemesi’nde Türkiye-Ermenistan protokollerinin anayasal uygunluðunun görüþülmesi ve kabul edilmesi, bölgede çözüm bekleyen konularýn paralel iþleyen süreçlerden geçtiðinin göstergesi olabilir.


Ayný tarihlere denk gelen bu görüþmelerin odak noktasýnýn ayný konular olmasý, 2010 yýlýnda Azerbaycan-Ermenistan, Türkiye-Ermenistan ve Türkiye-Azerbaycan iliþkilerinde önemli geliþmeler ve deðiþimler olacaðý yönündeki beklentileri yeniden gündeme getirdi. Rusya ise bölgedeki sorunlarda kilit aktör olma ve etki alanýný geniþletme yönündeki çabalarýný devam ettiriyor.


Erdoðan'ýn Rusya ziyaretinin ardýndan kýsa bir basýn toplantýsý düzenleyen Putin açýklamalarýnda, Rusya'nýn özellikle Karabað Sorunu ve soruna taraf ülkelere yaklaþým biçimini bir kere daha ortaya koydu. Rusya, Karabað sorunundaki ihtilafýn Ermenistan ve Azerbaycan'ýn çýkarlarý çerçevesinde çözülmesi gerektiðini farklý defalar gösterdi. Putin'in son açýklamalarý da yine bu yönde, iliþkileri iki tarafla da dengede tutma çizgisindeydi. Karabað ve Ermenistan-Türkiye meselelerinin oldukça komplike olduðunu ve bu meselelerin ayný sepete konmasýný doðru kabul etmediðini açýklayan Putin, Karabað Sorunu ve Türkiye- Ermenistan iliþkilerinin birbirine baðlanmamasý gerektiðini vurguladý.


Rusya, her ne kadar müttefiki Ermenistan'ý Karabað Sorununda yalnýz býrakmasa da Güney Kafkasya ve Karadeniz bölgesinde kendisi gibi çok dinamik bir politika izleyen Türkiye'ye verdiði önemi enerji politikalarýndaki yoðun görüþmelerle gösteriyor. Erdoðan'ýn Rusya ziyaretinde de özellikle enerji konularýnda deðerlendirmeler yapýldý. Güney Akým ve Nabucco Projeleri, Samsun-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattý ve Mavi Akým 2 Projesi gibi konular görüþülerek nükleer enerji tesisi iþbirliði protokolleri de imzalandý.

Rusya, çok önemli bir enerji partneri olan Azerbaycan'la da bir denge tutturmak zorunda olduðunun bilincinde. Geçtiðimiz günlerde Azerbaycan'dan Rusya'ya doðalgaz sevkiyatý baþladý. Enerji sevk yollarýnýn çeþitlendirilmesi için hem Rusya hem de Azerbaycan çalýþmalara devam edecek gibi görünüyor.

Rusya'nýn post-Sovyetik alanda baþ aktör olma çalýþmalarý ve var olan meselelere taraf ülkelerle iliþkilerindeki istikrarý bozmayarak yaklaþmasý ilerleyen zamanlarda bölgedeki çözüm sürecinde Rusya'nýn önemini daha da artýracak gibi görünüyor.

Türkiye-Ermenistan iliþkilerinin geleceði ise yine bölgedeki dengelerin korunmasýna ve Ermenistan'ýn uluslararasý hukukun gereklerini yerine getirmesine baðlý. Özellikle Azerbaycan topraklarýndaki iþgalinden vazgeçmesi beklenen Ermenistan, Türkiye ile parafe edilen protokollerin ardýndan her ne kadar Karabað ve Türkiye-Ermenistan iliþkilerinin farklý süreçler olduðunu iddia etse de bölgenin huzur ve istikrarýnda önemli bir faktör olarak öne çýkan Türkiye açýsýndan durum farklý. Güney Kafkasya'da iþbirliði ve istikrarý saðlamaya çalýþan Türkiye için, iki ülke iliþkilerinin normalleþmesi öncelikle, Ermenistan'ýn komþularýnýn toprak bütünlüðüne saygý göstererek iþgalci tavrýndan vazgeçmesi koþuluna baðlý olmaya devam ediyor.